De civitate dei (3.1)

CAPUT I. De aduersitatibus, quas solas mali metuunt et quas semper passus est mundus, cum deos coleret.

Iam satis dictum arbitror de morum malis et animorum,
quae praecipue cauenda sunt, nihil deos falsos populo cultori
suo, quo minus eorum malorum aggere premeretur, subuenire
curasse, sed potius, ut maxime premeretur, egisse. Nunc de
illis malis uideo dicendum, quae sola isti perpeti nolunt,
qualia sunt fames morbus, bellum exspoliatio, captiuitas trucidatio,
et si qua similia iam in primo libro commemorauimus.
Haec enim sola mali deputant mala, quae non faciunt malos;
nec erubescunt inter bona, quae laudant, ipsi mali esse qui
laudant, magisque stomachantur, si uillam malam habeant,
quam si uitam, quasi hoc sit hominis maximum bonum,
habere bona omnia praeter se ipsum. Sed neque talia mala,
quae isti sola formidant, di eorum, quando ab eis libere colebantur,
ne illis acciderent obstiterunt. Cum enim uariis per [*]

diuersa temporibus ante aduentum Redemtoris nostri innumerabilibus
nonnullisque etiam incredibilibus cladibus genus
contereretur humanum, quos alios quam istos deos mundus
colebat, excepto uno populo Hebraeo et quibusdam extra
ipsum populum, ubicumque gratia diuina digni occultissimo
adque iustissimo Dei iudicio fuerunt? Verum ne nimis longum
faciam, tacebo aliarum usquequaque gentium mala grauissima:
quod ad Romam pertinet Romanumque imperium tantum loquar,
id est ad ipsam proprie ciuitatem et quaecumque illi terrarum
uel societate coniunctae uel condicione subiectae sunt, quae
sint perpessae ante aduentum Christi, cum iam ad eius quasi
corpus rei publicae pertinerent.