Arnobii adversus nationes Libri VII (7.28-7.29)

idcirco superis thus dari, quod odoratus habeat suaues et narium
commulceat sensum, reliqua uero sint aspera et ob causam •
offensionis exclusa? habent enim dii nares, quibus ducant aerios
spiritus, accipiunt auras et remittunt, ut penetrare illos possint
nidorum differentium qualitates. quod si damus ut fiat, mortalitatis
eos adiungimus legi et excludimus diuinitatis a finibus.
quicquid enim spirat et reciprocos halitus auris commeabilibus
ducit, id necesse est esse mortale, quia caeli sustineatur e
pastu. quicquid autem caeli sustinetur e pastu, si recursus
abstuleris quibus alternatio redditur abstrahiturque uitalis,

oblidi eius necesse est animam et rationem subrui atque
interire uiuendi. ergo si et dii spirant odoremque ad se adtrahunt
auris comitantibus inuolutum, non est ab re dicere, et
alienis eos suffectionibus uiuere et interclusis posse spiraminibus
interire. et unde nouissime scitis, an si odorum suauitate [*]
capiuntur, eadem sint eis iucunda quae uobis et parili sensu
ut uestras deorum mulceant adficiantque naturas? nonne fieri
potis est, ut quae uobis adferunt uoluptatem contra illis
aspera uideantur et tristia ? cum enim sint essentiae dispares
substantiaeque non unae, quibus effici rationibus potest,
ut quod qualitate diuersum est unum sentiat accipiatque contactum?
an non cottidie cernimus et inter animantia terris
orta esse aliis eadem uel amara uel dulcia, mortifera his esse
quae illis nata in perniciem non sunt, ut quae illos mulceant
odoribus laetis eadem pestiferos halitus aliorum corporibus
spirent? sed hoc ut fiat et accidat non in rebus est causa,
quae simul esse mortiferae, simul salutares, simul dulces nequeunt
simulque amarae consistere, sed ut quisque est factus,
ad extrinsecus rei uenientis attactum ita afficitur, qualitatem
non accipit ex rerum inpulsionibus natam sed ex sui sensus
contagiique natura. uerum omnis haec ratio longe est ab diis
sita nec exigui limitis interiectione discreta. nam si uerum
est, ut ab sapientibus creditur, incorporales hos esse nec oliditatis
alicuius eminentia subleuari, inanis apud hos odor est
nec sensibiliter commouere aura eos potis est nidoris alicuius,
non si mille tu pondera masculi thuris incendas caelumque
hoc totum redundantium uaporum nebulositate cludatur. quod
enim non habet robur et substantiam corporalem, contrectari
ab substantia non potest corporali: odor autem corpus est,
tactis sicut naribus indicatur: ab deo ergo sentiri ratione non
potest ulla, qui caret robore corporis atque omni sensu et contagione
priuatus est.

merum thuris est socium, quod explanari
consimiliter poscimus cur eius superfundatur incensioni. nisi [*]

enim ratio cur fiat ostenditur nec habebit expositam sui causam,
non iam istud errori obiciendum est ludicro sed ut
dicatur expressius insaniae dementiae caecitati. ut enim iam.
saepius dictum est, debet omne quod geritur causam sui habere
perspicuam nec caliginis alicuius obscuritate contectam: si ergo
fiditis facto, aperite, monstrate, liquor iste cur detur, id est
uinum superfundatur altaribus. numquid enim numinum corpora
sitim sentiunt aridam et eorum necesse est siccitates
umore aliquo temperari? numquid nobis ut mortalibus moris
est cenis intermiscere potiones, pari etiam more post solidos
uictus liborum et pultium hostiarumque caesarum, quo putrefiat
facilius et percoquatur cibus, frequentissimo inrigant accipiuntque
se uino? date quaeso immortalibus \'diis ut bibant .
scyphos, brias, pateras simpuuiaque depromite, et quoniam
lautis pinguibusque se dapibus atque opimis inferciunt escis,
ne quod in stomachi tramite male transuoratum substiterit
uiscus, succurrite, properate; Ioui optimo maximo merum ne
praefocetur date, cupit eructare nec potis est, ac ni illa labatur
et dissoluatur obstructio, periculum maximum est ne oblisus
interrumpatur spiritus et uiduatum remaneat sine suis
administratoribus caelum.