De Fuga Saeculi (14-16)

Habemus haec genera non adumbrata, sed expressa uirtutum [*]
in apostolo dicente eo: ita quod in me est, promptus
sum et uobis, qui Romae estis, euangelizare. non
enim erubesco euangelium; uirtus enim dei est in
salutem omni credenti, Iudaeo primum et Graeco. [*] [*]
iustitia enim dei in eo reuelatur, id est in eo qui
credidit. denique addidit: ex fide in fidem, sicut scriptum
est; iustus autem ex fide uiuit. in quo igitur
iustitia dei reuelatur nisi in eo qui conformis est imaginis [*]
filii dei? habes primum praeceptum ad imaginem dei. secundum
quia inuisibilia dei per ea quae facta sunt intelleguntur, id
est sempiterna uirtus eius et diuinitas operibus eius cognoscitur.
haec est operatoria uirtus. tertium de imperiali potestate,
quia uerbum dei regale est et iudiciale et plenum iustitiae
sacerdotalis, remunerationem bonorum actuum et retributionem
malorum uenturis in iudicium suum seruans, de quibus dicit
apostolus: scimus autem quoniam iudicium dei est [*]
secundum ueritatem in eos qui talia agunt. itaque
qui ueritatem et iustitiam dei cognouit non debet ea agere
quae morte digna sint. sequitur bonitas dei propitiatoria utique,
de qua dicit: an diuitias bonitatis eius et patientiae et
longanimitatis contemnis ignorans quoniam bonitas
dei ad paenitentiam te adducit? id est: debet te
adducere. prouocat te quia bonus est deus, ut sperare possis
tuorum peccatorum indulgentiam; non uult enim uindicare [*]
qui est paratus ignoscere. subtexuit etiam legislationem, id
est nomotheticen, ut si quis contemplatione diuinae bonitatis
resoluitur et magis ad neglegentiam quam ad paenitentiam [*] [*]
prouocatur, legem sequatur, quoniam et quicumque inquit
sine lege peccauerunt sine lege et peribunt et
quicumque in lege peccauerunt per legem iudicabuntur..

Lex autem gemina est, naturalis et scripta: naturalis in
corde, scripta in tabulis. omnes ergo sub lege, sed naturali, [*]
sed non est omnium, ut unusquisque sibi lex sit. ille autem
sibi lex est qui facit sponte quae legis sunt et in corde suo
scriptum opus legis ostendit. habes quae bona legis sint,
quae tamen non solum scire uel audire perfunctorie, sed
etiam facere debemus; non enim auditores legis iusti
sunt apud deum, sed factores legis iustifica buntur;
cognouisti etiam quae mala. primum natura ipsa boni operis [*]
magistra est. scis non furandum et seruum tuum, si furtum
tibi fecerit, uerberas et si quis ad uxorem tuam affectauerit,
persequendum putas. quod ergo in aliis reprehendis ipse
committis: qui praedicas non furandum furaris, qui dicis non
adulterandum adulteras. secuta est etiam lex, quae data est
per Moysen, per legem autem agnitio peccati. accepisti etiam
quid declinares et ea agis quae prohibita cognoscis. lex
autem quid operatur nisi ut omnis mundus subditus fieret [*]
deo, quia non solum Hebraeo lata est, uerum etiam aduenam
uocauit, quae non exclusit proselytum. sed quia lex os omnium [*] [*]

potuit obstruere et non potuit mentem conuertere, ideo ultimum
remedium postremae illius ciuitatis debebatur, in quo esset
refugium salutare, ut mors principis sacerdotum ab omni
nos mortis liberaret formidine atque exueret metu.

Qui est ille nisi de quo lectum est: ecce agnus dei,[*]
ecce qui tollit peccatum mundi? quem proposuit
deus propitiatorem per fidem in sanguine ipsius
ad ostensionem iustitiae suae. accipe autem quia ipse
est princeps sacerdotum magnus. pater iurauit de eo dicens:
tu es sacerdos in aeternum. recte in aeternum, quia
alii temporales omnes sub peccato, hic autem inpraeuaricabile
habet sacerdotium. omnes sub morte, hic autem semper
uiuens, quoniam qui saluare alios potest ipse perire quemadmodum
posset? talis enim inquit nobis decebat. recta [*]
est elocutio, siquidem apud eos qui uerborum et elocutionum
dilectum habuerunt, huiusmodi inuenitur dicente aliquo:
locum editiorem quam uictoribus decebat. quod
ideo non praeterii, ut sciamus quia apostolus naturalibus
magis quam uulgatis aut secundum artem utitur uerbis. talis
ergo inquit nobis decebat princeps, sacerdos, iustus,
sanctus, innocens, inmaculatus, [*] [*]

segregatus a peccatoribus et excelsior caelis factus. hoc est igitur
uerbum, quod supra caelos habitans inluminat omnia. unde [*]
et unctus naturaliter legitur a deo patre, quia lumen est
uerbum, quod inluminauit omnem hominem uenientem in hunc
mundum. hoc est uerbum dei, in quo est magnum sacerdotium,
cuius Moyses in illo uestimento principis sacerdotum
indumenta describit intellegibilia, quod uirtute sua induit
mundum et tamquam eo amictus fulget in omnibus. induit
etiam cognationem generis humani per huius corporis susceptionem
ad dominum dicens .... et inenarrabilem caritatem
infundens se omnibus spiritu et plenitudine diuinitatis suae, [*]
de cuius plenitudine omnes accepimus, ut sciamus supereminentem
scientiae caritatem Christi et inpleamur in omnem
plenitudinem dei. caput est enim omnium Christus, ex quo
totum corpus producitur et mutua sibi conexione coniungitur
incrementum sui aedificatione caritatis accipiens. hoc est igitur
uerbum. quod supereminet, quod Moysi in illius arcae [*] testimonii
aedificatione dicit: et inmittes in arcam testimonia
quaecumque dabo tibi et facies inpositionem propitiatorii
et infra: inpones propitiatorium super arcam
desuper et inmittes testimonia quae dabo, et [*] [*] [*] [*]
innotescam tibi inde et loquar tibi desuper, hoc est: inde
ubi supra caelos est, ubi apud patrem est, inde tibi loquar.