Orator (141-145)

sed si profiterer[*]—quod utinam possem!—me studiosis dicendi praecepta et quasi vias quae ad eloquentiam ferrent[*] traditurum, quis tandem id iustus rerum existimator reprehenderet[*]? nam quis umquam dubitavit quin[*] in re publica nostra primas eloquentia tenuerit semper urbanis pacatisque[*] rebus, secundas iuris scientia? cum in altera gratiae, gloriae, praesidi plurimum esset, in altera praescriptionum[*] cautionumque praeceptio, quae quidem ipsa auxilium ab eloquentia saepe peteret, ea vero repugnante vix suas regiones finisque defenderet.

cur igitur ius civile docere semper pulchrum fuit hominumque clarissimorum discipulis floruerunt domus: ad dicendum si quis acuat aut adiuvet in eo[*] iuventutem, vituperetur? nam si vitiosum est dicere ornate, pellatur omnino e civitate eloquentia; sin ea non modo eos ornat penes quos est, sed etiam iuvat universam[*] rem publicam, cur aut discere turpe est quod scire honestum est aut quod posse pulcherrimum est id non gloriosum est docere?

'at alterum factitatum est, alterum novum.' fateor; sed utriusque rei causa est. Alteros enim respondentes audire sat erat, ut ei qui docerent nullum sibi ad eam rem tempus ipsi seponerent, sed eodem tempore et discentibus satis facerent et consulentibus; alteri, cum domesticum tempus

'at dignitatem docere non habet.' certe, si quasi in ludo; sed si monendo, si cohortando, si percontando, si communicando[*], si interdum etiam una legendo, audiendo, nescio cur cum[*] docendo etiam aliquid aliquando si possis[*] meliores[*] facere, cur nolis? an quibus verbis sacrorum alienatio fiat docere honestum est, ut est[*] : quibus ipsa sacra retineri defendique possint non honestum est?

'at ius profitentur etiam qui nesciunt; eloquentiam[*] autem illi ipsi qui consecuti sunt tamen ea[*] se valere dissimulant[*].' propterea quod prudentia hominibus grata est, lingua suspecta. Num igitur aut latere eloquentia potest aut id quod dissimulat effugit aut est periculum ne quis putet in magna arte et gloriosa turpe esse docere alios id quod ipsi fuerit honestissimum discere?