Scaife ATLAS

CTS Library / Contra Faustum

Contra Faustum (4.2)

urn:cts:latinLit:stoa0040.stoa024.opp-lat1:4.2
Refs {'start': {'reference': '4.2', 'human_reference': 'Book 4 Chapter 2'}}
Ancestors [{'reference': '4'}]
Children []
prev
plain textXML
next

AUGUSTINUS respondit: Temporalium quidem rerum [*] [*]

269
promissiones testamento uetere contineri et ideo uetus testamentum
appellari nemo nostrum ambigit, et quod aeternae uitae
promissio regnumque caelorum ad nouum pertinet testamentum:
sed in illis temporalibus figuras fuisse futurorum, quae
inplerentur in nobis, in quos finis saeculorum obuenit, non
suspicio mea, sed apostolicus intellectus est dicente Paulo
cum de talibus loqueretur: haec omnia figurae nostrae
fuerunt, et iterum: haec omnia in figura contingebant
illis; scripta sunt autem propter nos, in quos finis
saeculorum obuenit. non ergo uetus testamentum ad consequendas
illas promissiones, sed ad intellegendas in eis noui
testamenti praenuntiationes accipimus; ueteris quippe testificatio
fidem nouo conciliat. unde dominus posteaquam resurrexit
a mortuis seque non solum intuendum discipulorum
oculis sed etiam contrectandum manibus obtulit, ne quid
tamen cum suis mortalibus et carnalibus sensibus fallaciter
agi arbitrarentur, magis eos de ueterum librorum testificatione
firmauit dicens: oportebat inpleri omnia, quae scripta
sunt in lege Moysi et prophetis et psalmis de me.
non itaque spes nostra in temporalium rerum promissione
defixa est, quandoquidem nec ipsos illius temporis sanctos et
spiritales uiros, patriarchas et prophetas, his terrenis rebus
fuisse deditos credimus; intellegebant enim reuelante sibi
spiritu dei, quid tempori illi congrueret et quibus modis deus.
per illas omnes res gestas et dictas futura figuranda et praenuntianda
decerneret, magisque desiderium eorum de noua
testamento erat; sed praesens functio corporalis ad significanda
noua uentura pollicitationibus ueteribus praebebatur. ita [*] [*]
270
illorum hominum non tantum lingua, sed et uita prophetica fuit.
carnalis autem populus promissis uitae praesentis inhaerebat.
de quo tamen etiam populo nihilominus significabantur futura.

Sed uos ista non intellegitis. quia, sicut propheta dixit
"nisi credideritis, non intellegetis." non enim estis
eruditi in regno caelorum, id est in ecclesia Christi uera
catholica; quod si essetis, de diuitiis sanctarum scripturarum
non solum noua sed etiam uetera proferretis. ipse quippe dominus
dicit: propterea omnis scriba eruditus in regno
caelorum similis est homini patrifamilias proferenti
de thesauro suo noua et uetera. et ideo dum sola promissa
dei noua tenere uos arbitramini, remansistis in uetustate
carnis et nouitatem induxistis erroris. de qua nouitate apostolus
dicit: profanas autem uerborum nouitates euita; multum
enim proficiunt ad inpietatem, et sermo eorum
sicut cancer serpit. ex quibus est Hymenaeus et
Philetus, qui circa ueritatem aberrauerunt dicentes
resurrectionem iam factam esse, et fidem quorundam
subuerterunt. ex qua uena falsitatis uos manare cognoscite.
qui dicitis nunc esse resurrectionem tantummodo animarum
per praedicationem ueritatis, corporum autem, quam praedicauerunt
apostoli. futuram negatis. quid autem spiritaliter
secundum hominem interiorem, qui renouatur in agnitione dei,
potestis cogitare, cum per uetustatem carnis et per carnalium
rerum imagines, quibus totus error uester inuoluitur, res corporeas
non possessione teneatis, sed phantasmate sapiatis?
terram enim Chananaeorum. quae manifesta erat et manifeste [*] [*]

271
illo populo data est. contemnere uos et fastidire gloriamini.
quasi non ita terram luminis describatis ex una parte a terra
gentis tenebrarum, tamquam cuneo coartato discissam, ut
neque in rerum ueritate inueniatur et in cogitationum uestrarum
falsitate credatur; et ideo nec uitam uestram data sustineat
et mentem uestram desiderata corrumpat.

