De Noe (56-60)

Memor fuit dominus Noe et bestiarum et iumentorum,
ut inquit scriptura diuina. mouentur plerique qua
causa non dixerit scriptor quod etiam uxoris et filiorum Noe [*]
memor fuit deus, cum bestiarum fuerit et iumentorum memor.
sed cum dixerit quod memor Noe fuerit, in auctore et praesule
domus necessitudines eius reliquas conprehendit. simul
exprimi uidetur quidam reliquarum consensus necessitudinum.
etenim cum omnes inuicem sibi cari sunt, una est domus;
cum autem discrepant, separantur et scinduntur in plures
domos. ubi ergo caritas, ibi senioris nomine, de quo pendent
ceteri, domus omnis significatur, ut si quis arborem dicat, [*]
utique conprehendit et ramos, si quis ramum nominet, etiam
fructus qui in eo sunt pariter uno atque eodem sermone
conplectitur.

nec illud otiosum quod primo dixit quia memor
fuit deus Noe, deinde bestiarum, postea iumentorum, hoc est
cur non ea animantia quae mitiora sunt post hominem [*] [*]

nominauit, sed ferociora. in quo uidetur illa esse ratio, ut ea quae
ferociora erant utriusque partis uicinitate mansuescerent. quod [*]
uidetur etiam in illo uersu poetico declarari : κακὸς δ\' εἰς μέσσον ἔλασσεν.
hinc enim etiam poeta usurpauit, ut dispositionem
dimicaturi ita ordinaret exercitus, quo inferiores in
medio conlocaret, quo magis hinc inde a fortioribus iuuarentur
et dimicationem utriusque partis adsumerent. in his scripti
series manifestatur. altiore autem sensu certum est quod
iustus in medio habet, non in parte cogitationes cordis sui et,
quoad carpit hanc uitam, habeat necesse est in corpore [*] tamquam
in illa arca bestias graues. nulla enim mens est, nulla
anima, quae non recipiat etiam malarum motus agrestes cogitationum.
itaque insipientis anima ferinos acuit motus atque
adolet uenena serpentum, sapientis autem uigor mitigat et
coercet.

et induxit dominus spiritum super terram,
et cessauit aqua. non puto ita hoc dictum, ut spiritus
nomine uentum accipiamus. neque enim uentus poterat siccare [*]
diluuium: alioqui cum mare cotidie uentis exagitetur, exinaniretur
profecto. nam quomodo non euacuaretur mare uentorum
ui, cui cessisset toto diffusum orbe diluuium usque ad
Herculis ut aiunt columnas et mare magnum tectis montium
excelsorum uerticibus exaestuans? spiritus igitur diuini uirtute
inuisibili diluuium illud repressum esse non dubium est,
caelesti operatione, non flatu. unde scriptum est: omnia. a
te expectant ut des illis cibum in tempore. [*] aperiente
te manum tuam uniuersa implebuntur [*] [*]

bonitate, au e r ten tea aute m te faciem turbabuntur.
auferes spiritum eorum, et deficient et in puluerem
suum conuertentur. emittes spiritum tuum,
et creabuntur, et renouabis faciem terrae. est ergo
spiritus, cuius operationi cedere uniuersa uideantur, in quo
caeli ipsius uirtus sit, sicut scriptum est: uerbo domini
caeli firmati sunt et spiritu oris eius omnis uirtus
eorum. qui spiritus est creator uniuersorum, sicut etiam Iob
dicit: spiritus diuinus qui fecit me.

