De Tobia (88-90)

Habetis ergo quem sequamini faeneratorem, si uultis laude [*]
donari, si uultis non esse quod reprehendatur a nobis. nos [*] [*]
enim non personae obtrectamus, sed auaritiae. nec fefellit
dixisse aliquos, cum ante hoc biduum tractatus noster eorum
conpuncxisset affectum: (quid sibi uoluit episcopus aduersus
faeneratores tractare, quasi nouum aliquid admissum sit,
quasi id non etiam superiores fecerint, quasi non netus sit
faenerare?\' uerum est nec ego abnuo, sed et culpa uetus est. [*]
J denique peccatum ab Adam, ex illo culpa, ex quo et Eua, ex
illo praeuaricatio, ex quo et humana condicio. sed ideo Christus
aduenit, ut inueterata aboleret, noua conderet, et quae
inueterauerat culpa renouaret gratia, ideo se passioni optulit,
ut renouaret spiritu et absolueret uniuersos, diabolus autem
Euam decepit, ut subplantaret uirum, obligaret hereditatem.
quid faeneratores faciunt?

decipiunt defaeneratos, obligant [*]
fideiussores. sed non Tobias pignus quaesiuit aut fideiussorem
poposcit. currendum est igitur, ut fideiussorem requiras, ut
eum tuis nominibus obstringas. ecce paratur alter inimicus.
nam cum tu non habueris unde debitum soluas, ille pro te
tenebitur. inuenieris in eo circumuentor et fallas, qui amicum
deceperis. ille nudabitur, ille pro te in uincla ducetur, illum
grauiorem exactorem creditore patieris, qui alleget: \'stimula
ciuem tuum, quem spopondisti.\' ita fiet, ut ipse quoque esse [*]
incipias ingratus et praetereas illud quod scriptum est: gratiam
repromissoris ne obliuiscaris; dedit enim [*] [*]

pro te animam bonam. necesse est dicas: (quis enim te
quaerebat fidem dicere? nam nisi tu fidem dixisses, ego non
accepissem pecuniam. adulteram accepi pecuniam, aes auro
admixtum mihi dedit: utinam te non optulisses! fortasse te
creditor subornauit uel tu illum).

ergo cane ne alieno te obhges
debito, ne hoc quoque uendidisse dicaris, ne si quid tibi, [*]
ut habet usus amicitiae, debitor dederit gratiae, te uideatur
emisse. aut si uis interuenire, moueris amici obsecratus oratis,
erubescis negare, ita interueni, ut si debito soluendo par
non fuerit, de tuo noueris esse soluendum. in haec paratus
accede. legisti enim: non spondeas super uirtutem
tuam; si enim spoponderis, quasi restituens cogita
et infra: recipe proximum secundum uirtutem tuam
et adtende tibi ne cadas, id est ne maiore te obliges [*]
nominis quantitate quam ferre possunt atque exsoluere tuarum
copiae facultatum. si enim quod habes tradas, amisisti opes, non
amisisti fidem. famae tuae damna non sentis, redemisti amicum
sine tua fraude. alibi quoque id te monent Prouerbia Solomonis
dicentis: spondens sponde amicos tuos, quemadmodum
qui obligat se sponsorem amicorum suorum. si
autem non habes, audi quid dicat Solomon: noli dare te
in sponsionem erubescens personam; si enim non [*]
habueris unde soluas, auferet stramentum desub [*] [*]

lateribus tuis. ergo bonus faenerator adquirit gratiam,
execrationem inprobus.