Tokens

AUGUSTINUS 1 w 10
respondit 1 w 19
Temporalium 1 w 31
quidem 1 w 37
rerum 1 w 42
18 1 w 44
cf 1 w 46
Gen 1 w 50
15 1 w 53
18 2 w 56
17 1 w 59
8 3 w 61
17 2 w 63
cf 2 w 65
Len 1 w 69
11 1 w 72
7 3 w 74
Ex 1 w 76
12 1 w 79
20 1 w 82
8 4 w 84
2 3 w 85
quo 1 w 88
SMG 1 w 91
mutatus 1 w 98
CSMG 1 w 102
4 1 w 103
in 1 w 105
om 1 w 107
L 2 w 109
5 2 w 110
conceptis 1 w 119
SG 1 w 121
auras 1 w 126
scripsi 1 w 133
horas 1 w 139
LSGMPCb 1 w 146
quoinquinari 1 w 158
M1 1 w 160
9 1 w 161
cap 1 w 164
VlllLPSMG 1 w 174
llhecC 1 w 180
que 1 w 183
Cq 1 w 185
P 3 w 187
oni 1 w 192
SG 3 w 195
teBtemS 1 w 202
testem- 1 w 209
fur 1 w 212
G 9 w 213
12 2 w 215
cananeorum 1 w 225
L 5 w 226
chananeorum 1 w 237
C 5 w 238
13 1 w 240
iudeis 1 w 246
C 6 w 247
14 1 w 249
ac 1 w 251
et 1 w 254
SG 4 w 256
a 13 w 257
b 2 w 258
16 1 w 260
azimorum 1 w 268
S 11 w 269
liYiusmodi 1 w 279
v 1 w 281
8 5 w 282
0 2 w 284
a 15 w 285
m 14 w 286
f 4 w 288
C 7 w 290
que 2 w 293
C 8 w 294
18 3 w 296
nfm 1 w 299
C 9 w 300
19 1 w 302
effusajSfr 1 w 312
23 1 w 314
anime 1 w 319
C 10 w 320
24 1 w 322
pollicitationemq 1 w 338
L 6 w 340
27 1 w 342
cap 2 w 345
VIllI 1 w 351
LPMSG 1 w 357
Agustinus 1 w 366
L 8 w 367
promissiones 1 w 379
testamento 1 w 389
uetere 1 w 395
contineri 1 w 404
et 3 w 406
ideo 1 w 410
uetus 1 w 415
testamentum 1 w 426
appellari 1 w 435
nemo 1 w 439
nostrum 1 w 446
ambigit 1 w 453
et 5 w 456
quod 1 w 460
aeternae 1 w 468
uitae 1 w 473
promissio 2 w 482
regnumque 1 w 491
caelorum 1 w 499
ad 1 w 501
nouum 1 w 506
pertinet 1 w 514
testamentum 2 w 525
sed 1 w 529
in 7 w 531
illis 1 w 536
temporalibus 1 w 548
figuras 1 w 555
fuisse 1 w 561
futurorum 1 w 570
quae 1 w 575
inplerentur 1 w 586
in 9 w 588
nobis 1 w 593
in 10 w 596
quos 1 w 600
finis 1 w 605
saeculorum 1 w 615
obuenit 1 w 622
non 1 w 626
suspicio 1 w 634
mea 1 w 637
sed 2 w 641
apostolicus 1 w 652
intellectus 1 w 663
est 5 w 666
dicente 1 w 673
Paulo 1 w 678
cum 1 w 681
de 4 w 683
talibus 1 w 690
loqueretur 1 w 700
haec 1 w 705
omnia 1 w 710
figurae 1 w 717
nostrae 1 w 724
fuerunt 1 w 731
et 9 w 734
iterum 1 w 740
haec 2 w 745
omnia 2 w 750
in 13 w 752
figura 3 w 758
contingebant 1 w 770
illis 2 w 775
scripta 1 w 783
sunt 1 w 787
autem 1 w 792
propter 1 w 799
nos 3 w 802
in 15 w 805
quos 2 w 809
finis 2 w 814
saeculorum 2 w 824
obuenit 2 w 831
