De civitate dei (3.2)

CAPUT II. An di, qui et a Romanis et a Graecis similiter colebantur, causas habuerint, quibus Ilium paterentur exscindi.

Primum ipsa Troia uel Ilium, unde origo est populi Romani,
(neque enim praetereundum aut dissimulandum est, quod et
in primo libro adtigi) eosdem habens deos et colens quur a
Graecis uictum, captum adque deletum est? Priamo, inquiunt,
sunt reddita Laomedontea paterna periuria\'. Ergo uerum est,
quod Apollo adque Neptunus eidem Laomedonti mercennariis
operibus seruierunt? Illis quippe promisisse mercedem falsumque
iurasse perhibetur. Miror Apollinem nominatum diuinatorem
in tanto opificio laborasse nescientem quod Laomedon
fuerat promissa negaturus. Quamquam nec ipsum Neptunum,
patruum eius, fratrem Iouis, regem maris, decuit ignarum [*] [*]

esse futurorum. Nam hunc Homerus de stirpe Aeneae, a cuius
posteris [condita] Roma est, cum ante illam urbem conditam
idem poeta fuisse dicatur, inducit magnum aliquid diuinantem,
quem etiam nube rapuit, ut dicit, ne ab Achille occideretur,

cuperet cum uertere ab imo,

quod aput Vergilium confitetur,

Structa suis manibus periurae moenia Troiae.

Nescientes igitur tanti di, Neptunus et Apollo, Laomedontem
sibi negaturum esse mercedem, structores moenium Troianorum
gratis et ingratis fuerunt. Videant ne grauius sit tales deos
credere quam dis talibus peierare. Hoc enim nec ipse Homerus
facile credidit, qui Neptunum quidem contra Troianos,
Apollinem autem pro Troianis pugnantem facit, cum illo
periurio ambos fabula narret offensos. Si igitur fabulis credunt,
erubescant talia colere numina; si fabulis non credunt, non
obtendant Troiana periuria, aut mirentur deos periuria punisse
Troiana, amasse Romana. Unde enim coniuratio Catilinae in
tanta tamque corrupta ciuitate habuit etiam eorum grandem
copiam, quos manus adque lingua periurio aut sanguine
ciuili alebat? Quid enim aliud totiens senatores corrupti in
iudiciis, totiens populus in suffragiis uel in quibusque causis,
quae aput eum contionibus agebantur, nisi etiam peierando
peccabant? Namque corruptissimis moribus ad hoc mos
iurandi seruabatur antiquus, non ut ab sceleribus metu religionis
prohiberentur, sed ut periuria quoque sceleribus ceteris
adderentur. [*] [*]