Itinerarium (16-20)

Ascendent.ibus nobis de montana in Hierusolima non longe
ab Hierusolima uenimus in Baorin, deinde ad sinistram ad
oppida Oliueti montis in Bethania ad monumentum Lazari.
Nam respicientibus in ualles illas et perambulantes monasteria
multa, loca mirabiliorum, uidimus multitudinem inclausorum
uirorum ac mulierum in monte Oliueti. Et sursum in monte
in loco, unde ascendit Dominus, uidimus mirabilia multa et
cellula, ubi fuit inclausa uel iacet sancta Pelagia in corpore.
In ipso monte iacet Iacobus, Zebedaeus, Cleophas uel multa
corpora sanctorum.

Descendentes de monte Oliueti in ualle Gessemani in loco,
ubi traditus est Dominus, in quo sunt tria accubita, in quibus
ille accubuit, et nos accubuimus pro benedictione. Et in ipsa
ualle est basilica sanctae Mariae, quam dicunt domum eius
fuisse, in qua et de corpore sublatam fuisse. Ipsa uallis
Gessemani ibidem uocatur Iosaphat. De Gessemani ascendimus
ad portam Hierusolima per grados multos. In dextra parte
portae est oliuetum; ibi est ficulnea, in qua ludas se suspendit,
cuius talea stat munita petris. Porta ciuitatis, quae [*]

Osculantes proni in terram ingressi sumus in sanctam ciuitatem.
in qua adorantes monumentum Domini. Quia monumento
de petra est naturale excisus et † potus ex ipsa petra
excisus, ubi corpus domini Iesu Christi positum fuit, lucerna
aerea, quae in tempore ad caput ipsius posita fuit, ibidem
ardet die noctuque, ex qua benedictionem tulimus, et reconposuimus
ea. In quo monumento de foris terra mittitur et
ingredientes exinde benedictionem tollent. Lapis, unde clausus
monumento, ante os monumenti est, color uero de petra; qui
excisus est de petra Golgotha. Nam ipsa petra ornata ex auro
et gemmis, nam petra monumenti uelut molaris est. Ornamenta
infinita: in uirgis ferreis pendentes brachialia, dextroceria, murenas,
anuli, capitulares, cingella girata, balteos, coronas imperatorum
ex auro uel gemmis et ornamenta de imperatricis.
Ipsum monumentum sic quasi in modum metae coopertus ex
argento † sub solas aureos. Ante monumentum altaris est
positus.

A monumento usque Golgotha sunt gressi LXXX. Ab
1 coierit G coerit B coherit Br limitari G limitare R liminare Br
2 trabnlacio G trabulatio R tribulatio Br tabulatio scripsi 3 in terra G
4 munumentum G quoniam Br quod coni. Gildemeister monomento
petra ead. m. super-scripta uoce de G monumentum-ezciaum R monumentam-excieus
Br 5 et potus-ezcisus om. GBr potus] puteus
Nettleship 6 Ibi R corpus domini positum fuit Iesu Christi R
7 capud G ipsius om. R erat R fuerat Br ibidem et ibi G
8 tullimus G 9 monumentum G 10 benedictione GR exinde
tollent R clausus GR 11 monomentum GBr monumento 22 est
om. R est ante os Br uero de] uiride G petrae quae excisa est Br
13 petra om. 22 14 bracilia G dextralia R murinas G murenulas
R murenas Br 15 anolis G cengella G cincella R girata G
grata R irata Br belthei Br 16 et gemmis G ornamento B
17 ipsum monumentum om. G medae B coopertus R copertus G
coopertum Br 18 argento corr. ex argentum G solas G solus R
soles coni. Gildemeister caelos ego monumento corr. 1. m. G altarium
est positum R altare positum Br 20 monumentum G usque
ad G . gressus 22 Alia parte G

De Golgotha usque ubi inuenta est crux sunt gressos
quinquaginta. In basilica Constantini cohaerente circa monumentum
uel Golgotha, in atrio ipsius basilicae, est cubiculum,
ubi lignum crucis reconditum est, quem adorauimus et osculauimus.
Nam et titulus, qui ad caput Domini positus erat, in
quo scriptum est: \'Hic est rex Iudaeorum, uidi et in manu
mea tenui et osculatus sum. Qui lignus crucis de nuce est.
Procedente sancta cruce ad adorandum de cubiculo suo et
ueniens in atrio, ubi adoratur, eadem hora stella apparet in
coelo et uenit super locum, ubi crux resedit, et dum adoratur crux,
stat super ea et offertur oleum ad benedicendum, ampullas
medias. Hora, qua tetigerit lignum crucis orum ampullae [*] [*]