non 2 w 835
ergo 1 w 839
uetus 2 w 844
testamentum 3 w 855
ad 2 w 857
consequendas 1 w 869
illas 1 w 874
promissiones 2 w 886
sed 3 w 890
ad 3 w 892
intellegendas 1 w 905
in 18 w 907
eis 2 w 910
noui 1 w 914
testamenti 1 w 924
praenuntiationes 1 w 940
accipimus 1 w 949
ueteris 1 w 957
quippe 1 w 963
testificatio 1 w 975
fidem 1 w 980
nouo 1 w 984
conciliat 1 w 993
unde 1 w 998
dominus 1 w 1005
posteaquam 1 w 1015
resurrexit 1 w 1025
a 64 w 1026
mortuis 1 w 1033
seque 2 w 1038
non 3 w 1041
solum 1 w 1046
intuendum 1 w 1055
discipulorum 1 w 1067
oculis 1 w 1073
sed 4 w 1076
etiam 1 w 1081
contrectandum 1 w 1094
manibus 1 w 1101
obtulit 1 w 1108
ne 10 w 1111
quid 2 w 1115
tamen 6 w 1120
cum 2 w 1123
suis 1 w 1127
mortalibus 1 w 1137
et 13 w 1139
carnalibus 1 w 1149
sensibus 1 w 1157
fallaciter 1 w 1167
agi 1 w 1170
arbitrarentur 1 w 1183
magis 1 w 1189
eos 1 w 1192
de 7 w 1194
ueterum 1 w 1201
librorum 1 w 1209
testificatione 1 w 1223
firmauit 1 w 1231
dicens 1 w 1237
oportebat 1 w 1247
inpleri 1 w 1254
omnia 3 w 1259
quae 2 w 1264
scripta 2 w 1271
sunt 2 w 1275
in 22 w 1277
lege 2 w 1281
Moysi 1 w 1286
et 15 w 1288
prophetis 1 w 1297
et 17 w 1299
psalmis 1 w 1306
de 8 w 1308
me 9 w 1310
non 4 w 1314
itaque 1 w 1320
spes 1 w 1324
nostra 2 w 1330
in 23 w 1332
temporalium 1 w 1343
rerum 2 w 1348
promissione 3 w 1359
defixa 1 w 1365
est 10 w 1368
quandoquidem 1 w 1381
nec 1 w 1384
ipsos 1 w 1389
illius 1 w 1395
temporis 1 w 1403
sanctos 1 w 1410
et 18 w 1412
spiritales 1 w 1422
uiros 1 w 1427
patriarchas 1 w 1439
et 19 w 1441
prophetas 1 w 1450
his 1 w 1454
terrenis 1 w 1462
rebus 1 w 1467
fuisse 2 w 1473
deditos 1 w 1480
credimus 1 w 1488
intellegebant 1 w 1502
enim 1 w 1506
reuelante 1 w 1515
sibi 1 w 1519
spiritu 1 w 1526
dei 2 w 1529
quid 4 w 1534
tempori 2 w 1541
illi 4 w 1545
congrueret 1 w 1555
et 22 w 1557
quibus 1 w 1563
modis 1 w 1568
deus 1 w 1572
per 2 w 1576
illas 2 w 1581
omnes 1 w 1586
res 3 w 1589
gestas 1 w 1595
et 23 w 1597
dictas 1 w 1603
futura 1 w 1609
figuranda 1 w 1618
et 24 w 1620
praenuntianda 1 w 1633
decerneret 1 w 1643
magisque 1 w 1652
desiderium 1 w 1662
eorum 3 w 1667
de 17 w 1669
noua 1 w 1673
testamento 2 w 1683
erat 1 w 1687
sed 5 w 1691
praesens 1 w 1699
functio 1 w 1706
corporalis 1 w 1716
ad 4 w 1718
significanda 1 w 1730
noua 2 w 1734
uentura 1 w 1741
