De Noe (51-55)

exundauit igitur aqua et leuauit
arcam, et ferebatur super summum aquarum. non inmerito
exundauit aqua, quando caeli cataractae apertae sunt et de[*]
terra rupti sunt fontes aquarum et flumina. quod magna
enphasi dictum est. ubi enim eruptio, ibi inreuocabilis effusio
sit necesse est, nec retineri facilis ingentium prolapsio fluentorum.
manifestum igitur quod scriptum est. uerum si altius
spectandum putes, caro nostra diuersis agitatur et freti modo [*] [*]

Illud quoque non praetermittendum arbitror, quia scriptura [*]
non praeteriit, quantis numero cubitis aqua super terram
fuerit; quindecim enim cubitis super excelsos montes aquam
fuisse dixit. simplex itaque intellectus patet, allegoria autem
quinque sensus conplectitur, qui sunt in corpore nostro uelut
excelsi montes, qui hanc carnem passionum obumbrant et
plerumque incursantur bestiis et exagitantur condensa et opaca
eorum. unde et dominus per nationum credentium fidem
ueniens ad ecclesiam suam uenit a Libano, sicut ait Ambacum
propheta dicens: dominus a Libano ueniet, a monte [*]
umbroso et opaco. ecclesia quoque uenit a Libano, sicut
habent Cantica canticorum. ita enim legimus: ades huc
a Libano, sponsa, ades huc a Libano. transibis et
pertransibis a principio fidei, a cubilibus leonum
et montibus pardorum, quod gentiles populi. qui uelut
bestialium passionum graues patiebantur incursus, nunc altitudine
fidei et sublimitate deuotionis emineant. per hos igitur
montes Christus aduenit comprimens euangelicis disputationibus [*]
ferocis istius corporis motus atque illam altitudinem cordis
et se extollentem superbiam oboedientia et humilitate sui
destruens, meritoque fructus mansuetudinis ferre coeperunt
quos ante grauium passionum diluuia subruebant. de numero
autem cubitorum sic quidam ante nos aestimauerunt, quod
quinque sensus triplicem collectionem habeant, eo quod uisus
uisibile uidet et auditus audibile audit et odoratus odorabile [*] [*] [*] [*]

Mento mortua est omnis caro, quae mouebatur.
quod et secundum litteram liquet et proprie ac naturaliter
carnis corruptelam indicio procellosae commotionis expressit. [*]
commotio enim uitiosa non est nisi per affectus corruptionem;
mouet enim uoluptates caro et ipsa uoluptatibus commouetur,
talis autem commotio corruptelam creat. causa ergo corruptelae
commotio istius mundi est, per quam anima uniuscuiusque
degenerat. cum enim uitiosae passiones mentem mouent,
corruptela generatur; cum excitantur studia uirtutum, disciplinae
profectus est. omnis igitur qui erat in arida mortuus est: [*]
nec enim poterant non mori quos tanti diluuii unda demerserat.
hoc secundum scriptum seriemque uerborum. ceterum
si allegoriam quaeras, non est dubium quia exemplo ligni
aridioris, quod simul ut lambere coeperit ignis exurit, ita
anima, nisi diuersarum umescat rore uirtutum poculo quodam
inrigata sapientiae et fonte iustitiae atque inriguo castitatis,
tamquam arefacta radice uitali cupiditatum deflagrat incendio
uel profluuio carnis inlisa procumbit. unde semper epulari
debet animus bonorum operum cogitationes, ut prudentiae[*]
suco mens inebriata pinguescat, quo non facile diluuii corporalis
cedat iniuriae atque arido incuriae situ euirata moriatur. [*] [*]

Deleuit inquit deus omne quod erat super faciem [*]
terrae. scripti euidens explanatio, allegoria autem expositam
nobis declarat superbiam, quae se extollit in hac terrena
fragilique substantia et inmemor diuinorum humana despiciens
ipsum adrogantis uiri habitum incessumque deformat. quales
describit Esaias Iudaeae filias oculorum micantes nutibus et
alta se ceruice iactantes. sunt enim huiusmodi erigentes supercilia,
inflato corde, elato pectore, ceruice resupina, qui solum
quidem pedum perstringant uestigiis, toto autem se librent. [*]
corpore at inani suspendant examine, in priora gressu prodeant
in posteriora uerticem reclinantes, caelum spectent,
terram autem fastidiant tamquam ceruicis dolore suffixi. ut
eam inclinare non possint. hos igitur deleuit de libro uitae
deus dicens: omnis qui se exaltat humiliabitur nec
inter merita sanctorum commentis facit adhaerere caelestibus.

omnibus igitur qui extra arcam fuerunt interemptis [*] derelictus
est solus Noe in arca cum iis qui cum ipso
erant. non indiget interpretatione sermo simplicior - concurrit
intellectus cum littera —, altior autem et interior significatio
demonstrat iustum uirum amatoremque sapientiae tamquam
arborem fructuosam internecatis quae escam eius solebant
adrodere, comam obumbrare, coaitare processus ramorum [*] [*] [*]