Pro Cn. Plancio (76-80)

et mihi lacrimulam Cispiani iudici obiectas. sic enim dixisti: vidi ego tuam lacrimulam[*]. vide quam me[*] verbi tui[*] paeniteat. non modo lacrimulam sed multas lacrimas et fletum cum singultu videre potuisti. an ego, qui meorum lacrimis me absente commotus simultates, quas mecum habebat, deposuisset meaeque salutis non modo non oppugnator, ut inimici mei putarant, sed etiam defensor fuisset, huius in periculo[*] non[*] significarem dolorem meum[*]?

tu autem, Laterensis, qui tum lacrimas meas gratas esse dicebas, nunc easdem vis invidiosas videri.

negas tribunatum Planci quicquam attulisse adiumenti dignitati meae, atque hoc loco, quod verissime facere potes, L. Racili, fortissimi et constantissimi viri, divina in me merita commemoras. cui[*] quidem ego, sicut Cn. Plancio[*], numquam dissimulavi me plurimum debere semperque prae me feram[*]; nullas enim sibi ille neque contentiones neque inimicitias neque vitae dimicationes nec pro re publica nec pro me defugiendas putavit. atque utinam quam ego sum in illum gratus, tam licuisset per hominum vim et iniuriam populo Romano[*] ei[*] gratiam referre[*]! sed si non eadem contendit in tribunatu Plancius, existimare debes non huic voluntatem defuisse sed me, cum tantum[*] iam Plancio deberem, Racili[*] beneficiis fuisse contentum.

an vero putas idcirco minus libenter iudices[*] mea[*] causa esse[*] facturos quod me esse gratum crimineris[*]? an, cum patres conscripti illo senatus consulto quod in monumento[*] Mari factum est, quo mea salus omnibus est gentibus commendata, uni Cn. Plancio[*] gratias egerint[*]— unus enim fuit de magistratibus[*] defensor salutis meae—cui senatus pro me gratias agendas putavit, ei ego a me referendam gratiam non putem? atque[*] haec cum vides, quo me tandem in te animo[*] putas esse, Laterensis? ullum esse tantum periculum, tantum laborem, tantam contentionem quam ego non modo pro salute tua sed etiam pro dignitate defugerim[*]? quo quidem etiam magis sum non dicam miser—nam hoc[*] quidem abhorret a virtute verbum[*]—sed certe exercitus, non quia multis debeo—leve enim est[*] onus benefici gratia—, sed quia nomina[*] saepe concurrunt[*], propter[*] aliquorum bene[*] de me meritorum inter ipsos contentiones, ut eodem tempore in omnis verear ne vix possim gratus videri.

sed ego haec[*] meis ponderibus examinabo, non solum quid cuique debeam sed etiam quid cuiusque intersit, et quid a me cuiusque tempus poscat.

etenim, iudices, cum omnibus virtutibus me[*] adfectum esse cupio, tum nihil est quod malim quam me et esse gratum[*] et videri. haec enim est una virtus non solum maxima sed etiam mater virtutum omnium reliquarum. quid est pietas nisi voluntas grata in parentes? qui sunt boni cives, qui belli, qui domi de patria bene merentes, nisi qui patriae beneficia meminerunt? qui sancti, qui religionum colentes, nisi qui meritam dis immortalibus gratiam iustis honoribus et memori mente persolvunt? quae potest esse vitae iucunditas[*] sublatis amicitiis? quae porro amicitia potest esse inter ingratos?