pollicitationibus 1 w 1758
ueteribus 1 w 1767
praebebatur 1 w 1778
ita 6 w 1782
7 5 w 1783
I 4 w 1784
Cor 1 w 1787
10 1 w 1790
6 2 w 1792
11 2 w 1795
18 4 w 1797
Luc 1 w 1800
24 2 w 1803
44 1 w 1806
1 20 w 1807
ueteri 3 w 1813
b 26 w 1814
2 9 w 1815
et 28 w 1817
om 11 w 1819
Lb 1 w 1822
aeterne 1 w 1829
C 12 w 1830
uite 1 w 1834
L 11 w 1835
4 7 w 1836
que 9 w 1839
C 13 w 1840
5 3 w 1841
fines 1 w 1846
S 14 w 1847
seculorum 1 w 1856
C 14 w 1857
6 3 w 1858
suspicio 2 w 1866
corr 1 w 1871
m 83 w 1873
2 10 w 1875
ex 2 w 1877
suscipio 1 w 1885
L 12 w 1887
7 6 w 1888
alibus 5 w 1894
L 13 w 1895
post 3 w 1899
omnia 4 w 1904
inquit 1 w 1910
in 27 w 1912
SG 6 w 1914
9 3 w 1915
in 28 w 1917
illis 3 w 1922
LCSG 1 w 1926
fines 2 w 1931
SMl 1 w 1934
12 3 w 1936
prenuntiationes 1 w 1951
SC 1 w 1953
14 2 w 1955
oculis 2 w 1961
discipulorum 2 w 1973
S 19 w 1974
15 2 w 1976
obtulit 2 w 1983
1 24 w 1984
1 25 w 1986
17 3 w 1988
testificationem 1 w 2003
L 15 w 2004
18 5 w 2006
que 10 w 2009
C 17 w 2010
24 3 w 2012
tempori 3 w 2019
e 210 w 2021
corr 2 w 2025
m 88 w 2027
2 13 w 2029
in 30 w 2031
ij 1 w 2033
L 16 w 2034
25 1 w 2036
prenuntianda 1 w 2048
CS 3 w 2050
27 2 w 2052
presens 1 w 2059
C 19 w 2060
28 1 w 2062
prebebatur 1 w 2072
C 20 w 2073
illorum 1 w 2080
hominum 1 w 2087
non 5 w 2090
tantum 1 w 2096
lingua 1 w 2102
sed 6 w 2106
et 30 w 2108
uita 2 w 2112
prophetica 1 w 2122
fuit 1 w 2126
carnalis 1 w 2135
autem 2 w 2140
populus 1 w 2147
promissis 1 w 2156
uitae 2 w 2161
praesentis 1 w 2171
inhaerebat 1 w 2181
de 18 w 2184
quo 6 w 2187
tamen 8 w 2192
etiam 2 w 2197
populo 1 w 2203
nihilominus 1 w 2214
significabantur 1 w 2229
futura 2 w 2235
Sed 1 w 2239
uos 3 w 2242
ista 1 w 2246
non 6 w 2249
intellegitis 1 w 2261
quia 1 w 2266
sicut 1 w 2272
propheta 2 w 2280
dixit 1 w 2285
nisi 1 w 2290
credideritis 1 w 2302
non 7 w 2306
intellegetis 1 w 2318
non 8 w 2323
enim 2 w 2327
estis 1 w 2332
eruditi 1 w 2339
in 37 w 2341
regno 1 w 2346
caelorum 2 w 2354
id 9 w 2357
est 15 w 2360
in 38 w 2362
ecclesia 1 w 2370
Christi 1 w 2377
uera 1 w 2381
catholica 1 w 2390
quod 2 w 2395
si 16 w 2397
essetis 1 w 2404
de 20 w 2407
diuitiis 1 w 2415
sanctarum 1 w 2424
scripturarum 1 w 2436
non 9 w 2439
solum 2 w 2444
noua 3 w 2448
sed 7 w 2451
etiam 3 w 2456
uetera 1 w 2462
proferretis 1 w 2473
ipse 1 w 2478
quippe 2 w 2484
