De Paradiso (42-43)

nunc quae sit illa ratio [*] consideremus,
quid sit istud quod cum mandatum daret homini
de illa admirabili beataque uita praescribens, ne contra faciens
morte moreretur, de manducando et non manducando putauerit
esse mandandum. sunt enim qui putant nequaquam [*] [*]
mandatum istud conuenire caeli et terrae atque omnium creatori
nequaquam dignum incolis paradisi, eo quod illa uita similis
angelorum sit. et ideo non terrenum et corruptibilem hunc [*]
cibum esui fuisse possumus aestimare, quia qui non bibunt
neque manducant erunt sicut angeli in caelo. cum igitur in
cibo neque praemium sit, quia esca nos non commendat deo,
neque magnum periculum sit, quia non quod intrat in os
coinquinat hominem, sed quod exit de ore, uideatur sine dubio
tanto auctore ..... praeceptum, nisi hunc cibum ad illum
propheticum referas, quia pro magno praemio dominus de [*]
sanctis pollicetur suis: ecce qui seruiunt mihi manducabunt,
uos autem esurietis. hic est enim cibus, in
quo uita definitur aeterna, quo quisque fuerit defraudatus
morte morietur, quandoquidem panis uiuus atque caelestis
ipse dominus est, qui uitam dat huic mundo. unde et ipse
ait: nisi manducaueritis carnem meam et biberitis
sanguinem meum, non habebitis uitam aeternam.
erat ergo panis aliqui, de quo praescripserat edendum paradisi
incolis. quis ille? accipe quem dicat. panem inquit [*]
angelorum manducauit homo; est enim bonus panis,
si facias uoluntatem dei. uis scire quam bonus panis? ipse [*] [*]
filius manducat hunc panem, de quo ait: meus cibus est
ut faciam uoluntatem patris mei, qui in caelis est.

Iterum uideamus qua ratione dominus deus Adae dixerit
morte moriemini, quid intersit utrum aliquis dicat moriemini
an addat morte moriemini; ostendere enim debemus
nihil superfluum in dei esse mandato. itaque hoc [*] arbitror.
cum duo sibi sint contraria mors et uita, secundum
simplicem sermonem a uita uiuere dicimus, a morte mori.
si autem geminare uelis utrumque, quia uita uitam facit, dicitur
uita uiuit, sicut habes in lege, et quia mors mortem facit,
dicitur morte morietur. non est autem superflua ista
geminatio; est enim uita ad mortem et est mors ad uitam,
quia et quicumque uiuit dum uiuit moritur et dum moritur [*]
uiuit. fiunt ergo quattuor distinctiones: uita uiuere, morte
mori, uita mori, morte uiuere. cum igitur haec se ita habeant,
usus et consuetudinis praeiudicium debemus excludere,
quia usus hoc habet, ut communiter dicatur uiuere et qui
uita uiuit et qui morte uiuit et communiter dicatur mori uel
ille qui morte moritur uel ille qui uita. itaque ex quattuor
illis duos significat, ut dicat uiuentem uiuere nec melius deteriusque
distinguat et dicat morientem mori nec inter malam [*]
et bonam mortem uideatur esse discretio. nam indiscreta [*] [*]

quaedam uita significatur qualis inrationabilium aut etiam
paruulorum et indiscreta mors aeque.