De Nabuthae (53-55)

tibi igitur proficit quidquid inopi
contuleris, tibi crescit quidquid minueris. te illo quem pauperi
dederis cibo pascis, quoniam qui miseretur pauperis ipse
pascitur et fructus iam in his est. misericordia seminatur in
terra, in caelo germinat, plantatur in paupere, aput deum
pullulat. ne dixeris inquit deus: eras dabo. qui non te [*]
patitur dicere: eras dabo, quomodo patitur dicere: non dabo?
non de tuo largiris pauperi, sed de suo reddis; quod enim
commune est in omnium usum datum solus usurpas. omnium
est terra, non diuitum, sed pauciores qui non utuntur suo
quam qui utuntur. debitum ergo reddis, non largiris indebitum.
ideoque tibi dicit scriptura: declina pauperi [*] [*]

animam tuam et redde debitum tuum et responde pacifica
in mansuetudine.

Quid enim superbias, diues? quid dicas pauperi: noli me [*]
tangere? nonne sic utero conceptus et natus ex utero es,
quemadmodum est pauper natus? quid te iactas de nobilitatis [*]
prosapia? soletis et canum uestrorum origines sicut diuitum
recensere, soletis et equorum uestrorum nobilitatem sicut consulum
praedicare. ille ex illo patre generatus est et ex illa
matre editus, ille auo illo gaudet, ille se proauis adtollit. sed
nihil istud currentem iuuat; non datur nobilitati palma, sed
cursui. deformior est uictus, in quo et nobilitas periclitatur.
caue igitur, diues, ne in te erubescant tuorum merita [*] maiorum,
ne forte et illis dicatur: cur talem instituistis, cur talem
elegistis heredem?\' non in auratis laquearibus nec in porphyreticis
orbibus heredis est meritum. laus ista non hominum,
sed metallorum est, in quibus homines puniuntur. per egentes
aurum quaeritur et egentibus denegatur. laborant ut quaerant.
laborant ut inueniant quod habere non norunt.

miror tamen,
cur eo uos, diuites, iactandos putetis, cum aurum materia
magis offensionis quam commendationis gratia sit; lignum [*] [*] [*]

enim offensionis est et aurum, et uae his qui [*] sectantur
illud. denique benedicitur diues, qui inuentus
est sine macula et qui post aurum non abiit nec
sperauit in pecuniae thensauris. sed quasi is cognitus esse
non possit, eum sibi desiderat demonstrari. quis est? inquit
et laudabimus eum; fecit enim quod mirari magis quasi
nonum quam quasi usitatum recognoscere debeamus. itaque
qui in diuitiis potuerit conprobari, is uere perfectus et dignus
est gloria. qui potuit inquit transgredi et non est
transgressus, et facere male et non fecit. aurum [*]
ergo uobis. in quo tanta erroris inlecebra est, non tam sua
gratia quam hominum poena commendat.