Pro Q. Ligario (21-25)

Tuberonis[*] sors coniecta est ex senatus consulto, cum ipse non adesset, morbo etiam impediretur: statuerat excusari[*]. haec ego novi propter omnis necessitudines quae mihi sunt cum L. Tuberone: domi[*] una eruditi, militiae contubernales, post adfines, in omni[*] vita familiares; magnum etiam vinculum quod isdem studiis semper usi sumus. scio[*] Tuberonem domi manere voluisse: sed ita quidam agebant, ita rei publicae sanctissimum nomen opponebant[*] ut, etiam si aliter sentiret, virorum[*] tamen ipsorum pondus sustinere non posset.

cessit auctoritati amplissimi viri[*] vel potius paruit: una est profectus cum eis quorum erat una causa. tardius iter fecit; itaque in Africam venit iam occupatam. hinc in Ligarium crimen oritur vel ira potius. nam si crimen est voluisse[*], non minus magnum est vos Africam, arcem omnium provinciarum, natam ad bellum contra hanc urbem gerendum, obtinere voluisse quam aliquem se maluisse. atque is tamen aliquis Ligarius non fuit: Varus imperium se habere dicebat; fascis certe habebat.

sed quoquo modo se illud habet[*], haec querela, Tubero, vestra quid valet? recepti in provinciam non sumus. quid, si essetis? Caesarine eam tradituri fuistis[*] an contra Caesarem retenturi?

sed iam hoc totum omitto, non ultra[*] offendam tuas patientissimas auris quam ne Tubero quod numquam cogitavit facturus fuisse videatur. veniebatis igitur in provinciam[*], unam ex omnibus huic victoriae maxime infensam[*], in qua rex[*] potentissimus inimicus huic causae, aliena voluntas conventus firmi atque magni. quaero: quid facturi fuistis[*]? quamquam quid facturi fueritis dubitem[*], cum videam quid feceritis? prohibiti estis in provincia vestra pedem ponere et prohibiti[*] summa cum iniuria.

quo modo id tulistis? acceptae iniuriae[*] querelam ad quem detulistis? nempe ad eum cuius auctoritatem secuti in societatem belli veneratis. quod si Caesaris causa in provinciam veniebatis, ad eum profecto exclusi provincia venissetis. venistis ad Pompeium. quae est ergo apud Caesarem querela, cum eum accusetis a quo queramini prohibitos vos[*] contra Caesarem gerere bellum? atque in hoc quidem vel cum mendacio, si voltis[*], gloriemini[*] per me licet, vos provinciam fuisse Caesari tradituros. etiam si a Varo et a[*] quibusdam aliis prohibiti estis[*], ego tamen confitebor culpam esse Ligari qui vos tantae laudis occasione privarit[*].