De Paradiso (54-55)

Serpens autem erat sapientior omnium [*] bestiarum,
quae erant super terram, quas fecit dominus
deus. et dixit serpens mulieri: quid utique dixit
deus, needatis ab omni ligno quod est in paradiso?
cum dicit sapientiorem serpentem, intellegis quem loquatur, [*]
id est illum aduersarium nostrum, qui tamen habet huius
sapientiam mundi. sed et uoluptas atque delectatio bene
sapiens dicitur, quia et carnis appellatur sapientia, sicut habes
quia sapientia huius carnis inimica est deo et ad
exquirenda delectationum genera astuti sunt qui adpetentes
sunt uoluptatum. siue ergo delectationem intellegas, quaedam
est diuino aduersa mandato et inimica sensibus nostris, unde [*]
sanctus Paulus ait: uideo aliam legem m membris
meis repugnantem legi mentis meae et captiuantem
me in lege peccati, si autem ad diabolum referas, uerus
inimicus est generis humani. quae causa autem inimicitiarum
nisi inuidia? sicut Solomon ait quia inuidia diaboli mors
introiuit in orbem terrarum. inuidiae autem causa
beatitudo hominis in paradiso positi et ideo, quoniam ipse.
diabolus acceptam gratiam tenere non potuit, inuidit homini
eo quod figuratus e limo, ut incola paradisi esset, electus est. [*]
considerabat enim diabolus quod ipse, qui fuisset superioris [*] [*]
naturae, in haec saecularia et mundana deciderat, homo autem
inferioris creaturae sperabat aeterna. hoc est ergo quod inuidit
dicens: \'iste inferior adipiscetur quod ego seruare non potui?
iste de terris migrabit ad caelum, cum ego de caelo lapsus
in terras sim? multas uias habeo quibus hominem decipere
possim. de limo factus est, terra ei mater est, coruptibilibus
inuolutus est. etsi anima superioris naturae, tamen et ipsa [*]
lapsui potest esse obnoxia in corporis carcere constituta,
quando ego lapsum uitare non potui. est igitur uia prima, ut
decipiatur. dum condicione sua maiora desiderat. hic enim
quidam est conatus industriae. deinde carnis est quod non
habeat desiderare. postremo in quo uideor ego omnibus esse
sapientior, nisi circumscribam hominem et uersutia et fraude
contendam?1 itaque machinatus est ut non primo Adam
adoriretur, sed Adam per mulierem circumscribere conaretur.
non adorsus est eum qui coram acceperat caeleste mandatum. [*]
sed eam adorsus est quae a uiro didicerat, non a deo quid
obseruaret acceperat. neque enim habes quia mulieri dixit deus,
sed quia Adae dixit, et ideo per Adam cognouisse mulier
aestimanda est.

cognoscens igitur hoc loco temptamenti genus
plurima etiam aliis locis temptamenti genera repperies. alia sunt
per principem istius mundi, qui quaedam uenena sapientiae in
hunc mundum euomuit, ut uera putarent homines esse quae
falsa sunt et specie quadam hominum caperetur affectus. [*] [*]

non enim semper quasi apertus hostis ingreditur, sed sunt
quaedam potestates quae amorem simulent gratiamque praetendant,
ut paulatim cogitationibus nostris uenenum suae iniquitatis
infundant, a quibus oriuntur illa peccata, quae uel ex delectatione
uel ex quadam mentis facilitate nascuntur. sunt
etiam aliae potestates, quae ueluti conluctantur nobiscum.
unde et apostolus ait: quia non est nobis conluctatio
aduersus carnem et sanguinem, sed aduersus
. principatus et potestates et rectores huius mun di, [*]
tenebrarum harum, aduersus nequitiam spiritalium,
quae sunt in caelestibus; uolunt enim hac quadam
contentione nos frangere et ueluti quoddam animae nostrae
corpus elidere. unde et Paulus quasi bonus athleta non solum
ictus aduersantium potestatum uitare cognouerat, uerum etiam
aduersantes ferire. unde et ait: percutio pugnis, non ut
aera caedens. et ideo quasi bonus athleta ad coronam
meruit peruenire. ergo multiplicia temptamenta sunt diaboli. [*]
et ideo bilinguis serpens habetur atque letalis, eo quod diaboli
minister aliud lingua loquitur aliud corde meditatur. sunt
et alii ministri, qui et cordis et uocis suae infectas ueneno
ueluti uerborum suorum iactant sagittas, quibus dominus
ait: generatio uiperarum, quomodo potestis bona
loqui, cum sitis mali? [*] [*]