De Baptismo (4.20-4.22)

Sunt ergo et intus hostes dei et quorum pectora obsederit
spiritus antichristi, et tamen gerunt spiritalia et diuina,
quae nec ipsis possunt quamdiu tales sunt ad salutem prodesse
nec ipsi ea possunt sua inmunditia maculare. quod itaque
dicit: nihil eis ad gratiam ecclesiasticam et ad
salutarem licere qui spargentes adque inpugnantes
ecclesiam Christi a Christo ipso aduersarii, ab
apostolis eius antichristi nominentur, sic [*] [*]

accipiendum est, quia et foris et intus inueniuntur tales, separationem
tamen eorum qui intus sunt ab illius columbae perfectione
adque unitate non solum deus nouit in quibusdam, sed etiam
homines in quibusdam. quorum in manifesto pessimam uitam
confirmatamque nequitiam intuentes et eam praeceptorum diuinorum
regulis conparantes intellegunt, quam multis zizaniis
et paleis siue foris siue intus positis, sed tamen in fine apertissime
separandis dicturus est dominus: recedite a me
qui operamini iniquitatem et: ite in ignem aeternum,
qui praeparatus est diabolo et angelis eius.

De conuersione autem nullius desperandum est
siue foris siue intus constituti, quamdiu patientia dei ad paenitentiam
eum adducit et uisitat in uirga facinora eorum et
in flagellis peccata eorum. hoc modo enim misericordiam suam
non dispergit ab eis, si et ipsi aliquando misereantur animae
suae placentes deo. sicut enim bonus qui perseuerauerit usque
in finem, hic saluus erit, sic et malus siue foris siue intus
qui perseuerauerit usque in finem saluus non erit. neque nos
dicimus: \'ubicumque et quomodocumque baptizati gratiam
baptismi consequuntur,\' si gratia baptismi in ipsa salute intellegitur
quae per sacramenti celebrationem confertur, sed hanc
salutem multi nec intus consequuntur, quamuis sacramentum
quod per se sanctum est eos habere manifestum sit. recte
itaque nos dominus ammonet in euangelio, ne consentiamus
male suadentibus et sub Christi nomine ambulantibus, sed hi
et intus et foris inueniuntur, quia nec foras exeunt nisi prius [*] [*]
intus mali fuerint, et utique de uasis in domo magna positis
dicebat apostolus: si quis autem emundauerit semet
ipsum ab istiusmodi, erit uas in honore sanctificatum,
utile domino, ad omne opus bonum semper
paratum. quomodo autem se ab eiusmodi quisque mundare
debeat, paulo superius ostendit dicens: recedat ab iniquitate
omnis qui nominat nomen domini, ne audiat in
fine cum palea, siue quae ante de area uolauit siue quae in
ultimo separanda est: recedite a me qui operamini iniquitatem.
unde apparet quidem, sicut dicit Cyprianus,
non ea statim suscipienda et adsumenda quae iactantur
in Christi nomine, sed quae geruntur in
Christi ueritate. sed non utique in Christi ueritate geritur
fundos insidiosis fraudibus rapere, usuris multiplicantibus
faenus augere, saeculo uerbis solis renuntiare. quae omnia
etiam intus geri satis idoneus testis ipse declarat.

[am uero quod multis uerbis prosequitur non posse
in Christo baptizari eos qui patrem Christi blasphemant, cum
eos errore blasphemare manifestum sit — non enim qui accedit
ad baptismum Christi aperte blasphemat patrem Christi, sed
aliud quam ueritas docet de patre Christi sentiendo blasphemare
conuincitur —, iam satis ostendimus ad baptismum
qui uerbis euangelicis consecratur non pertinere cuiusquam
uel dantis uel accipientis errorem, siue de patre siue de filio
siue de spiritu sancto aliter sentiat quam doctrina caelestis
insinuat. multi enim carnales et animales etiam intus baptizantur,
cum aperte dicat apostolus: animalis autem homo
non percipit quae sunt spiritus dei, et percepto iam [*] [*]
baptismo dicit eos adhuc animales esse. secundum sensum
autem carnalem non potest nisi carnaliter de deo sapere anima
corporeis sensibus dedita. unde multi post baptismum proficientes
et maxime qui infantes uel pueri baptizati sunt, quanto
magis eorum intellectus serenatur et inluminatur, dum interior
homo renouatur de die in diem, priores suas opiniones, quas
de deo habebant cum suis phantasmatis ludificarentur, inridentes
et detestantes adque confitentes abiciunt, nec tamen
ideo non accepisse baptismum existimantur aut tale baptismum
accepisse dicuntur qualis fuit error ipsorum, sed in eis et
sacramenti integritas honoratur et mentis uanitas emendatur,
etiamsi confirmata et fortasse multis contentionibus defensa
calluerat. quapropter etiam haereticus qui perspicue foris est
baptismum illic euangelicum accepit, non talem utique baptismum
accepit quali errore caecatur. et propterea si resipiscens
uiderit relinquendum esse quod male tenuerat, non simul ei
relinquendum est bonum quod acceperat, nec quia error illius
inprobandus est, propterea in illo Christi baptismus exsufflandus
est. iam enim ex his, quos intus contingit de deo falsa opinantes
baptizari, satis elucet discernendam esse sacramenti
ueritatem a male credentis errore, quamuis utrumque in homine
uno ualeat inueniri, et ideo cum etiam foris in errore
aliquo constitutus uero tamen sacramento fuerit baptizatus,
cum ecclesiae redditur unitati, sicut falsae fidei uera succedit,
non sic potest etiam uero baptismo uerus baptismus succedere,
quia idem ipse sibi succedere non potest, quia nec decedere [*] [*]
potest. ad hoc ergo haeretici ad catholicam ueniunt, ut quod
eorum malum est corrigatur, non quod dei bonum est repetatur.