De civitate dei (1.12)

CAPUT XII. De sepultura humanorum corporum, quae Christianis etiamsi fuerit negata nil adimit.

At enim in tanta strage cadauerum nec sepeliri potuerunt.
Neque istud pia fides nimium reformidat, tenens praedictum
nec absumentes bestias resurrecturis corporibus obfuturas, quorum
capillus capitis non peribit. Nullo modo diceret ueritas:
Nolite timere eos, qui corpus occidunt, animam
autem non possunt occidere, si quicquam obesset
futurae uitae, quidquid inimici de corporibus occisorum facere
uoluissent. Nisi forte quispiam sic absurdus est, ut contendat
eos, qui corpus occidunt, non debere timeri ante mortem, ne
corpus occidant, et timeri debere post mortem, ne corpus
occisum sepeliri non sinant. Falsum est ergo quod ait [Christus]:
Qui corpus occidunt, et postea non habent
quid faciant, si habent tanta, quae de cadaueribus faciant. [*] [*]

Absit, ut falsum sit quod ueritas dixit. Dictum est enim
aliquid eos facere cum occidunt, quia in corpore sensus est
occidendo; postea uero nihil habere quod faciant, quia nullus
sensus est in corpore occiso. Multa itaque corpora Christianorum
terra non texit, sed nullum eorum quisquam a caelo
et terra separauit, quam totam inplet praesentia sui, qui
nouit unde resuscitet quod creauit. Dicitur quidem in psalmo:
Posuerunt mortalia seruorum tuorum escas uolatilibus
caeli, carnes sanctorum tuorum bestiis
terrae; effuderunt sanguinem eorum sicut aquam
in circuitu Hierusalem, et non erat qui sepeliret,
sed magis ad exaggerandam crudelitatem eorum, qui ista fecerunt,
non ad eorum infelicitatem, qui ista perpessi sunt. Quamuis
enim haec in conspectu hominum dura et dira uideantur,
sed pretiosa in conspectu Domini mors sanctorum
eius. Proinde ista omnia, [id est] curatio funeris, conditio
sepulturae, pompa exsequiarum, magis sunt uiuorum solacia
quam subsidia mortuorum. Si aliquid prodest inpio sepultura
pretiosa, oberit pio . uilis aut nulla. Praeclaras exequias in
conspectu hominum exhibuit purpurato illi diuiti turba famulorum,
sed multo clariores in conspectu Domini ulceroso illi
pauperi ministerium praebuit angelorum, qui eum non extulerunt
in marmoreum tumulum, sed in Abrahae gremium
sustulerunt.

Rident haec illi, contra quos defendendam suscepimus ciuitatem
Dei. Verum tamen sepulturae curam etiam eorum
philosophi contemserunt. Et saepe uniuersi exercitus, dum [*] [*]

pro terrena patria morerentur, ubi postea iacerent uel quibus
bestiis esca fierent, non curarunt, licuitque de hac re poetis
plausibiliter dicere:

Caelo tegitur, qui non habet urnam.

Quanto minus debent de corporibus insepultis insultare Christianis,
quibus et ipsius carnis membrorumque omnium reformatio
non solum ex terra, uerum etiam ex aliorum elementorum
secretissimo sinu, quo dilapsa cadauera recesserunt, in
temporis puncto reddenda et redintegranda promittitur.