De civitate dei (1.20)

CAPUT XX. Nullam esse auctoritatem, quae Christianis in qualibet causa ius uoluntariae necis tribuat.

Neque enim frustra in sanctis canonicis libris nusquam
nobis diuinitus praeceptum permissumue reperiri potest, ut
uel ipsius adipiscendae inmortalitatis uel ullius cauendi carendiue
mali causa nobismet ipsis necem inferamus. Nam et
prohibitos nos esse intellegendum est, ubi lex ait: Non
occides, praesertim quia non addidit: \'proximum tuum\',
sicut falsum testimonium cum uetaret: Falsum, inquit, [*] [*]

testimonium non dices aduersus proximum tuum.
Nec ideo tamen si aduersus se ipsum quisquam falsum testimonium
dixerit, ab hoc crimine se putauerit alienum, quoniam
regulam diligendi proximum a semet ipso dilector accepit,
quando quidem scriptum est: Diliges pro x i mum tuum
tamquam te ipsum. Porro si falsi testimonii non minus
reus est qui de se ipso falsum fatetur, quam si aduersus
proximum hoc faceret, cum in eo praecepto, quo falsum testimonium
prohibetur, aduersus proximum prohibeatur possitque
non recte intellegentibus uideri non esse prohibitum, ut aduersus
se ipsum quisque falsus testis adsistat: quanto magis
intellegendum est non licere homini se ipsum occidere, cum
in eo, quod scriptum est: Non occides, nihilo deinde addito,
nullus, nec ipse utique cui praecipitur, intellegatur exceptus!
Unde quidam hoc praeceptum etiam in bestias ac pecora
conantur extendere, ut ex hoc nullum etiam illorum liceat
occidere. Quur ergo non et herbas et quicquid humo radicitus
alitur ac figitur? Nam et hoc genus rerum, quamuis non
sentiat, dicitur uiuere ac per hoc potest et mori, proinde
etiam, cum uis adhibetur, occidi. Unde et apostolus, cum de
huius modi seminibus loqueretur: Tu, inquit, quod seminas
non uiuificatur, nisi moriatur; et in psalmo scriptum
est: Occidit uites eorum in grandine. Num igitur ob
hoc, cum audimus: Non occides, uirgultum uellere nefas
ducimus et Manichaeorum errori insanissime adquiescimus?
His igitur deliramentis remotis cum legimus: Non occides, [*] [*]
si propterea non accipimus hoc dictum de frutectis esse, quia
nullus eis sensus est, nec de inrationabilibus animantibus,
uolatilibus natatilibus, ambulatilibus reptilibus, quia nulla
nobis ratione sociantur, quam non eis datum est nobiscum
habere communem (unde iustissima ordinatione creatoris et
uita et mors eorum nostris usibus subditur): restat ut de
homine intellegamus, quod dictum est: Non occides, nec
alterum ergo nec te. Neque enim qui se occidit aliud quam
hominem occidit.