Pro M. Marcello (1-5)

diuturni silenti, patres conscripti, quo eram his temporibus usus, non timore aliquo, sed partim dolore, partim verecundia, finem hodiernus dies attulit, idemque initium quae vellem quaeque sentirem meo pristino more dicendi. tantam enim mansuetudinem, tam inusitatam[*] inauditamque clementiam, tantum in summa potestate rerum omnium modum, tam denique incredibilem sapientiam ac paene divinam tacitus praeterire nullo modo[*] possum.

M. enim Marcello vobis, patres conscripti, reique publicae reddito non illius solum[*] sed etiam meam[*] vocem et auctoritatem vobis et[*] rei publicae conservatam[*] ac restitutam puto. dolebam enim, patres conscripti, et vehementer angebar, cum viderem[*] virum talem, cum in eadem causa in qua ego fuisset[*], non in eadem esse fortuna, nec mihi persuadere poteram nec fas esse ducebam versari me in nostro vetere[*] curriculo illo aemulo atque imitatore studiorum ac laborum meorum quasi quodam socio a me et comite distracto. ergo et mihi meae[*] pristinae vitae consuetudinem, C. Caesar, interclusam aperuisti et his omnibus ad bene de re publica[*] sperandum quasi signum aliquod sustulisti.

intellectum est enim mihi quidem in multis et maxime in me ipso, sed paulo ante omnibus[*], cum M. Marcellum senatui reique publicae concessisti, commemoratis praesertim offensionibus, te auctoritatem huius ordinis dignitatemque rei publicae tuis vel doloribus vel suspicionibus anteferre. ille quidem fructum omnis ante actae vitae[*] hodierno die maximum cepit, cum summo consensu senatus tum[*] iudicio tuo gravissimo et maximo. ex quo profecto intellegis quanta in dato beneficio sit laus, cum in accepto sit tanta gloria.

est[*] vero fortunatus[*] cuius ex salute non minor paene ad omnis quam ad illum[*] ventura sit laetitia pervenerit: quod quidem merito[*] atque optimo iure contigit. quis enim est illo aut nobilitate aut probitate aut optimarum artium studio aut innocentia aut ullo in[*] laudis genere praestantior?

nullius tantum flumen est ingeni, nulla[*] dicendi aut scribendi tanta vis, tantaque[*] copia quae non dicam exornare, sed enarrare, C. Caesar, res tuas gestas possit. tamen hoc adfirmo et[*] pace dicam tua, nullam in his esse laudem ampliorem quam eam quam hodierno die consecutus es.

soleo saepe ante oculos ponere idque libenter crebris usurpare sermonibus, omnis nostrorum imperatorum, omnis exterarum gentium potentissimorumque populorum, omnis regum clarissimorum[*] res gestas cum tuis nec contentionum magnitudine nec numero proeliorum nec varietate regionum nec celeritate conficiendi nec dissimilitudine bellorum posse conferri, nec vero disiunctissimas terras citius passibus cuiusquam potuisse peragrari quam tuis non dicam cursibus, sed victoriis lustratae[*] sunt.