Pro T. Annio Milone (66-70)

verum, ut intellego, cavebat magis Pompeius quam timebat, non ea solum quae timenda erant, sed omnia, ne vos aliquid timeretis. oppugnata domus C. Caesaris, clarissimi ac[*] fortissimi viri, multas[*] noctis horas nuntiabatur: nemo audierat tam celebri loco, nemo senserat; tamen audiebatur[*]. non poteram Cn. Pompeium, praestantissima[*] virtute virum, timidum suspicari; diligentiam pro[*] tota re publica suscepta[*] nimiam nullam putabam. frequentissimo senatu nuper in Capitolio senator inventus est qui Milonem cum telo esse diceret. nudavit se in sanctissimo templo, quoniam vita talis et civis et viri fidem non faciebat, ut eo tacente res ipsa loqueretur. omnia false[*] atque invidiose[*] ficta comperta sunt: tametsi[*] metuitur etiam nunc Milo[*].

non iam hoc Clodianum crimen timemus, sed tuas, Cn. Pompei—te enim[*] appello et[*] ea voce ut me exaudire[*] possis —tuas[*], inquam, suspiciones perhorrescimus. si Milonem times[*], si hunc de tua vita nefarie aut nunc cogitare aut molitum aliquando aliquid putas, si Italiae dilectus, ut non nulli conquisitores tui dictitarunt, si haec arma, si Capitolinae cohortes, si excubiae, si vigiliae, si delecta iuventus quae tuum corpus domumque custodit contra Milonis impetum armata est[*], atque illa omnia in hunc unum constituta[*], parata, intenta sunt, magna in hoc certe[*] vis et incredibilis animus et non unius viri vires atque opes iudicantur, si quidem in hunc unum et praestantissimus dux electus et tota res publica armata est.

sed quis non intellegit omnis tibi rei publicae partis aegras et labantis, ut eas his armis sanares et confirmares, esse commissas? quod si locus Miloni datus esset, probasset profecto tibi ipsi, neminem umquam hominem homini[*] cariorem fuisse quam te sibi; nullum se umquam periculum pro tua dignitate fugisse, cum illa ipsa[*] taeterrima peste se saepissime pro tua gloria contendisse; tribunatum suum ad salutem meam, quae tibi carissima fuisset, consiliis tuis gubernatum; se a te postea defensum in periculo capitis, adiutum in petitione praeturae; duos se habere semper amicissimos sperasse, te tuo beneficio, me suo. quae si non probaret, si tibi ita penitus inhaesisset ista suspicio ut nullo[*] evelli posset modo, si denique Italia a dilectu, urbs ab armis sine Milonis clade numquam esset conquietura, ne ipse[*] haud dubitans cessisset patria, is qui ita natus est et[*] ita consuevit; te, Magne, tamen ante testaretur[*], quod nunc etiam facit.

vides[*] quam sit varia vitae commutabilisque ratio, quam vaga volubilisque fortuna, quantae infidelitates in amicitiis[*], quam ad tempus aptae simulationes, quantae in periculis fugae proximorum, quantae timiditates. erit, erit[*] illud profecto tempus et inlucescet ille aliquando[*] dies, cum tu salvis[*], ut spero, rebus tuis, sed fortasse in[*] motu[*] aliquo communium[*] temporum, qui quam[*] crebro accidat experti scire debemus, et amicissimi benevolentiam et gravissimi hominis fidem et unius post homines natos fortissimi viri magnitudinem animi desideres.

quamquam quis hoc credat, Cn. Pompeium, iuris publici, moris maiorum, rei denique publicae peritissimum, cum senatus ei commiserit ut videret ne quid res publica detrimenti caperet, quo uno versiculo satis armati semper consules fuerunt etiam nullis armis datis, hunc exercitu, hunc dilectu dato, iudicium exspectaturum fuisse in eius consiliis vindicandis qui vi[*] iudicia ipsa tolleret? satis iudicatum est a Pompeio, satis[*], falso ista conferri in Milonem, qui legem tulit qua, ut ego sentio, Milonem absolvi a vobis oporteret[*], ut omnes confitentur, liceret[*].