Contra Faustum (3.3)

Nempe tota in hoc quaetio est, quomodo potuerit duos
patres habere Ioseph. hoc enim si potuisse fieri demonstratur,
nulla omnino causa est, cur quisquam istorum euangelistarum
in diuersis generationibus enumerandis falsum dixisse credatur.
a duobus enim patribus iam non erit mirum neque contrarium,
quod et aui duo et ataui et proaui esse potuerunt et quicquid
supra est usque ad Dauid, cuius erant ambo filii, et
Salomon, qui pertinet ad ordinem, quem Matthaeus secutus
est, et Nathan, qui est in serie, quam Lucas exposuit. adtendunt
enim ista nonnulli et uident non posse a duobus
uiris per commixtionem carnis hominen gigni et ideo putant
istam quaestionem non posse dissolui. nec intuentur, quod
usitatissimum atque facillimum est patrem cuiusquam non
eum tantum dici, a quo genitus, sed etiam eum, a quo fuerit
adoptatus. [*] [*]

Neque enim adoptionis uinculum apud antiquos alienum
ab eorum moribus fuit, cum etiam feminas inueniamus adoptasse
sibi filios non ex utero suo natos, sicut Sara ex Agar
et Lia ex ancilla sua et filia Pharaonis Moysen adoptauit.
ipse autem Iacob nepotes suos, filios Ioseph, adoptauit. ipsum
uero adoptionis nomen plurimum ualere in nostrae fidei sacramento
apostolica doctrina testatur. unde apostolus Paulus
cum de Iudaeorum meritis loqueretur, quorum est, inquit,
adoptio et gloria et testamenta et legislatio; quorum
patres, et ex quibus Christus secundum carnem, qui
est super omnia deus benedictus in saecula; item
dicit: et ipsi in nobismet ipsis ingemescimus adoptionem
expectantes redemptionem corporis nostri;
item alio loco: cum autem uenit plenitudo temporis,
misit deus filium suum factum ex muliere, factum
sub lege, ut eos, qui sub lege erant, redimeret, ut
adoptionem filiorum reciperemus. haec igitur adoptio
quanti sacramenti sit, his atque huiusmodi testimoniis satis
adparet. unicum enim filium deus habet, quem genuit de
substantia sua, de quo dicitur: cum in forma dei esset,
non rapinam arbitratus est esse aequalis deo. nos
autem non de subtantia sua geuuit; creatura enim sumus,
quam non genuit, sed fecit; et ideo, ut fratres Christi secundum
modum nostrum faceret, adoptauit. iste itaque modus,
quo nos deus, cum iam essemus ab ipso non nati, sed conditi
et instituti, uerbo suo et gratia sua genuit, ut filii eius
essemus, adoptio uocatur. unde Iohannes dicit: dedit 'eis
potestatem filios dei fieri. cum igitur ius adoptionis [*] [*]

filiorum apud patres nostros et in scripturis sanctis usitatum
sit. quae inpietatis dementia praecipitat prius euangelistas
falsitatis arguere, quod diuersas generationes commemorauerunt.
tamquam utraque uera esse non possit, quam cogitare
et adtendere et uidere, quod facillimum est, quam crebra
consuetudine generis humani unus homo duos patres habere
potuerit: unum, cuius carne homo sit genitus, alterum. cuius
uoluntate, cum iam homo esset, filius sit adoptatus? qui si
non recte dicitur pater, nec nos recte dicimus: pater noster,
qui es in caelis, ei, de cuius substantia nati non sumus,
sed cuius gratia et misericordissima uoluntate adoptati secun-
. dum doctrinam apostolicam et fidelissimam ueritatem. ipsum
quippe habemus et deum et dominum et patrem: deum, quod
ab ipso etiam ex hominibus parentibus conditi sumus; dominum,
quod ei subditi sumus; patrem, quod eius adoptione
renati sumus.

Facile fuit ergo religiosis perscrutatoribus diuinarum litterarum
aliquantulum considerare et uidere in diuersis Christi
generationibus a duobus euangelistis commemoratis, quomodo
duos patres potuit habere Ioseph, quorum progeneratores diuersi
enumerentur. hoc et uos, si studium contentionis non
excaecaret, facile uidere possitis. sed ab illis uiris alia etiam
quaesita et inuenta sunt, cum omnes harum narrationum
partes pertractarent; haec autem a uestro intellectu longissime
remota sunt. itaque etiam in Manichaei errore constituti, id
quod in rebus humanis fieri solet, ut alius carne generet
filium, alius eum uoluntate adoptet, ac sic unus duos patres
habeat, si non aduerso animo legeretis, cogitando uidere
possetis. [*] [*]