Contra epistulam fundamenti (37)

Quid mali, inquis, fieret, si et ista fierent summe bona?
et tamen si quis ex nobis quaereret accepto et credito deo
patre summo bono, si esset aliud summe bonum, unde esse
nobis pie uideretur, nullo modo recte responderemus nisi de
deo patre, qui summe bonus est. quod ergo de illo est,
meminerimus natum de illo esse, non ab eo factum de nihilo,
et ideo et hoc summe, id est incorruptibiliter bonum esse,
uidemusque iniuste flagitari, ut tam summe bona sint, quae
fecit de nihilo, quam summe bonus est, quem de se genuit:
quem nisi unum genuisset, non id, quod ipse est, genuisset,
quia ipse unus est. quapropter unico quidem filio, per
quem facta sunt a patre omnia bona de nihilo, inperite atque
inpie fratres quaeruntur, nisi ex eo, quod in homine adparere
dignatus est. nam ideo et unigenitus in scripturis et primogenitus
dicitur: unigenitus a patre, primogenitus ex mortuis.
et uidimus, inquit, gloriam eius tamquam unigeniti a
patre, pleni gratia et ueritate, et Paulus dicit: ut sit
ipse primogenitus in multis fratribus.

Quodsi dixerimus "non iam essent ista bona, quae de
nihilo facta sunt, sed tantummodo dei natura esset", inuidebimus
tantis bonis et uox inpia est, iniuriam putare non hoc
esse, quod deus est, et ideo nolle esse aliquod bonum, quoniam
ei praeponitur deus. quaeso, patere, natura animae rationalis,
aliquanto minus te esse quam deus est, et tanto minus, [*] [*]

ut post ipsum te melius aliquid non sit, patere, inquam, et
mitesce illi, ne te adhuc repellat in infima, ubi per angustias
poenales etiam atque etiam bonum, quod es, uilescat tibi.
superba es in deum, si indignaris, quod te antecedit, et nimis
contumeliose de illo sentis, si non ineffabiliter gratularis tam
magnum bonum esse te, ut solus sit ille praestantior. quo
constituto atque firmato illud ne dixeris: me solam naturam
deus facere debuit; nollem, ut post me aliquid boni fieret.
non enim quod bonum est post deum, iam debuit esse nouissimum.
et hinc maxime adparet, quantam tibi tribuerit dignitatem,
quod deus, qui solus tibi naturaliter dominatur, fecit
alia bona, quibus tu quoque dominareris. nec mireris, quod
nunc tibi non omni modo seruiunt et te aliquando etiam
cruciant, quia dominus tuus maiorem habet potestatem in ea,
quae tibi seruiunt, quam tu ipsa, tamquam in seruos seruorum
suorum. quid ergo mirum, si tibi peccanti, id est non obtemperanti
domino tuo poenalia, quibus dominabaris, effecta sunt?
quid enim tam iustum et quid iustius deo? hoc namque
humana natura in Adam meruit, de quo nunc non est disputandi
locus; sed tamen dominator iustus et iustis praemiis et
iustis subpliciis adprobatur beatitate recte uiuentium poenaque
peccantium. nec tamen sine misericordia derelicta es, quae certis
rerum temporumque mensuris uocaris, ut redeas. ita recto moderamine
altissimi conditoris usque ad bona terrena peruentum
est, quae corrumpuntur et reformantur, ut haberes subplicio
mixta solatia, ut et laudares deum delectata ordine bonorum,
et refugeres in eum exercitata experimentis malorum. ita in
quantum tibi terrena seruiunt, docent te esse dominam suam;
in quantum autem molesta sunt, docent, ut seruias domino tuo. [*] [*]