De Tobia (6-10)

quod igitur conmendauit pecuniam et non faenerauit, iusti
seruauit officium; malum est enim faenus, quo quaeruntur
usurae. sed non illud faenus malum, de quo scriptum est:
faenera proximo tuo in tempore necessitatis illius.
nam et Dauid ait: iustus miseretur et commodat.
aliud illud faenus est iure exsecrabile, dare in usuram [*] pecuniam,
quod lex prohibet. sed Tobis hoc refugiebat, qui
monebat filium, ne praeceptum domini praeteriret, ut ex
substantia sua elemosynam faceret, non pecuniam faeneraret,
non auerteret faciem suam ab ullo paupere. haec qui monet
condemnat usuras faenoris, ex quo multi quaestum fecerunt
et multis conmodare pecuniam negotiatio fuit. et quidem
eam prohibuere sancti.

quo grauius malum faenus est, eo [*] [*]

at ubi usurarum mentio facta fuerit aut
pignoris, tunc deiecto supercilio faenerator adrisit et quem [*]
ante sibi cognitum denegabat eundem tamquam paternam
amicitiam recordatus. osculo suscipit, hereditariae pignus
caritatis appellat, Here prohibet. quaeremus, inquit, domi si
quid nobis pecuniae est, frangam propter te argentum paternum,
quod fabrefacti est. plurimum damni erit. quae usurae
conpensabunt pretia emblematorum? sed pro amico dispendium
non reformidabo. cum reddideris, reficiam. itaque antequam
det, recipere festinat et qui in summa subuenire se dicit [*]
usuras exigit. \'calendis\' inquit \'usuras dabis, faenus interim,
si non habueris unde restituas, non requiro\'. ita ut semel
det, frequenter exagitat et semper sibi debere efficit. hac arte
tractat uirum. itaque prius eum chirographis ligat et adstringit
uocis suae nexibus. numeratur pecunia, addicitur libertas,
absoluitur miser minore debito, maiore alligatur.