Contra Gaudentium Donatistarum Episcopum (1.42)

Uerba epistulae: Sed quoniam prudentiam
tuam, inquit, exsecutoris officium non decebat, quaeso paucis
aduerte. alia est ut reor solida ueritas, alia effigies ueritatis.
quoniam ueritas robore suo firmata constat, idolum siue
simulacrum est quod in iniuriam ueri simile fecerit humana
praesumptio; numquam tamen potest praeiudicare ueritati
fallacia. simulacrorum cultores dico, qui non tenent ueritatem ;
sub alieno uocabulo gentilem existimo, qui facit sibi quod
colat. unde publicum apertumque est, quod minis siue terrore
et persecutionibus crebris Gabinium similesque de naturae
libertate sublatos ipsi sibi quos uenerarentur perfidos fabricasse
noscuntur, ad quorum cultum coguntur inuiti. ad haec
responsio: Adhuc addis furori uestro uerba blasphemiae et
audes dicere ecclesiam catholicam humanum esse figmentum,
cui dicit deus: ego enim sum dominus qui facio te,
dominus nomen ei. et. ut sciamus ipsam eam catholicam
uniuerso terrarum orbe diffusam, sequitur et adiungit: et qui [*] [*] [*] [*] [*]
eruit te ipse deus Israel uniuersae terrae uocabitur.
hoc euidentissimum dei opus humanum dicitis esse figmentum
nec uos respicitis, quod ab ista ecclesia, quam se promisit
deus in uniuersa terra esse facturum, nullo modo separaremini,
nisi hominem sequeremini. nos eum sequimur, qui dixit Abrahae:
in semine tuo benedicentur omnes gentes. eum sequimui,
qui dixit ipsi ecclesiae suae quod modo commemoraui:
ego sum dominus qui facio te, dominus nomen ei,
et qui eruit te ipse deus Israel uniuersae terrae
uocabitur. propterea tenentes ecclesiam, quae dilatatur et
crescit per omnes gentes et per uniuersam terram, non utique
figmentum sequimur humanum, sed promissum factumque
diuinum. uos quid sequimini, ut ab huius diuinae promissionis
et diuini operis communione diuisi uelitis esse de parte Donati?
peccato Caeciliani perisse de orbe terrarum promissiones dei
et remansisse in parte Donati homo uobis dixit an deus? si
deus, legite hoc nobis ex lege prophetis psalmis, apostolicis
et euangelicis litteris. legite, si potestis, quod in collatione
nostra minime potuistis. si autem homines ista dixerunt, de
quibus dictum est: firmauerunt sibi sermonem mali
gnum, ecce humanum figmentum, ecce quod colitis, ecce cui
seruitis, ecce propter quod rebellatis insanitis ardetis.