Pro A. Cluentio (146-150)

Vt tibi[*] concedam hoc indignum esse quod cuius modi sit iam videro, tu mihi concedas necesse est multo esse indignius in ea civitate quae legibus contineatur[*] discedi ab[*] legibus. hoc enim vinculum est huius dignitatis qua fruimur in re publica, hoc fundamentum libertatis, hic fons aequitatis; mens et animus et consilium et sententia civitatis posita est in legibus. Vt corpora nostra sine mente, sic[*] civitas sine lege suis partibus ut[*] nervis ac sanguine et[*] membris uti non potest. legum ministri magistratus, legum[*] interpretes iudices, legum denique[*] idcirco omnes servi sumus[*] ut liberi esse possimus.

quid est, Q.(Quinto) Naso, cur tu in isto loco sedeas? quae vis est qua abs te hi iudices[*] tali dignitate praediti coerceantur? vos autem, iudices, quam ob rem ex tanta multitudine civium tam pauci de hominum fortunis sententiam fertis? quo iure Attius quae voluit dixit? cur mihi tam diu potestas dicendi datur? quid sibi autem illi[*] scribae, quid lictores, quid ceteri quos apparere huic quaestioni video volunt? opinor haec omnia lege fieri totumque hoc iudicium, ut ante[*] dixi, quasi mente quadam regi legis et administrari. quid ergo[*]? haec quaestio sola ita gubernatur? quid M.(Marci) Plaetori et[*] C. Flamini inter sicarios, quid C.(Gaii) Orchivi peculatus, quid mea de pecuniis repetundis, quid C.(Gaii) Aquili apud quem nunc de ambitu[*] causa dicitur, quid reliquae quaestiones? circumspicite omnis rei publicae partis; omnia legum imperio et praescripto fieri videbitis.

si quis[*] apud me, T.(Titi) Atti[*], te reum velit facere, clames te lege pecuniarum repetundarum non teneri; neque haec tua recusatio confessio sit captae pecuniae sed laboris et[*] periculi non legitimi declinatio.

Quicumque fecerit, vendiderit, emerit[*], habuerit, dederit.

Deque eius capite quaerito.

Qui tribunus militum legionibus quattuor primis, quive quaestor[*], tribunus plebis

quive in senatu sententiam dixit, dixerit.

Qui eorum coiit, coierit, convenit, convenerit quo quis iudicio publico condemnaretur[*].

Qui venenum malum fecit, fecerit.

Quive coierit.

Deque eius capite quaerito qui magistratum habuerit quive[*] in senatu sententiam dixerit, qui eorum coiit, coierit.

certe non est. quis ergo est Cluentius? qui tamen defendi causam suam lege noluit[*]. itaque abicio legem, morem Cluentio gero. tibi tamen, Atti, pauca quae ab huius causa seiuncta sunt respondebo. est enim quiddam in hac causa quod Cluentius ad se, est aliquid quod ego ad me putem pertinere. hic sua putat interesse se[*] re ipsa et gesto negotio, non lege defendi; ego autem mea existimo interesse me nulla in disputatione ab Attio videri esse superatum. non enim mihi haec causa sola dicenda est[*]; omnibus hic labor meus propositus est quicumque hac facultate defensionis contenti esse possunt. nolo quemquam eorum qui adsunt existimare me quae de lege ab Attio dicta sunt[*], si reticuerim, comprobare. quam ob rem, Cluenti, de te tibi obsequor; neque ego[*] legem recito neque hoc loco pro te dico, sed ea quae a[*] me desiderari arbitror non relinquam.