De Fuga Saeculi (47-49)

non praetereamus disciplinae
alicuius profectum, sicut etiam Ioseph adulescentulus non
praeteriuit, quia fratres suos requirebat et ad eum festinabat
locum, in quo pascebant oues, et cum cognouisset quia in
Dothaim sunt, perrexit eo. significatur autem illo uerbo
Dothaim defectus idoneus, id est uanarum opinionum defectus
non mediocris, sed perfectus et plenus, in quo profectus est [*]
animae. sapiens enim quando minuit addit; deficiunt enim
saeculares opiniones, quae mulieribus infirmis comparantur.
unde pulchre, quo ostenderetur Sarra ad profectum uenisse, [*] [*]

ut generaret risum et laetitiam, defecerunt inquit Sarrae
fieri muliebria. bona ergo defectio cupiditatum, defectio
uanitatis, quia ueritatis adiectio est. unde et sanctus ait:
defecit in salutare tuum anima mea. paritura etenim
erat quem concesserat eoque et promiserat deus, paritura
laetitiam et sobriam illam iocunditatis ebrietatem, paritura
ante expectatum ingenii celeritate partus, feta sapientiae. [*]
denique et de aliis Hebraeis mulieribus habes quia Hebraeae
prius pariunt quam ueniant obstetrices, eo quod animae iustorum
non expectent artes et disciplinas propter inuentionum
genera nec requirant adiumenta generandi, sed sponte partus
suos fundant expectationemque praeueniant.

Nec minus inpiger ad inueniendum quam ad exsequendum
Iacob, cui cum mater dixisset ut inferret patri escas, definitionum
genera suppetisse cernimus. nam et cito inuenit et [*]
inuentorum suorum auctorem testificatus est deum, in quo
et diligentiae palma et ingenii significatur ubertas. prima ergo
definitio in inuentione. quod inuenitur quaeritur et quod
quaeritur temporis est et quod temporis est utique diligentiae
est. quod autem praeuenit usum temporis deus infundit, deus
dat, quod deus dat naturae, non diligentiae est. ingenium
igitur diuini est muneris, quod autem diuini muneris hoc
naturae. ingenium ergo naturae est, inuentio diligentiae: illud [*] [*] [*]

sine tempore, hoc indiget tempore. ideoque illud tempore
praesto est, hoc in spatio temporis inuestigatur; illud supra
nos, hoc uero ad nos refertur.

quaerenti igitur patri cibum
uerbi - non enim in solo pane uiuit homo, sed in omni
uerbo dei; talem cibum quaerebat Isaac, talem cibum esuriebat
Petrus, quando uidit credituri gentilis populi mysteria -
Esau praesto non habuit cibum spiritalis et uelocioris ingenii.
dum ille uenatur et quaerit et praedurum atque agrestem [*]
sermonem suggerere parat, praeuenit Iacob celeri inuentione
et miti et prope domestica responsione suaue uerbum ministrans,
quo eum mulceret et delectaret. unde miratus pater
ait: quid est hoc, quod tam cito inuenisti, fili?
respondit Iacob: quod tradidit dominus deus tuus
in manus meas. prima definitio in interrogatione est, secunda
in responso. plena igitur omnia repperiens pater quae erant[*]
uel ingenii uel diligentiae definitionis consummatione conclusit
dicens: ecce odor filii mei tamquam odor agri pleni,
quem benedixit dominus. ager enim et naturale habet
fertilitatis ingenium et culturae diligentiam temporalem meritoque
in eo est plenitudo, cui utrumque non deest. simul
cum addiderit: quem benedixit dominus, uidetur naturae
gratiam praetulisse cultionis labori. et confirmauit Esau dicens :
iuste uocatum est nomen illius Iacob; subplantauit
enim me iam bis et primogenita mea accepit. [*] [*] [*]