De Paradiso (38-39)

Iterum quaestio: sciebat praeuaricaturum deus Adam [*] mandata
sua an nesciebat? si nesciebat, non est ista diuinae
potestatis adsertio, si autem sciebat et nihilominus sciens
neglegenda mandauit, non est dei aliquid superfluum praecipere.
superfluo autem praecepit primoplasto IJU Adae quod [*]
eum nouerat minime seruaturum. nihil autem deus superfluo
facit; ergo non est scriptura ex deo. hoc enim obiciunt qui
uetus non recipiunt testamentum et has interserunt quaestiones.
uerum hi sua sententia et opinione uincendi sunt. cum
enim noui testamenti non refutant fidem, exemplo sunt arguendi,
ut uetus credant, quoniam cum sibi diuina praecepta
et facta conueniunt, unius auctoris testamentum utrumque
liquet esse credendum. discant igitur non superfluum, non
iniustum etiam praeuaricaturo praescriptum esse mandatum.
nam et ipse dominus Iesus elegit Iudam, quem proditorem
sciebat. quem si per inpiudentiam electum putant, diuinae [*]
derogant potestati. sed hoc aestimare non possunt, cum scriptura
dicat quia sciebat Iesus qui eum proditurus
esset. conticescant igitur repugnatores isti ueteris testamenti. [*] [*]

sed quoniam etiam gentilibus, si forte istud obiecerint,
respondendum uidetur, qui exemplum non accipiunt, rationem
exigunt, accipiant etiam ipsi qua ratione dei filius uel praeuaricaturo
mandauerit uel elegerit proditurum. uenerat [*] dominus
Iesus omnes saluos facere peccatores; etiam circa impios
ostendere suam debuit uoluntatem. et ideo nec proditurum
debuit praeterire, ut aduerterent omnes quod in electione
etiam proditoris sui seruandorum omnium insigne praetendit
nec in eo laesus est uel Adam, quia mandatum accepit, uel
Iuda, quia electus est. non enim necessitatem deus uel illi
praeuaricationis uel huic proditionis inposuit, quia uterque,
si quod acceperat custodisset, a peccato potuit abstinere. [*] denique
nec ludaeos omnes credituros sciebat et tamen ait:
non ueni nisi ad oues perditas domus Istrahel.
ergo non in mandante culpa est, sed in praeuaricante peccatum
est, et quod in deo fuit ostendit omnibus quod omnes
uoluit liberare. nec tamen dico quia praeuaricationem nesciebat
futuram, immo quia sciebat adsero, sed non ideo pereuntis
proditoris inuidiam in se debuit deriuare, ut adscriberetur
deo quod uterque sit lapsus. nunc autem uterque [*] redarguitur
atque reconuincitur, quia et ille mandatum ne laberetur
accepit et hic etiam in apostolatus munus adscitus est,
ut uel beneficio reuocaretur a proditionis affectu, simul ut
dum alii reuincuntur, prodesset omnibus. non enim consisteret
peccatum, si interdictio non fuisset; non consistente autem
peccato non solum malitia, sed etiam uirtus fortasse non [*] [*]

esset, quae nisi aliqua malitiae fuissent semina, uel subsistere
uel eminere non posset. quid est enim peccatum nisi [*] praeuaricatio
legis diuinae et caelestium inoboedientia praeceptorum?
non enim auribus corporis de mandatis caelestibus
iudicamus, sed cum esset dei uerbum, opiniones quaedam
nobis boni et mali pullulauerunt, dum id quod malum est naturaliter
intellegimus esse uitandum et id quod bonum est
naturaliter nobis intellegimus esse praeceptum. in eo igitur
uocem domini uidemur audire, quod alia interdicat, alia praecipiat.
si quis non oboedierit illis quae semel a deo praecepta[*]
credimus, poenae obnoxius aestimatur. dei autem praeceptum
non quasi in tabulis lapideis atramento legimus inscriptum,
sed cordibus nostris tenemus inpressum spiritu dei uiui. ergo
opinio nostra sibi legem facit. si enim gentes quae
legem non habent naturaliter ea quae legis sunt
faciunt, eiusmodi legem non habentes ipsi sibi sunt
lex, qui ostendunt opus legis scriptum in cordibus
suis. opinio igitur humana sibi tamquam dei lex est.