Pro L. Murena (56-60)

quae cum sunt[*] gravia, iudices, tum illud acerbissimum est quod habet eos accusatores, non qui odio inimicitiarum ad accusandum, sed qui studio accusandi ad inimicitias descenderint[*]. nam ut omittam Servium Sulpicium quem intellego non iniuria L.(Lucio) Murenae sed honoris contentione permotum, accusat paternus amicus, C.(Gaius) Postumus[*], vetus, ut ait ipse, vicinus ac necessarius, qui necessitudinis causas compluris protulit, simultatis nullam commemorare potuit. accusat Ser. Sulpicius, sodalis filius[*], cuius ingenio paterni omnes necessarii munitiores esse debebant. accusat M.(Marcus) Cato qui cum a Murena nulla re umquam alienus fuit, tum[*] ea condicione nobis[*] erat in hac civitate natus ut eius opes, ut ingenium[*] praesidio multis etiam alienis, exitio[*] vix cuiquam inimico[*] esse deberet[*].

respondebo igitur Postumo primum qui nescio quo pacto mihi videtur praetorius candidatus in consularem quasi desultorius in quadrigarum curriculum incurrere. cuius competitores si nihil deliquerunt, dignitati eorum concessit, cum petere destitit; sin autem eorum aliquis largitus est, expetendus amicus est[*] qui alienam potius iniuriam quam suam persequatur.

de Postumi criminibus, de Servi adulescentis[*].

venio nunc ad M.(Marcum) Catonem, quod est fundamentum[*] ac[*] robur totius accusationis; qui tamen ita gravis est accusator et vehemens ut multo magis eius auctoritatem quam criminationem pertimescam. in quo ego accusatore, iudices, primum illud[*] deprecabor[*] ne quid L.(Lucii) Murenae dignitas illius, ne quid exspectatio tribunatus, ne quid totius vitae splendor et gravitas noceat, denique ne ea soli huic obsint bona M.(Marci) Catonis quae ille adeptus est ut multis prodesse possit[*]. Bis consul fuerat P.(Publius) Africanus et duos terrores huius imperi, Carthaginem Numantiamque, deleverat cum accusavit L. Cottam. erat in eo[*] summa eloquentia, summa fides, summa integritas, auctoritas tanta quanta in imperio populi Romani quod illius opera tenebatur. saepe hoc maiores natu dicere audivi, hanc accusatoris eximiam vim et[*] dignitatem plurimum[*] L.(Lucio) Cottae profuisse. noluerunt sapientissimi homines qui tum rem illam iudicabant ita quemquam cadere in iudicio ut nimiis[*] adversarii viribus abiectus videretur.

quid? Ser. Galbam — nam traditum memoriae[*] est[*] — nonne proavo tuo, fortissimo atque florentissimo viro, M.(Marco) Catoni, incumbenti ad eius perniciem populus Romanus eripuit? semper in hac civitate nimis magnis accusatorum opibus et populus universus et sapientes ac multum in posterum prospicientes iudices restiterunt. nolo accusator in iudicium potentiam adferat, non vim maiorem aliquam, non auctoritatem excellentem, non nimiam gratiam. valeant haec omnia ad salutem innocentium, ad opem impotentium, ad auxilium calamitosorum, in periculo vero et in pernicie civium repudientur.

nam si quis hoc forte dicet, Catonem descensurum ad accusandum non fuisse, nisi prius de causa iudicasset, iniquam legem, iudices, et miseram condicionem instituet periculis hominum, si existimabit iudicium accusatoris in reum pro aliquo praeiudicio valere oportere.