De Excessu Fratris (1.61-1.65)

Unde non inmerito quantus fuerit, hodie quoque per

vocem lectoris parvuli spiritus sanctus expressit: Innocens manibus et mundo corde, qui non accepit in vanum animam suam nec fecit proximo suo dolum: haec generatio requirentium deum. Hic ergo et 'in montem domini ascendet' et in 'tabernaculo habitabit' dei, quia ingressus sine macula operatus est iustitiam, locutus est veritatem, non decepit proximum, nec pecuniam feneratus est suam, qui semper voluit recuperare hereditariam. Agnosco oraculum; quod enim nulla ordinavit dispositio, spiritus revelavit.

Quid vero illud recenseam, quod supra ipsam iustitiam pietate progressus, cum quaedam incubatori communium fructuum mei contemplatione muneris putasset esse tribuenda, largitatis me iactabat auctorem, portionis suae lucrum ad commune consortium conferebat?

Haec et alia, quae mihi tunc erant voluptati, maxime nunc recordationem doloris exasperant. Manent tamen eruntque semper, nec tamquam umbra praeterierunt; neque enim virtutis gratia cum corpore occidit, nec idem naturae meritorumque finis, licet ipsius naturae usus non in aeternum occidat, sed temporali quadam vacatione requiescat.

Talibus igitur perfunctum virtutibus, ereptum periculis, desiderio magis quam amissione flebo. Suadet enim ipsa oportunitas mortis, ut prosequendum magis gratia quam dolendum putemus. Scriptum est enim in communi dolore proprium vacare debere; neque enim prophetico sermone uni illi mulieri, quae figuratur, sed singulis dicitur, cum ecclesiae dictum videtur.

Dicitur ergo et ad me et dicit scriptura caelestis: Hocine doces, sic instituis dei plebem? An nescis, quia exemplum tuum periculum ceterorum est? Nisi forte exauditum non esse te quereris! Primum istud adrogantis est inpudentiae mereri solum velle, quod multis etiam sanctis negatum noveris, cum scias, quia non est personarum acceptor deus. Nam etsi misericors deus, tamen, si semper exaudiret omnes, non iam ex voluntate libera, sed ex quadam velut necessitate facere videretur. Deinde cum omnes rogent, si exaudiret omnes, nemo ergo moreretur. Pro quantis cottidie rogas! Numquid constitutio dei contemplatione solvenda est tui? Cur ergo non inpetratum aliquando doles, quod non semper inpetrabile esse cognoscis?