Contra Gaudentium Donatistarum Episcopum (1.46)

Uerba epistulae: Sed hoc non sciunt, inquit,
alienarum rerum incubatores, qui nec deum. audiunt dicentem:
non concupiscas rem proximi tui nec per Salomonem
spiritum sanctum dicentem: tunc stabunt iusti in magna
constantia aduersus eos, qui se angustia uerunt et qui
abstulerunt labores eorum. uidentes turbabuntur timore
horribili et mirabuntur in subitatione insperatae
salutis, dicentes inter se paenitentiam habentes et
per angustiam spiritus gementes: hi sunt quos aliquando
habuimus in derisum et in similitudinem
improperii. nos insensati uitam illorum existimabamus
insaniam et finem illorum sine honore. quomodo [*] [*] [*]
computati sunt inter filios dei et inter sanctos sors
illorum est? ergo errauimus a uia ueritatis et iustitiae
lumen non illuxit nobis. lassati sumus in iniquitatis
et perditionis uia et ambulauimus solitudines difficiles,
uiam autem domini ignorauimus. quid nobis
profuit superbia, aut quid diuitiarum iactantia contulit
nobis? transierunt omnia tamquam umbra. haec
igitur fides nos hortatur, ut libenter pro deo in ista persecutione
moriamur. ad haec responsio: Agnoscite scelus uestrum
et nolite uobis usurpare nomen alienum. scriptura dixit: tunc
stabunt iusti in magna constantia aduersus eos,
qui se angustiauerunt et qui abstulerunt labores
eorum. non dixit: \'stabunt omnes qui mala passi sunt\', sed:
stabunt iusti, sicut et dominus cum dixisset: beati qui
persecutionem patiuntur, nisi addidisset. propter iustitiam,
non solos significaret, qui pro sua in domino patientia
coronantur, sed etiam illos, qui iustis legibus puniuntur. quapropter
si ad uos putatis haec iustorum uerba quae scripta
sunt pertinere, prius an iusti sitis ostendite. habetis enim res
magnas, quas inter uestras iustitias uentiletis, diuisionem Christi,
rescissionem sacramentorum Christi, desertionem pacis Christi,
bellum contra membra Christi, criminationes in coniugem
Christi, negationem promissorum Christi. hae sunt iustitiae
uestrae, propter quas uidelicet stabitis in magna constantia
aduersus eos, qui uos angustiauerunt et abstulerunt labores
uestros. iam uero cum inter iustitias uestras iactare coeperitis
quod uos ipsos necatis, quis uobis iustus aequabitur? tunc
enim maxime apparebitis uindicandi, sed uidete de quibus: de
his utique qui uos occiderunt. ergo ut uindicemini, puniemini
et sic stabitis aduersus uos ipsos. maxime stabitis, qui caminis
clausis uos in crudeles angustias coartatis, ut et qui uoluerit [*] [*]
subuenire non possit intrare et qui uoluerit euadere non possit
exire. absit, absit ut stent cum magna constantia, cum stabunt
cum tam mala conscientia. nisi forte arbitramini propterea
nobis deum tunc posse parcere pro sceleribus uestris, quia
ipsi uobis modo non parcitis. unde etiam quaedam sanctimoniales
uestrae grauidae per saxa se miserunt et dissilientibus
uteris homicidiorum scelere etiam stuprorum scelera prodiderunt,
existimantes, si hoc modo in se uindicassent, nullo iam modo
uindicaturum deum. sicut et uos putatis, quae sacrilegio
schismatis et haeresis uel depraedando detruncando excaecando
occidendo, postremo etiam rebaptizando catholicos et quaelibet
alia potuerunt a uobis nefanda committi, isto modo posse quo
uos occiditis expiari. sed erratis; hoc putauit et ludas. an
hoc etiam uultis addere documentum, quo certius nouerimus
maiores uestros potius fuisse traditores, quia mortem imitamini
traditoris?