Pro A. Cluentio (121-125)

populi Romani suffragiis saepenumero censorias subscriptiones esse sublatas[*], verum etiam iudiciis eorum qui iurati statuere maiore cum religione et diligentia debuerunt. primum iudices, senatores equitesque Romani, in compluribus iam reis quos contra leges pecunias accepisse[*] subscriptum est suae potius religioni quam censorum opinioni paruerunt. deinde praetores urbani qui iurati debent optimum quemque in lectos[*] iudices referre numquam sibi[*] ad eam rem censoriam ignominiam impedimento esse oportere duxerunt.

censores denique ipsi saepe numero superiorum censorum iudiciis, si ista iudicia appellare[*] voltis, non steterunt. atque etiam ipsi inter se censores sua iudicia tanti esse arbitrantur ut alter alterius iudicium non modo reprehendat sed etiam rescindat[*], ut alter de senatu movere velit, alter retineat et ordine amplissimo dignum existimet, ut alter in aerarios[*] referri aut tribu[*] moveri[*] iubeat, alter vetet. qua re qui vobis in mentem venit haec appellare iudicia quae a populo Romano[*] rescindi, ab iuratis iudicibus repudiari, a magistratibus neglegi, ab eis qui eandem potestatem adepti sunt commutari, inter conlegas discrepare videatis?

quia verum est, idcirco grave debet esse, hoc quaeramus verum sit an falsum; removeantur auctoritates censoriae, tollatur id ex causa quod in causa non est; doce quam pecuniam Cluentius dederit, unde dederit, quem ad modum dederit[*]; unum denique aliquod a Cluentio[*] profectae pecuniae vestigium ostende. vince deinde bonum virum[*] fuisse Oppianicum, hominem integrum, nihil de illo umquam secus esse existimatum, nihil denique praeiudicatum. tum auctoritatem censoriam[*] amplexato[*], tum illorum iudicium cum re coniunctum esse[*] defendito.

dum vero eum fuisse Oppianicum constabit qui tabulas publicas municipi manu sua[*] corrupisse iudicatus[*] sit, qui testamentum interleverit, qui supposita persona falsum testamentum obsignandum curaverit, qui eum cuius nomine id obsignatum est interfecerit, qui avunculum fili sui in servitute ac vinculis necaverit[*], qui municipes suos proscribendos occidendosque curaverit[*], qui eius uxorem quem occiderat in matrimonium duxerit, qui pecuniam pro abortione[*] dederit, qui socrum, qui uxores[*], qui uno tempore fratris uxorem speratosque liberos fratremque ipsum, qui denique suos liberos interfecerit, qui, cum venenum privigno suo dare vellet[*], manifesto deprehensus sit[*], cuius ministris consciisque damnatis ipse adductus in iudicium pecuniam iudici dederit ad sententias iudicum corrumpendas, dum haec, inquam, de Oppianico constabunt neque[*] ullo argumento Cluentianae pecuniae crimen tenebitur, quid est quod te ista censoria sive voluntas sive opinio fuit adiuvare aut hunc innocentem opprimere posse videatur?