Pro T. Annio Milone (91-95)

et sunt qui de via Appia querantur, taceant de curia, et qui ab eo spirante forum putent potuisse defendi, cuius non restiterit cadaveri curia? excitate, excitate ipsum, si potestis, a mortuis[*]: frangetis impetum vivi cuius vix sustinetis furias insepulti? Nisi vero[*] sustinuistis eos qui cum facibus ad curiam concurrerunt[*], cum fascibus ad Castoris, cum gladiis toto foro volitaverunt[*]. caedi vidistis populum Romanum, contionem gladiis disturbari, cum audiretur silentio M. Caelius, tribunus plebis, vir et in re publica fortissimus, in suscepta[*] causa firmissimus, et bonorum voluntati, auctoritati[*] senatus deditus, et in hac Milonis sive invidia sive fortuna, singulari, divina, incredibili[*] fide.

sed iam satis multa de causa, extra causam etiam nimis fortasse multa. quid restat nisi ut orem obtesterque vos, iudices, ut eam misericordiam tribuatis fortissimo viro quam ipse non implorat, ego etiam repugnante hoc et imploro et exposco? nolite, si in nostro omnium fletu nullam lacrimam aspexistis[*] Milonis, si voltum semper eundem, si vocem, si orationem stabilem ac non mutatam videtis, hoc minus ei parcere: haud scio an multo etiam sit adiuvandus[*] magis. etenim si in gladiatoriis pugnis et in infimi[*] generis hominum[*] condicione atque fortuna timidos et supplices[*] et ut vivere liceat obsecrantis etiam odisse solemus, fortis et animosos[*] et se acriter ipsos[*] morti offerentis servari[*] cupimus, eorumque nos magis miseret qui nostram misericordiam non requirunt quam qui illam efflagitant, quanto hoc magis in fortissimis civibus[*] facere debemus!

me quidem, iudices, exanimant et interimunt hae voces Milonis quas audio adsidue et quibus intersum cotidie. valeant[*], inquit valeant cives mei[*]; sint incolumes, sint florentes, sint beati; stet haec urbs[*] praeclara mihique patria carissima, quoquo modo erit merita de me[*]; tranquilla re publica mei cives, quoniam mihi cum illis non licet, sine me ipsi, sed propter[*] me tamen perfruantur. ego cedam atque abibo. si mihi bona re publica[*] frui non licuerit, at carebo mala, et quam primum[*] tetigero bene moratam et liberam civitatem, in ea conquiescam.

O frustra inquit mei[*] suscepti labores, o spes fallaces, o cogitationes[*] inanes meae! ego cum tribunus plebis re publica oppressa me[*] senatui dedissem[*] quem exstinctum acceperam, equitibus Romanis quorum vires erant debiles, bonis viris qui omnem auctoritatem Clodianis armis abiecerant, mihi umquam bonorum praesidium defuturum putarem? ego cum te—mecum enim saepissime loquitur—patriae reddidissem, mihi putarem in patria non futurum[*] locum? Vbi nunc senatus est quem secuti sumus, ubi equites Romani illi[*], illi inquit tui? ubi studia municipiorum, ubi Italiae voces, ubi denique tua[*], M. Tulli, quae plurimis fuit auxilio, vox atque[*] defensio? mihine ea soli qui pro te totiens morti me obtuli nihil potest opitulari?

nec[*] vero haec, iudices, ut ego nunc, flens, sed hoc eodem[*] loquitur voltu quo videtis. negat enim se[*], negat ingratis civibus fecisse quae fecerit, timidis et omnia pericula circumspicientibus[*] non negat. plebem et infimam multitudinem, quae P. Clodio duce fortunis vestris imminebat, eam quo tutior esset vestra vita suam[*] se fecisse commemorat, ut non modo virtute flecteret sed etiam tribus suis patrimoniis deleniret[*], nec timet ne, cum plebem muneribus placarit, vos non conciliarit meritis in rem publicam singularibus. senatus erga se benevolentiam temporibus his ipsis saepe esse perspectam, vestras vero et vestrorum ordinum occursationes, studia, sermones, quemcumque cursum fortuna ceperit[*], secum se[*] ablaturum esse dicit.