De Interpellatione Iob et David (4.1-4.5)

Multi quidem deplorauerunt infirmitatem fragilitatis humanae, [*]
. excellentius tamen ceteris sanctus Iob et sanctus Dauid. ille
superior directus uehemens acer et quasi grauibus exasperatus
doloribus maiore coturno : hic blandus et placidus atque mansuetus,
mitiore affectu, ut uere quem imitandum sibi proposuit
cerui imitaretur affectum. nec te moueat, si tantum prophetam
ferae similitudine uidear praedicare, cum legeris ad apostolos [*]
dictum: estote astuti sicut serpentes, simplices
sicut columbae.

sed tamen quamuis istiusmodi similitudines
piis adstruantur exemplis sitque innocens et mitis natura
ceruorum, illum ceruum ad imitationem prophetae propositum
hoc loco arbitror, de quo Solomon paternae mentis adsertor
in Prouerbiis dixit: ceruus amicitiae et pullus gratiarum
confabuletur tibi. uerus enim dei filius in semet [*] [*]

ipso naturam, quam animantibus ipse donauit, expressit, qui [*]
in hunc mundum tamquam ceruus aduenit et cum iis se
mira simplicitate iungebat a quibus ei parabantur insidiae.
fertur enim huiusmodi ceruorum esse simplicitas, ut cum se
exagitari uiderint, iis sese equitibus adnectant, qui ministerio
fraudis adpositi specie fugae ac simulatione societatis inductos
ad retia usque deducant. ita ergo dominus tamquam ignarus
periculi atque inprouidus Iudaeis dolum sibi struentibus
admiscebatur et societatem sibi Iudae proditoris adsciuit, [*]
cuius simulatione funesta usque ad crucis laqueos et retia
passionis accessit. unde conuersus ad eum dixit: Iuda, osculo
filium hominis tradis? et hoc quidem modo uenit ad
synagogae retia uolensque se induit, sed non implicatus est
nec instrictus, qui omnes resoluit.

denique eminebat super
retia. et quia sui eum non susceperant, uocabat ecclesiam et
ei suam gratiam conferebat, sicut ipsa sacrosancta ecclesia in
Canticis protestatur dicens: adiuraui uos, filiae [*] Hierusalem,
in uirtutibus et fortitudinibus agri, si
susci taueri tis et resusci taueritis caritatem usquequo
uoluerit. petit ergo in odore agri, quem olebat sanctus
Iacob, id est illa fide, illa deuotione excitari sponsum suum
a filiabus Hierusalem, ut festinet ad sponsam, et excitari in
se eius caritatem aut etiam ipsum excitari, quia caritas
sponsus est. deus enim caritas est, sicut dixit Iohannes.
sed ille non passus se ab aliis excitari, qui sponte properabat, [*] [*]

egressus de thalamo suo exultabat ut gigans ad currendam
uiam. uidit eum sponsa et uocem uenientis audiuit subitoque [*]
conuersa ait: ecce hic aduenit saliens super montes,
transiliens super colles; maiores enim salit, minores
transilit, ne piae festinationis inpedimenta patiatur. similis
inquit est consobrinus meus capreolae aut inulo
ceruorum super montes Bethel. bonus ceruus, cuius
mons domus est dei, in quam tanta celeritate currebat, ut
sponsae uota et desideria praeueniret. denique quem de longinquo
uenientem uiderat, repente sibi adesse cognouit, unde [*]
et ait: ecce hic post parietem nostrum, prospiciens
per fenestras, eminens per retia. respondit consobrinus
meus et dixit mihi: exurge, ueni, proxima
mea, formonsa mea, columba mea, quia ecce hiems
praeteriit, imber abiit; discessit sibi; flores uisi
sunt in terra. hiems synagoga est, imber populus Iudaeorum,
qui solem uidere non potuit, flores apostoli sunt. et addidit:
messis incisionis aduenit, uox turturis audita est
in terra nostra. messis illa ecclesiae fides est, uox turturis
pudicitia est.

Nec his solis .... sed etiam cerui similitudinem suscepit [*]
Christus, quia ueniens in terras serpentem illum diabolum
sine ulla sui offensione protriuit, cui calcaneum suum obtulit,
sed eius uenena non sensit. unde dictum est ei: super
aspidem et basiliscum ambulabis. simus ergo et nos [*] [*]

cerui, ut super serpentes ambulare possimus. erimus cerui,
si uocem Christi sequamur, quae praeparat ceruos et facit
morsus serpentium non timere ac si qui forte fuerint uulnerati,
aufert eorum dolorem soluendo delictum. de his ceruis dicit [*]
dominus ad Iob: custodisti partus ceruorum? numerasti
autem menses eorum plenos partus, partus
autem eorum soluisti uel enutristi filios eorum,
ut non timeant? audi quomodo non timeant filii ceruorum
talium. doceat te Esaias dicens: et puer paruulus mittet
manum in cauernam aspidum, et non illi nocebunt.
et ut agnoscas quod ecclesiae filios significare uidetur addidit:
partus autem eorum emittes? rumpent filii [*] eorum
et multiplicabuntur in generatione. exibunt et
non reuertentur retro. nemo enim mittens manum in
aratrum et aspiciens retro habilis est regno dei.

merito
ergo ceruus factus est dominus, ut tales sibi ceruos uox domini
praepararet, de quibus ait: in nomine meo daemonia
eicient, linguis loquentur nouis, serpentes tollent
et si mortiferum quid biberint, non illis nocebit.
tollebant enim serpentes, cum spiritu oris sui sancti apostoli
de latebris corporum eruerent nequitias spiritalis, nec uenena
mortifera sentiebant. denique cum exiliens de sarmentis [*]
Paulum uipera momordisset, uidentes barbari pendentem
uiperam de manu eius, putabant repente moriturum. at ille [*] [*]

stabat intrepidus nec uulnere mouebatur nec ueneno infundebatur.
unde uidentes eum non tamquam hominis condicione
genitum, sed tamquam dei gratia editum supra homines esse
arbitrabantur. uide ceruum uiperas de latebris eruentem
spiritu diuino, qui erat in naribus eius, sicut dixit
Iob.

[*] conuersus inquit Paulus in spiritu et respiciens
cum dolore ad pythonem ait: praecipio tibi in
nomine domini Iesu Christi continuo exire ab ea.
et exiuit eadem hora. uide ceruum quando uenit ad
baptismum et sacri fontis ablutus inriguo omnia persecutionis
uenena reiecit. uide ceruum dominum Iesum, quando uenit
ad Iohannem Baptistam et dicenti sibi Iohanni: ego a te
debeo baptizari, et tu uenis ad me? respondit: sine
modo. et hoc dicto in aquas salutem sitiens publicam tota [*]
auiditate descendit. sed iam satis nobis in exordio tractatus
sicut in principio anni more uulgi ceruus adlusit. pergamus
ad cetera.