Pescennius Niger (11-12)

Idem in omni expeditione ante omnes militarem cibum sumpsit ante papilionem, nec sibi umquam vel contra solem vel contra imbres quaesivit tecti suffragium, si miles non habuit, tantum denique belli tempore, ratione militibus demonstrata, sibi et servis suis vel contubernalibus putavit [*] quantum a militibus ferebatur, cum servos suos annona oneraret, ne illi securi ambularent et onusti milites, idque ab exercitu cum suspirio videretur, idem in contione iuravit se, quamdiu in expeditionibus fuisset essetque [*] adhuc futurus, non aliter egisse [*] acturumque esse quam militem. Marium ante oculos habentem et duces tales, nec alias fabulas umquam habuit nisi de [*] Hannibale ceterisque talibus, denique cum imperatori facto quidam panegyricum recitare vellet, dixit ei: Scribe laudes Marii vel Hannibalis vel cuiusvis [*] ducis optimi vita functi, et dic quid ille fecerit, ut eum nos imitemur. nam viventes [*] [*] [*] [*] [*] [*] [*] [*] laudare inrisio est, maxime imperatores, a quibus speratur, qui timentur, qui praestare publice possunt, qui possunt necare, qui proscribere. se autem vivum placere velle, mortuum etiam laudari.

Amavit de principibus Augustum, Vespasianum, Titum, Traianum, Pium, Marcum, reliquos faeneos vel venenatos vocans; maxime tamen in historiis Marium et Camillum et Quinctium et Marcium Coriolanum dilexit, interrogatus autem quid de Scipionibus sentiret, dixisse fertur felices illos fuisse magis quam fortes; idque probare domesticam vitam et iuventutem, quae in utroque minus speciosa domi fuisset, apud omnes constat quod, si rerum potitus fuisset, omnia correcturus fuerit, quae Severus vel non potuit emendare vel noluit, et quidem sine crudelitate, immo etiam cum lenitate, sed militari, non remissa et inepta atque ridicula. Domus eius hodie Romae visitur in Campo Iovis, quae appellatur Pescenniana. [*] in qua simulacrum eius in trichoro consistit, positum ex Thebaico marmore, quod ille ad similitudinem sui factum a grege [*] Thebaeorum acceperat. exstat etiam epigramma Graecum, quod Latine hanc habet sententiam: [*] [*] [*] Terror Aegyptiaci Niger astat militis ingens, Thebaidos socius, aurea saecla volens. hunc reges, hunc gentes amant, hunc aurea Roma, hic Antoninis carus et [*] imperio. Nigrum nomen habet, nigrum [*] formavimus ipsi, ut consentiret forma, metalle, tibi. quos quidem versus Severus eradi noluit, cum hoc ei et praefecti suggererent et officiorum magistri, addens: Si talis fuit, sciant omnes qualem vicerimus; si talis non fuit, putent omnes nos talem vicisse; immo sic sit, quia fuit talis. [*] [*]