dominus 2 w 2491
dicit 1 w 2496
propterea 1 w 2506
omnis 1 w 2511
scriba 1 w 2517
eruditus 1 w 2525
in 40 w 2527
regno 2 w 2532
caelorum 3 w 2540
similis 1 w 2547
est 16 w 2550
homini 1 w 2556
patrifamilias 1 w 2569
proferenti 1 w 2579
de 21 w 2581
thesauro 1 w 2589
suo 1 w 2592
noua 4 w 2596
et 39 w 2598
uetera 2 w 2604
et 41 w 2607
ideo 2 w 2611
dum 3 w 2614
sola 1 w 2618
promissa 1 w 2626
dei 3 w 2629
noua 5 w 2633
tenere 1 w 2639
uos 4 w 2642
arbitramini 1 w 2653
remansistis 1 w 2665
in 43 w 2667
uetustate 1 w 2676
carnis 1 w 2682
et 43 w 2684
nouitatem 1 w 2693
induxistis 1 w 2703
erroris 1 w 2710
de 24 w 2713
qua 5 w 2716
nouitate 2 w 2724
apostolus 1 w 2733
dicit 2 w 2738
profanas 1 w 2747
autem 3 w 2752
uerborum 1 w 2760
nouitates 1 w 2769
euita 1 w 2774
multum 1 w 2781
enim 3 w 2785
proficiunt 1 w 2795
ad 5 w 2797
inpietatem 1 w 2807
et 45 w 2810
sermo 1 w 2815
eorum 4 w 2820
sicut 2 w 2825
cancer 1 w 2831
serpit 1 w 2837
ex 3 w 2840
quibus 2 w 2846
est 17 w 2849
Hymenaeus 1 w 2858
et 46 w 2860
Philetus 1 w 2868
qui 12 w 2872
circa 1 w 2877
ueritatem 1 w 2886
aberrauerunt 1 w 2898
dicentes 1 w 2906
resurrectionem 1 w 2920
iam 4 w 2923
factam 1 w 2929
esse 2 w 2933
et 48 w 2936
fidem 2 w 2941
quorundam 1 w 2950
subuerterunt 1 w 2962
ex 4 w 2965
qua 6 w 2968
uena 1 w 2972
falsitatis 1 w 2982
uos 5 w 2985
manare 1 w 2991
cognoscite 1 w 3001
qui 13 w 3005
dicitis 1 w 3012
nunc 1 w 3016
esse 3 w 3020
resurrectionem 2 w 3034
tantummodo 1 w 3044
animarum 1 w 3052
per 3 w 3055
praedicationem 1 w 3069
ueritatis 1 w 3078
corporum 1 w 3087
autem 4 w 3092
quam 2 w 3097
praedicauerunt 1 w 3111
apostoli 2 w 3119
futuram 1 w 3127
negatis 1 w 3134
quid 5 w 3139
autem 5 w 3144
spiritaliter 1 w 3156
secundum 1 w 3164
hominem 1 w 3171
interiorem 1 w 3181
qui 15 w 3185
renouatur 1 w 3194
in 48 w 3196
agnitione 1 w 3205
dei 4 w 3208
potestis 1 w 3217
cogitare 1 w 3225
cum 3 w 3229
per 4 w 3232
uetustatem 1 w 3242
carnis 2 w 3248
et 50 w 3250
per 5 w 3253
carnalium 1 w 3262
rerum 3 w 3267
imagines 1 w 3275
quibus 3 w 3282
totus 1 w 3287
error 2 w 3292
uester 1 w 3298
inuoluitur 1 w 3308
res 7 w 3312
corporeas 1 w 3321
non 10 w 3324
possessione 1 w 3335
teneatis 1 w 3343
sed 8 w 3347
phantasmate 1 w 3358
sapiatis 1 w 3366
terram 1 w 3373
enim 4 w 3377
Chananaeorum 1 w 3389
quae 3 w 3394
