De Noe (48-50)

Est etiam illa non perfunctoria consideratio, quod [*] sescentesimo
anno Noe mense septimo uicensima et septima
mensis fit diluuium. septimum mensem uerni esse temporis
non ambigitur, quando augentur nascentia, ager parturit, terrarum
pariter atque animantium fetura se fundit. tunc ergo
fecit diluuium, quando dolor maior eorum foret qui in sua [*]
abundantia puniebantur, tunc ultio terribilior tamquam dicentis
dei: \'ecce omnia secundum liberalitatis diuinae prouidentiae
gratiam diues natura generauit, omnia in usum hominum [*] [*]
germinauit terra fecundior. segetes spectantur tritici, hordeo
campi replentur, comae arborum uenturi fructus floribus
uestiuntur: non deest terra obsequiis suis, non bestiae muneribus
suis, quae sollemnes soluuntur in partus, ut homini [*]
nihil desit: homo solus partibus suis deest, nescit auctorem
suum, a quo ei omnia ministrantur, neglegit conditorem.
despicit homo remuneratorem suum, cum deus opus suum
non despexerit. pereant cum homine omnia, propter quem
nata sunt omnia. in suis diuitiis consumatur homo, cum sua
dote moriatur\'. nihil ante hominem terra deliquerat, nullis
errauit in fructibus: in homine solo se degenerasse cognoscit,
spinas et tribulos pro fructibus ferens. quod solum munus [*]
admirabile est, principale mentis interiit. cur igitur omnia illa
seruantur? ideo non post collectos fructus infunditur aqua, ne
beneficium magis quam diluuium terra sentiret. denique uerno
apud Aegyptios tempore, sed mense diuerso Nilus exundat,
ut iaciendis seminibus terra mollescat et blandiore sinu, clementiore
gremio semina missa suscipiat. quod autem sescentesimo
anno Noe fit diluuium, illud uidetur ostendere, quia
sexto die Adam creatus est. idem numerus, hoc est qui par [*]
dicitur, et in auctore et in reparatore seruatur, quia fons
sexagesimi et sescentesimi sextus est numerus. idem autem
et primus et septimus mensis dicitur. sed magis primum
obseruare debemus quod post diluuium uerno tempore colendorum
cura reparetur agrorum et placidi atque uberis soli
incipiat fetura procedere. quo significatur numquam deum eo
numero uel tempore interitum hominum fuisse facturum. quo [*] [*] [*]
fecit exordium, nisi inmanibus delictis esset offensus. simul
ueniam temporis et numeri ratio promittit, quod etiam iratus
admoneatur tam praecedentibus causis beneficiorum suorum,
ut non penitus deleat eorum substantiam quos ipse donauit.

Et erupti sunt omnes fontes abyssi et cataractae
caeli apertae sunt. uim diluuii scriptura conuenienter
expressit dicens caelum et terram pariter esse commota,
ex quibus elementis constat istius mundi omne principium. [*]
undique ergo influentibus aquarum molibus conclusum genus
hominum perurgetur. haec secundum litteram. quod autem ad
altiorem pertinet sensum, caeli symbolo mens humana significatur,
terrae autem appellatione corpus et sensus. magna
igitur naufragia, quando mentis pariter et corporis sensuumque
omnium turbo et procella miscentur. diligenter dicta
pensemus. plerumque fraus mentis et dolus suum exercent
uenenum, sed tamen sobrietas corporis et continentia obumbrant
mentis improbitatem. frequenter incerto fidei atque opinionis
suae mens lubrica est, sed tamen caro deliciis et luxuria [*]
uacat, ut frugalitas errorem mentis excuset, sicut multi sunt
haereticorum, qui praetendere nolunt corporis continentiam, ut
adsertioni suae fidem testimonio sobriae carnis adquirant. etsi
sensu lubrici, tamen quo minus turpes aliquanto excusabiliores
habentur. cum autem uenena mentis et contagia corporeae
obscenitatis sensum omnem uigoremque confundunt atque
animus incerto lubricus motu, malitiae faetidus atramento, [*]
crudelitatis furore succensus etiam corporalibus flagitiis [*] [*]

incitatur, auarus quoque affectus inpatiens mediocrium facultatum
luxuriae cupiditate effundendique libidine praecipitatur in
facinus adpetendae salutis alienae, tunc magnum est diluuium
omnibus pariter ingruentibus passionibus, tunc se insipientia
iniustitia temeritas inprobitas perfidia de superiore parte tamquam
cataractae mentis uidentur effundere. inde erumpunt de
corporis fonte terreni libido temulentia luxuria, postremo [*]
diuersorum criminum prolapsiones, quae penitus et corporis
robur et uigorem mentis effeminant.

I Et clausit deus a foris arcam. sermo manifestus est[*]
secundum litteram. claudenda fuit arca et tuto saepienda
munimine, ne eam uaga diluuii fluenta penetrarent. altioris
quoque sensus non incongrua interpretatio, si corpus humanum, [*]
cui arca haec quae describitur figuratur, saeptum corio iudicemus
a frigore aestuque defendi, quod artifex deus ad omnium
membrorum protectionem naturalibus uestiuit exuuiis et quodam
circumfuso induit operimento, ut neque frigore congelescat
nec aestiuo calore soluatur.