Antoninus Heliogobalus (21-25)

Canes iecinoribus anserum pavit. habuit leones et leopardos exarmatos in deliciis, quos edoctos per mansuetarios subito ad secundam et tertiam mensam iubebat accumbere, ignorantibus cunctis quod exarmati essent, ad pavorem ridiculum excitandum. misit et uvas Apamenas in praesepia equis suis et psittacis atque phasianis leones pavit et alia animalia, exhibuit et sumina apruna per dies decem tricena cottidie cum suis vulvis, pisum cum aureis, lentem cum cerauniis, fabam cum electris, orizam cum albis exhibens. albas praeterea in vicem piperis piscibus et tuberibus conspersit. oppressit in tri- [*] [*] [*] [*] cliniis versatilibus parasitos suos violis et floribus, sic ut animam aliqui efflaverint, cum erepere ad summum non possent, condito piscinas et solia temperavit et rosato atque absinthiato. [*] vulgum ad bibendum invitavit et ipse cum populo tantum bibit, ut in piscina eum bibisse intellegeretur, viso quod unus bibisset. eunuchos pro apophoretis dedit, dedit quadrigas, equos stratos, mulos, basternas, et raedas, dedit et

aureos millenos et centena pondo argenti, sortes sane convivales scriptas in coclearibus habuit tales ut alius exierit decem camelos, alius decem muscas, alius decem libras auri, alius decem plumbi, alius decem struthiones, alius decem ova pullina, ut vere sortes essent et fata temptarentur. quod quidem et ludis suis exhibuit, cum et ursos decem et decem glires et decem lactucas et decem auri libras in sorte habuit, primusque hunc morem sortis instituit quem nunc videmus. sed vere ad sortem scaenicos vocavit, cum et canes mortuos et libram bubulae carnis haberet in sorte et item centum aureos et mille argenteos et centum folles aeris et alia talia, quae populus tam libenter accepit, ut eum postea imperare gratularentur.

Fertur in euripis vino plenis navales [*] circenses exhibuisse, pallia de oenanthio fudisse et elephantorum quattuor quadrigas in Vaticano agitasse dirutis sepulchris quae obsistebant, iunxisse etiam camelos quaternos ad currus in Circo privato spectaculo. serpentes per Marsicae gentis sacerdotes collegisse fertur, eosque subito ante lucem, ut solet populus ad ludos celebres convenire, effudisse, multos- que adflictos morsu et fuga. usus est aurea omni tunica, usus et purpurea, usus et de gemmis Persica, cum gravari se diceret onere voluptatis, habuit et in calciamentis gemmas, et quidem scalptas. quod risum omnibus movit, quasi possent scalpturae nobilium artificum videri in gemmis, quae pedibus adhaerebant. voluit uti et diademate gemmato, quo pulchrior fieret et magis ad feminarum vultum aptus. quo et usus est domi. fertur et promisisse phoenicem convivis vel pro ea libras auri mille, ita [*] ut in praetorio eas dimitteret. [*] marinae aquae colymbos exhibuit, in mediterraneis locis maxime, eosdemque [*] [*] singulis amicis natantibus dimisit et iterum cum piscibus implevit, montem nivium in viridiario domus aestate fecit advectis nivibus, ad mare piscem numquam comedit, in longissimis a mari locis omnia marina semper exhibuit, murenarum lactibus et luporum in locis mediterraneis rusticos pavit.

Pisces semper quasi in marina aqua cum colore suo coctos conditura veneta comedit, momentarias de rosato et rosis piscinas exhibuit et lavit [*] cum omnibus suis caldarias de nardo exhibens. idem in lucernis balsamum exhibuit, idem mulieres numquam iteravit praeter uxorem, lupanaria domi amicis, clientibus et servis exhibuit, idem numquam minus centum sestertiis cenavit, hoc est argenti libris triginta, aliquando autem tribus milibus sestertium cenavit, omnibus supputatis quae impendit. cenas vero et Vitellii et Apicii vicit, pisces e vivariis [*] suis bubus traxit, per macellum transiens mendicitatem publicam flevit, parasitos ad rotam aquariam ligabat et cum vertigine sub aquas mittebat rursusque in [*] [*] summum revolvebat eosque Ixiones amnicos [*] vocavit. stravit et saxis Lacedaemoniis ac Porphyreticis plateas in Palatio, quas Antoninianas vocavit. quae saxa usque ad nostram memoriam manserunt, sed nuper eruta et exsecta sunt. constituerat et columnam unam dare ingentem, ad quam ascenderetur intrinsecus, ita ut in summo Heliogabalum deum collocaret, sed tantum saxum non invenit, cum id de Thebaide adferre cogitaret.

Ebrios amicos plerumque claudebat et subito nocte leones et leopardos et ursos exarmatos inmittebat, ita ut expergefacti in cubiculo eodem leones, ursos, pardos cum luce vel, quod est gravius, nocte invenirent, ex quo plerique exanimati sunt. multis vilioribus amicis folles pro accubitis sternebat eosque reflabat prandentibus illis, ita ut plerumque subito sub mensis invenientur prandentes. primus denique invenit sigma in terra sternere, non in lectulis, ut a pedibus utres per pueros ad reflandum spiritum sol- verentur. In mimicis [*] adulteriis ea quae solent simulato fieri effici ad verum iussit, meretrices a lenonibus cunctis redemit saepe et manumisit. cum inter fabulas privatas sermo esset ortus, quanti herniosi esse possent in urbe Roma, iussit omnes notari eosque ad [*] [*] balneas suas exhiberi [*] et cum iisdem lavit, nonnullis etiam honestis, gladiatores ante convivium pugnantes vidit [*] et pyctas frequenter. [*] stravit sibi triclinium in summo lusorio et, dum pranderet, noxios et venationes sibi exhibuit, parasitis in secunda mensa saepe ceream cenam, saepe ligneam, saepe eburneam, aliquando fictilem, nonnumquam vel marmoream vel lapideam exhibuit, ita ut omnia illis exhiberentur videnda de diversa materia quae ipse cenabat, cum tantum biberent per singula fercula et manus, quasi comedissent, lavarent.