Pro L. Murena (1-5)

quae precatus[*] a[*] dis immortalibus sum, iudices, more institutoque maiorum illo die quo auspicato comitiis centuriatis L.(Lucium) Murenam consulem renuntiavi, ut ea res mihi fidei[*] magistratuique meo, populo plebique Romanae bene atque feliciter eveniret, eadem[*] precor ab isdem dis immortalibus ob eiusdem hominis consulatum una cum salute obtinendum, et ut vestrae mentes atque sententiae cum populi Romani voluntatibus suffragiisque consentiant, eaque res vobis populoque Romano pacem, tranquillitatem, otium concordiamque adferat. quod si illa sollemnis comitiorum precatio consularibus auspiciis consecrata tantam habet in se vim et religionem quantam rei publicae dignitas postulat, idem ego sum precatus ut eis quoque hominibus quibus hic consulatus me rogante datus esset ea res fauste feliciter prospereque eveniret.

quae cum ita sint, iudices, et cum omnis deorum immortalium potestas aut translata[*] sit ad vos aut certe communicata vobiscum, idem consulem[*] vestrae fidei commendat qui antea dis immortalibus commendavit, ut eiusdem hominis voce et declaratus consul et defensus beneficium populi Romani cum vestra atque omnium civium salute tueatur.

et primum M.(Marco) Catoni vitam ad certam rationis normam derigenti[*] et diligentissime perpendenti momenta officiorum omnium de officio meo respondebo. negat fuisse rectum Cato me et consulem et legis ambitus latorem et tam severe gesto consulatu causam L.(Lucii) Murenae attingere. cuius reprehensio me vehementer movet, non solum ut vobis, iudices, quibus maxime debeo, verum etiam ut ipsi Catoni, gravissimo atque integerrimo viro, rationem facti mei probem. A quo tandem, M.(Marce) Cato, est aequius consulem defendi quam a consule? quis mihi in re publica potest aut debet esse coniunctior quam is cui res publica a me iam[*] traditur sustinenda magnis meis laboribus et periculis sustentata? quod si in eis[*] rebus repetendis quae mancipi sunt is periculum iudici[*] praestare debet qui se nexu obligavit, profecto etiam rectius in iudicio consulis designati is potissimum consul[*] qui consulem declaravit auctor benefici populi Romani defensorque periculi esse debebit.

ac si, ut non nullis in civitatibus fieri solet, patronus huic causae publice constitueretur, is potissimum summo[*] honore adfecto defensor daretur qui eodem honore praeditus non minus adferret ad dicendum auctoritatis quam facultatis. quod si e portu[*] solventibus ei qui[*] iam in portum ex alto invehuntur praecipere summo studio solent et[*] tempestatum rationem et praedonum et locorum, quod natura adfert[*] ut eis faveamus qui eadem pericula quibus nos perfuncti sumus ingrediantur[*], quo tandem me esse animo[*] oportet prope iam ex magna iactatione terram videntem in hunc cui video maximas rei publicae[*] tempestates esse subeundas? qua re si est boni consulis non solum videre quid agatur verum etiam providere quid futurum sit, ostendam alio loco quantum salutis communis intersit duos consules in re publica Kalendis Ianuariis esse.

quod si ita est, non tam me officium debuit ad hominis amici fortunas quam res publica consulem ad communem salutem defendendam vocare.