Pro A. Cluentio (196-200)

non illi vos de unius municipis fortunis arbitrantur sed de totius municipi statu dignitate commodisque omnibus sententias esse laturos. summa est enim, iudices, hominis in communem municipi rem diligentia, in singulos municipes benignitas, in omnis homines iustitia et fides. praeterea nobilitatem illam inter suos locumque a maioribus traditum sic tuetur ut maiorum gravitatem, constantiam, gratiam, liberalitatem adsequatur. itaque eis[*] eum verbis publice laudant ut non solum testimonium suum iudiciumque significent verum etiam curam animi ac dolorem. quae dum laudatio recitatur, vos, quaeso, qui eam[*] detulistis adsurgite.

iam qui in agro Larinati[*] praedia, qui negotia, qui res pecuarias[*] habent, honesti homines et summo splendore praediti[*], difficile dictu est quam sint solliciti, quam laborent. non multi mihi ab uno sic diligi videntur ut hic ab his[*] universis.

curam, diligentiam meumque una laborem, qui totam hanc causam vetere instituto solus peroravi, vestramque[*] simul, iudices, aequitatem et mansuetudinem una mater oppugnat. at quae[*] mater! quam caecam crudelitate et scelere[*] ferri videtis, cuius cupiditatem nulla umquam turpitudo retardavit, quae vitiis animi in deterrimas partis iura hominum convertit omnia, cuius ea stultitia est ut eam nemo hominem, ea vis ut nemo feminam, ea crudelitas ut nemo matrem appellare possit. atque etiam nomina necessitudinum, non solum naturae nomen et iura mutavit, uxor generi, noverca fili, filiae paelex[*]; eo iam denique adducta est uti[*] sibi praeter formam nihil ad similitudinem hominis[*] reservarit[*].

qua re, iudices, si scelus odistis, prohibete aditum[*] matris a fili sanguine, date parenti hunc incredibilem dolorem ex salute, ex victoria liberum, patimini matrem, ne orbata filio laetetur, victam potius vestra[*] aequitate discedere. sin autem, id quod vestra natura postulat, pudorem bonitatem[*] virtutemque diligitis, levate hunc aliquando supplicem vestrum, iudices, tot annos in falsa invidia periculisque versatum, qui nunc primum post illam flammam aliorum facto et cupiditate excitatam spe vestrae aequitatis erigere animum et paulum respirare a metu coepit, cui posita sunt in vobis omnia, quem servatum esse plurimi cupiunt, servare soli vos potestis.