De Paradiso (46-47)

Iterum alia quaestio, quia dixit dominus non esse bonum [*]
solum esse hominem. primo omnium cognosce quia in
superioribus, ubi hominem finxit deus de limo terrae, non
addidit: uidit deus quia bonum est quemadmodum in [*]
singulis operibus suis. nam si dixisset illic bonum esse quia
homo factus est, inueniretur hoc esse contrarium, ut hic bonum
non esse diceret, cum in superioribus bonum esse dixisset.
sed hoc ibi cognosce, ubi solum Adam fecit. ceterum ubi
communiter conprehendit uirum et mulierem factos, licet ne
ibi quidem dixerit specialiter, tamen quia postea habet: uidit
deus omnia quae fecit, et ecce bona ualde, euidenter
est declaratum bonum esse quod et uir sit factus et mulier.

sed ex hac quaestione alia quaestio rursus emersit. [*] quomodo
enim quando solus factus Adam, non dictum est bonum
esse factum Adam, quando autem et mulier ex eo facta est,
tunc esse bona omnia conprehensum est? licet illic omnem
laudauerit creaturam et uniuersitatis creatio sit probata, quoniam
in homine naturae praedicata communitas est, tamen
non uidetur otiosum, qua ratione, ubi solus factus est Adam.
non solum nequaquam praedicatio boni conplacito operi adiecta
sit, sed etiam dictum sit non esse bonum solum hominem. [*]
cum sciamus quia antequam fieret mulier non errauerit Adam.
posteaquam uero mulier facta est, prior diuinum praeuaricata [*] [*]

mandatum etiam uirum suum traxerit in errorem et incentiuum
eius extiterit. si igitur uiro culpae auctor est mulier,
quemadmodum pro bono uidetur adiecta? uerum si consideres
quia deo uniuersitatis est cura, inuenies plus placere domino
debuisse id in quo esset causa uniuersitatis quam condemnandum
fuisse illud in quo esset causa peccati. et ideo quia [*]
ex uiro solo non poterat humani esse generis propagatio,
pronuntiauit dominus non esse bonum solum hominem esse.
maluit enim deus plures esse quos saluos facere posset, quibus
donaret peccatum quam unum solum Adam, qui liber esset a
culpa. denique quia idem utriusque auctor est operis, uenit
in hunc mundum, ut saluos faceret peccatores. postremo nec
Cain parricidii rerum, priusquam generaret filios, passus est [*]
interire. ergo propter generationem successionis humanae debuit
mulier adici uiro. denique hoc ipsa uerba declarant dicentis
dei non bonum esse solum hominem esse. nam si mulier
prior peccatura erat, tamen redemptionem sibi paritura non
debuit ab usu diuinae operationis excludi. quamuis enim Adam
non est seductus, mulier autem seducta in praeuaricatione
fuerit, salua tamen inquit erit per filiorum generationem,
inter quos generauit et Christum. [*] [*] [*] [*]