Pro T. Annio Milone (41-45)

quid? comitiis in campo quotiens potestas fuit! cum ille in saepta inrupisset[*], gladios destringendos, lapides iaciendos curasset[*], dein subito voltu Milonis perterritus fugeret ad Tiberim, vos et omnes boni vota faceretis ut Miloni uti virtute sua liberet.

praesertim, iudices, cum honoris amplissimi contentio et dies comitiorum subesset, quo quidem tempore—scio enim quam timida sit ambitio quantaque et quam sollicita sit cupiditas consulatus —omnia non modo quae reprehendi palam sed etiam quae obscure[*] cogitari possunt timemus, rumorem, fabulam falsam, fictam, levem[*] perhorrescimus, ora omnium atque oculos intuemur. nihil est enim[*] tam molle, tam tenerum, tam aut fragile aut flexibile quam voluntas erga nos sensusque civium, qui non modo improbitati irascuntur candidatorum sed etiam in recte factis saepe fastidiunt.

hunc igitur diem[*] campi speratum atque exoptatum sibi proponens Milo, cruentis manibus scelus et facinus prae se ferens et confitens ad illa augusta centuriarum auspicia veniebat? quam hoc non credibile est[*] in hoc, quam idem in Clodio non dubitandum, qui se ipse[*] interfecto Milone regnaturum putaret! quid? quod caput est audaciae[*], iudices, quis ignorat maximam inlecebram esse peccandi impunitatis spem? in utro igitur haec fuit? in Milone qui etiam nunc reus est facti aut praeclari aut certe necessarii, an in Clodio qui ita iudicia poenamque contempserat ut eum nihil delectaret quod aut per naturam fas esset aut per leges liceret?

sed quid ego argumentor, quid plura disputo? te, Q. Petili[*], appello, optimum et fortissimum civem; te, M. Cato, testor, quos mihi divina quaedam sors dedit iudices. vos ex M. Favonio audistis Clodium sibi dixisse, et audistis vivo Clodio, periturum Milonem triduo. post diem tertium gesta res est quam dixerat. cum ille non dubitarit[*] aperire quid cogitaret[*], vos potestis dubitare[*] quid fecerit?

quem ad modum igitur eum dies non fefellit? dixi equidem modo. dictatoris Lanuvini stata sacrificia nosse negoti nihil erat. vidit necesse esse Miloni proficisci Lanuvium illo ipso quo est profectus die: itaque antevertit[*]. at quo die? quo, ut ante dixi, fuit insanissima contio ab ipsius mercennario tribuno plebis concitata: quem diem ille, quam contionem, quos clamores, nisi ad cogitatum facinus approperaret, numquam reliquisset. ergo illi ne causa quidem itineris, etiam causa manendi[*]; Miloni manendi nulla facultas, exeundi non causa solum[*] sed etiam necessitas fuit[*]. quid si, ut ille scivit Milonem fore eo die in via, sic Clodium Milo ne suspicari quidem[*] potuit?