Exameron (2.3-2.7)

quae dicimus probabiliter ac simplici mente et sedulo ingenio
pensare dignemini, non secundum philosophiae traditiones et [*]
inanem seductionem suasoriae ueri similia colligentes, sed secundum
regulam ueritatis, quae oraculis diuini sermonis exprimitur
et contemplatione tantae maiestatis fidelium pectoribus infunditur,
quia scriptum est: confirma me in uerbis tuis: narrauerunt
mihi iniusti exercitationes, sed non sicut
lex tua, domine. omnia praecepta tua ueritas. non ergo
secundum elementorum naturas, sed secundum Christum, qui
omnia quae uoluit fecit abundans plenitudine diuinitatis suae, [*] [*]

sed prius consideremus quid sit firmamentum, utrum ipsum [*]
sit quod in superioribus caelum appellauit an aliud et
si duo caeli an plures. nam sunt qui unum caelum esse
dicant nec alterius caeli faciendi, dum esset una flantibus, ut ipsi
aiunt, potuisse subpetere substantiam, quoniam cum omnis
superiori caelo esset expensa, nihil reliqui fuit quod ad
aedificationem secundi caeli tertiiue proficeret. alii uero innumeros
caelos et mundos esse adserunt, quos inrident sui —
non enim nobiscum illis maior quam cum suis pugna est — [*]
qui geometricis numeris et necessitatibus conteuduntcontendunt probare
quod aliud caelum esse non possit nec pati naturam, ut aut
secundum aut tertium sit, nec operatoris uirtutem idoneam,
ut multos caelos faceret. et quis non hanc eorum artificem
facundiam inrideat, qui cum ex una atque eadem causa plura
eiusdem generis ab hominibus fieri posse non abnuant, de
creatore omnium dubitent, utrum plures caelos facere potuerit,
de quo scriptum est: dominus autem caelos fecit et alibi: [*]
omnia quaecumque uoluitnoluit fecit. quid enim difficile ei [*] [*]

itaque nos non solum secundum, sed tertium
caelum esse negare non possumus, cum apostolus raptum se ad
tertium caelum scriptorum suorum testificatione confirmet.
Dauid etiam caelos caelorum in illo landantiumlaudantium deum constituit
choro. quem imitantes philosophi quinque stellarum et solis
et lunae globorum consonum motum introduxerunt, quorum
orbibus uel potius globis conexa memorant omnia. quos sibi [*]
innexos et uelut insertos uersanuersari retro et contrario ceteris
motu ferri arbitrantur eoque inpulsu et motu ipsorum orbium
dulcem quendam et plenum suauitatis atque artis et gratissimi
modulaminis sonum reddi, quoniam scissus aer tam artifici
motu et acuta cum grauibus temperante ita uarios aequabiliter
concentus efficiat, ut omnem supergrediatur musici
carminis suauitatem.

huius rei fidem si requiras atque expetas [*]
sensu nobis et auditu probari, haesitant. formica si uera. foret, quomodo
tanto motu orbium concrepante, cum ille caelestis orbis,
cui adfixos ferunt stellarum cursus, qui sine intermissione uoluuntur,
concitatiorem habeat conuersionem atque acutum sonum
excitet, hic autem lunaris grauissimum, non audiretur a nobis,
cum leuiora audire soleamus? fidem ergo eius disputationis
si testimonio nostro et auditus munere exigamus probari,
referunt obsurduisse aures nostras et hebetiorem nobis sensum [*]
audiendi factum propter illam a principio nostrae generationis [*] [*]