manifesta 1 w 3403
erat 2 w 3407
et 51 w 3409
manifeste 1 w 3418
5 6 w 3419
Es 1 w 3421
7 9 w 3423
9 4 w 3425
9 5 w 3426
Matth 1 w 3431
13 2 w 3434
52 1 w 3437
14 3 w 3439
II 1 w 3441
Tim 1 w 3444
2 18 w 3446
16 2 w 3449
sqq 1 w 3452
23 2 w 3455
cf 3 w 3457
Col 1 w 3461
3 5 w 3463
10 2 w 3466
1 32 w 3467
prophetia 1 w 3476
i 356 w 3478
s 261 w 3479
1 33 w 3481
G 14 w 3484
profuit 1 w 3491
Sl 1 w 3493
2 20 w 3494
uite 2 w 3498
presentis 1 w 3507
C 24 w 3508
inheredi 1 w 3516
bat 5 w 3519
LCSG 2 w 3523
8 10 w 3524
nihilhominus 1 w 3536
C 26 w 3537
5 8 w 3538
intellegitis 2 w 3550
L 18 w 3551
7 10 w 3552
uitiis 2 w 3558
S 24 w 3559
8 11 w 3560
proferetis 1 w 3570
Ll 1 w 3572
11 3 w 3574
thesauro 2 w 3582
Lx 1 w 3584
16 3 w 3586
hymeneus 1 w 3594
LSMG 1 w 3598
hymeneius 1 w 3607
C 27 w 3608
17 4 w 3610
fyletus 1 w 3617
SG 9 w 3619
filetus 1 w 3626
LM 1 w 3628
19 2 w 3630
snbuertunt 1 w 3640
LC 3 w 3642
manere 1 w 3648
LClMx 1 w 3653
21 1 w 3656
predicationem 1 w 3669
ca 25 w 3672
s 274 w 3673
I 7 w 3675
S 27 w 3678
predititionem 1 w 3691
G1 1 w 3693
predicationem 2 w 3706
C 30 w 3707
ueritatis 2 w 3716
es 52 w 3719
in 54 w 3721
is 68 w 3723
corr 3 w 3727
C 31 w 3730
24 4 w 3732
potestatis 1 w 3742
L 25 w 3743
25 2 w 3745
quib 4 w 3749
b 44 w 3752
8 12 w 3754
1 41 w 3756
add 1 w 3760
m 165 w 3762
2 24 w 3764
L 26 w 3766
26 1 w 3768
possione 1 w 3776
S 28 w 3777
fantasmate 1 w 3787
LSG 2 w 3790
27 3 w 3792
chananeorum 2 w 3803
LC 5 w 3805
chananeorum 3 w 3816
h 33 w 3818
a 261 w 3819
I 8 w 3821
M 13 w 3824
illo 2 w 3828
populo 2 w 3834
data 1 w 3838
est 23 w 3841
contemnere 1 w 3852
uos 6 w 3855
et 56 w 3857
fastidire 1 w 3866
gloriamini 1 w 3876
quasi 1 w 3882
non 11 w 3885
ita 19 w 3888
terram 2 w 3894
luminis 1 w 3901
describatis 1 w 3912
ex 5 w 3914
una 1 w 3917
parte 1 w 3922
a 272 w 3923
terra 3 w 3928
gentis 1 w 3934
tenebrarum 1 w 3944
tamquam 1 w 3952
cuneo 1 w 3957
coartato 1 w 3965
discissam 1 w 3974
ut 13 w 3977
neque 1 w 3982
in 57 w 3984
rerum 4 w 3989
ueritate 2 w 3997
inueniatur 1 w 4007
et 57 w 4009
in 59 w 4011
cogitationum 1 w 4023
uestrarum 1 w 4032
falsitate 1 w 4041
credatur 1 w 4049
et 58 w 4052
ideo 3 w 4056
nec 2 w 4059
uitam 1 w 4064
uestram 1 w 4071
data 2 w 4075
sustineat 1 w 4084
et 59 w 4086
mentem 1 w 4092
uestram 2 w 4099
desiderata 1 w 4109
corrumpat 1 w 4118