Pro Cn. Plancio (61-65)

profers triumphos T. Didi[*] et C. Mari et quaeris quid[*] simile in Plancio. quasi vero isti quos commemoras propterea magistratus[*] ceperint quod triumpharant[*], et non, quia commissi sunt eis magistratus in quibus re bene gesta triumpharent, propterea triumpharint[*]. rogas quae castra viderit; qui et miles in Creta hoc[*] imperatore et tribunus in Macedonia militum[*] fuerit, et quaestor tantum ex re militari detraxerit temporis quantum in me custodiendum transferre maluerit. quaeris num disertus sit[*].

immo, id quod secundum est, ne sibi quidem videtur. num iuris consultus. quasi quisquam sit qui sibi hunc falsum de iure respondisse dicat. omnes enim istius modi artes in eis[*] reprehenduntur[*] qui, cum professi sunt, satis facere non possunt, non in eis qui se[*] afuisse ab istis studiis confitentur. virtus, probitas, integritas in candidato, non linguae volubilitas, non ars, non scientia requiri solet. ut nos in mancipiis parandis quamvis frugi hominem si pro fabro aut pro tectore[*] emimus, ferre moleste solemus, si eas artis quas in emendo secuti sumus forte nesciunt[*], sin autem emimus quem vilicum[*] imponeremus, quem pecori praeficeremus, nihil in eo nisi frugalitatem, laborem, vigilantiam esse curamus, sic populus Romanus deligit magistratus quasi rei publicae vilicos; in quibus si qua praeterea est ars, facile patitur, sin minus, virtute eorum et[*] innocentia contentus est. quotus enim quisque disertus, quotus quisque iuris peritus est, ut eos numeres qui volunt esse? quod si praeterea nemo est honore dignus[*], quidnam tot optimis et ornatissimis civibus est futurum?

non vereor ne mihi aliquid, iudices, videar adrogare[*], si de quaestura mea dixero. quamvis enim illa floruerit, tamen eum me postea fuisse in maximis imperiis[*] arbitror ut non ita multum mihi[*] gloriae[*] sit ex quaesturae laude repetendum. sed tamen non vereor ne quis audeat dicere ullius in Sicilia quaesturam aut clariorem aut gratiorem[*] fuisse. vere me hercule hoc dicam: sic tum existimabam, nihil homines aliud Romae nisi de quaestura mea loqui. frumenti in summa caritate maximum numerum miseram; negotiatoribus comis, mercatoribus iustus, mancipibus[*] liberalis, sociis abstinens, omnibus eram visus in omni officio diligentissimus; excogitati quidam erant a Siculis honores in me[*] inauditi.

itaque hac spe decedebam ut mihi populum Romanum ultro omnia delaturum putarem. at ego cum casu diebus eis itineris faciendi causa decedens e provincia[*] Puteolos forte venissem, cum plurimi et lautissimi in eis locis solent esse[*], concidi paene, iudices, cum ex me quidam quaesisset quo die Roma exissem et num quidnam[*] esset novi. cui cum respondissem me e[*] provincia decedere: etiam me hercule, inquit, ut opinor, ex Africa.