Nunc consideremus quid sit quod ait scriptura: clausi [*]
sunt fontes aquarum et cataractae caeli. nec
obscurum arbitror. his enim causis minuitur diluuium, quibus
creuit. erupti erant fontes aquarum, apertae fuerant
cataractae caeli, ut undique influentibus aquis terra inundaretur.
debuerant claudi ea ex quibus diluui origo manauit, ut
eius inciperet esse defectus. hoc littera sonat, subtilior autem [*]
interpretatio exprimit eo quod diluuium animae uitio mentis
et luxuriae corporalis influxerat, ut malitia passioni, passio
malitiae misceretur. ingrediente medico dei uerbo ad uisitationem
animae, quae diutina aegritudine laborabat disceptationum
inprobitate et passionum acerbitate, prius causae debuerunt
aegritudinis amputari. principium enim medicinae est causas
languoris incidere, ne diutius ea quae nocent ad incrementum
aegritudinis ministrentur. quod nos etiam lex docet. cum [*] [*] [*]
enim steterit lepra, ut iam non diffundatur, tunc ait mundam
esse leprae stationem quandam et mansionem; quidquid enim
praeter naturam mouetur immundum est. haec igitur est animae
sanitas, haec salubritas mentis, ut affluentia cesset
errois, sistatur culpa, ne serpat. cessante incentiuo culpae
atque delicti salus tuta est atque inoffensus uigor animae se
refundit.

Et sedit arca inquit septimo mense septima et [*]
uicensima mensis. nisi diligenter intendas, etiam secundum
litteram difficilis loci istius conprehensio est. et primum
omnium cauendum, ne quem septimi mensis repetitio crebra
perturbet. sic enim scriptum est, sescentesimo anno septimo
mense septima et uicensima mensis coepisse diluuium, centum.
quinquaginta diebus fuisse infusionem aquarum, sedisse arcam
in monte septimo mense septima et uicensima mensis: postea [*]
minui coepisse aquas misericordia dei, centum quinquaginta
diebus deminutionem aquarum factam, postea apparuisse capita
montium: deinde post quadraginta dies aperuisse ostium
arcae sanctum Noe, dimissum coruum non reuertisse, dimissam
columbam reuertisse uacuam, iterum post septem dies dimissam
reuertisse cum ramo oliuae, tertio post septem dies
dimissam non reuertisse, tunc aduertisse Noe quod aqua [*] [*]

omnis recessisset. ac sic annus conclusus ostenditur septimo [*]
mense septima et uicensima mensis [ac sic annus conclusus
ostenditur sescentesimo primo anno Noe in secundo mense
septima et uicensima mensis]. quod igitur ad explanationem
apertam pertinet, eodem mense atque eodem die restituitur
aequalitas terrae post diluuium. quo corrupta est incipiente
infusione diluuii. ueris enim tempore omnis ager uiret et
terra parturit fructus. tunc incipiunt gemmare arbores,
germinare fructus. diuitem ergo reformauit dominus et
restituit. qualitatem. mense igitur secundo, hoc est, aprili[*]
— primus enim mensis martius est, quo habet iustus
natalem, quando noctium dierumque aequalitas aestimatur hoc
est octauo ut Romani putant uel ut alii quinto kalendas
apriles —, mense inquam secundo, hoc est aprili, septima
et uicensima mensis, coepit diluuium. uer igitur initium
anni aestimatur, non secundum. usum temporis, sed secundum
naturae praerogatiuam, ut quia tunc spes anni incohat et
incipit se fructus ostendere, tunc uideatur anni esse principium.
septimus autem mensis secundum numerum is qui [*]
september dicitur computatur, quia etsi a septembri mense
annus uideatur incipere, sicut indictionum praesentium usus
ostendit — tunc enim seminum iactus —, uere tamen, ex
quo plenior gratia se incipit demonstrare, ex eo anni origo [*] [*]
subducitur et ideo qui alia ratione primus putatur diuersa
aestimatione septimus habetur. tunc ergo sedit arca, hoc est
in mense septimo septima et uicensima mensis super montem
fquarati. ex illo minui diluuium coepit. simul considera [*]
quia isdem numeris quibus aliqua incipiunt resoluuntur, ut
diluuium coepit secundo mense anni septima et uicensima
mensis, centum quinquaginta diebus influxit diluuium, centum
quinquaginta diebus aliis cessit diluuium, quadraginta diebus
nimia uis caelesti imbre et fontium eruptione exaestuauit,
quadraginta diebus aliis exactis, postquam uisa sunt capita
montium, undecimo mense prima die mensis dimisit coruum [*]
sanctus Noe. ita constat eodem numero quo cumulatum est
diluuium esse inminutum. unde docet nos scriptura ordinem
esse seruandum.