Pro T. Annio Milone (96-100)

meminit etiam vocem sibi[*] praeconis modo defuisse, quam minime desiderarit, populi vero cunctis suffragiis, quod unum cupierit, se consulem declaratum; nunc denique, si haec arma[*] contra se sint futura, sibi facinoris suspicionem, non facti crimen obstare. addit haec, quae certe vera sunt, fortis et sapientis viros non tam praemia sequi solere recte factorum quam ipsa recte facta; se nihil in vita nisi praeclarissime fecisse, si quidem nihil sit praestabilius viro quam periculis patriam liberare.

beatos esse quibus ea res honori fuerit a suis civibus, nec tamen eos miseros qui beneficio civis suos vicerint. sed tamen ex omnibus praemiis virtutis, si esset habenda ratio praemiorum, amplissimum esse praemium gloriam; esse hanc[*] unam quae brevitatem[*] vitae posteritatis memoria consolaretur, quae efficeret ut absentes adessemus, mortui viveremus; hanc denique esse cuius gradibus etiam in caelum homines viderentur ascendere.

de me inquit semper populus Romanus, semper omnes gentes loquentur, nulla umquam obmutescet vetustas. quin hoc tempore ipso, cum omnes a meis[*] inimicis faces invidiae meae subiciantur, tamen[*] omni in[*] hominum coetu gratiis agendis et gratulationibus habendis et omni sermone celebramur[*]. omitto Etruriae festos et actos et institutos dies. centesima lux est haec ab interitu P. Clodi et, opinor, altera. qua fines imperi populi Romani sunt, ea non solum fama iam de illo sed etiam laetitia peragravit. quam ob rem ubi corpus hoc sit non inquit laboro, quoniam omnibus in terris et iam versatur[*] et semper hic[*] habitabit nominis mei gloria.

haec tu mecum saepe his absentibus, sed isdem audientibus haec ego tecum, Milo: te quidem, cum isto animo sis[*], satis laudare non possum, sed, quo est ista[*] magis divina virtus, eo maiore a te dolore divellor. nec vero, si mihi eriperis[*], reliqua est illa saltem[*] ad consolandum querela[*] ut eis[*] irasci possim a quibus tantum volnus accepero. non enim inimici mei te mihi eripient, sed amicissimi, non male aliquando de me meriti, sed semper optime. nullum mihi umquam, iudices[*], tantum dolorem inuretis—tametsi[*] quis potest esse tantus?—sed ne hunc quidem ipsum ut obliviscar quanti me semper feceritis. quae si vos cepit[*] oblivio[*] aut si in me aliquid offendistis, cur non id in[*] meo capite potius luitur quam Milonis? praeclare enim vixero, si quid mihi acciderit prius quam hoc tantum mali videro.

nunc me una consolatio sustentat, quod tibi, T. Anni, nullum a me amoris, nullum studi, nullum pietatis officium defuit. ego inimicitias potentium pro te appetivi; ego meum saepe corpus et vitam obieci armis inimicorum tuorum; ego me plurimis pro te supplicem abieci; bona, fortunas meas ac liberorum meorum in communionem tuorum temporum[*] contuli; hoc denique ipso die, si qua[*] vis est parata, si qua[*] dimicatio[*] capitis futura, deposco. quid iam restat? quid habeo quod faciam[*] pro tuis in me meritis nisi ut eam fortunam quaecumque erit tua ducam meam? non abnuo, non recuso[*], vosque obsecro, iudices, ut vestra beneficia quae in me contulistis aut in huius salute[*] augeatis aut in eiusdem exitio occasura esse videatis.