Contra epistulam fundamenti (28)

Habitabant, inquit, in illa terra ignea corpora,
genera scilicet pestifera. cum dicit "habitabant," animata
utique atque uiuentia uult intellegi. sed ne de uerbo
calumniari uelle uideamur, adtendamus istos omnes habitatores
terrae illius, quemadmodum in quinque genera uiua distribuat.
hic infinitae, inquit, tenebrae ex eadem manantes natura
inaestimabiles cum propriis fetibus; ultra quas
erant aquae caenosae ac turbidae cum suis inhabitatoribus;
quarum interius uenti horribiles et uehementes
cum suo principe et genitoribus. rursum regio
ignea et corruptibilis cum suis ducibus et nationibus.
pari more introrsum gens caliginis ac fumi plena.
in qua morabatur inmanis princeps omnium et dux
habens circa se innumerabiles principes, quorum [*]

omnium ipse erat mens atque origo: haeque fuerunt
naturae quinque terrae pestiferae. animaduertimus quinque
naturas quasi partes unius naturae, quam uocat terram
pestiferam. hae sunt autem: tenebrae, aquae,. uenti, ignis.
fumus; quas quinque naturas sic ordinat, ut exteriores ceteris
sint tenebrae, a quibus numerare incipit. intra tenebras aquas
constituit; intra aquas uentos; intra uentos ignem; intra
ignem fumum. et habebant istae quinque naturae sua quaeque
genera inhabitatorum suorum, quae nihilominus quinque sunt.
quaero namque, utrum unum genus habitantium fuerit in
omnibus quinque naturis, an diuersa genera, sicut naturae
ipsae diuersae sunt. diuersa fuisse respondent et de aliis
libris ita docent, quod tenebrae serpentes habuerunt; aquae
natantes, sicut sunt pisces; uenti uolantes, sicut sunt aues;
ignis quadrupedes, sicuti sunt equi, leones et cetera huiusmodi;
fumus bipedes, sicuti sunt homines.