De Imperio Cn. Pompei Ad Quirites (61-65)

quid tam inusitatum quam ut[*], cum duo consules clarissimi fortissimique essent, eques Romanus ad bellum maximum formidolosissimumque pro consule mitteretur? Missus est. quo quidem tempore cum esset non nemo in senatu qui diceret 'non oportere mitti hominem privatum pro consule,' L.(Lucius) Philippus dixisse dicitur 'non se illum sua sententia pro consule sed pro consulibus mittere.' tanta in eo rei publicae bene gerendae spes constituebatur ut duorum consulum munus unius adulescentis virtuti committeretur. quid tam singulare quam ut ex senatus consulto legibus solutus consul ante fieret quam ullum alium[*] magistratum per leges capere licuisset? quid tam incredibile quam ut iterum[*] eques Romanus ex senatus consulto triumpharet? quae in omnibus hominibus nova post hominum memoriam constituta sunt, ea tam multa non sunt quam haec quae in hoc uno homine vidimus[*].

atque haec tot exempla tanta ac tam nova profecta sunt in eodem homine[*] a Q.(Quinti) Catuli[*] atque a[*] ceterorum eiusdem dignitatis amplissimorum hominum auctoritate.

hoc si vos temere fecistis et rei publicae parum consuluistis, recte isti studia vestra suis consiliis regere conantur[*]. sin autem vos plus tum[*] in re publica vidistis, vos eis[*] repugnantibus per vosmet ipsos dignitatem huic imperio, salutem orbi terrarum attulistis, aliquando isti principes et sibi et ceteris populi Romani universi auctoritati parendum esse fateantur. atque in hoc[*] bello Asiatico et regio, Quirites[*], non solum militaris illa virtus quae est in Cn.(Gnaeo) Pompeio singularis sed aliae quoque animi virtutes[*] magnae et multae requiruntur. difficile est in Asia, Cilicia, Syria regnisque interiorum nationum ita versari nostrum imperatorem ut nihil aliud nisi de hoste ac de laude cogitet. deinde, etiam si qui sunt pudore ac temperantia moderatiores, tamen eos esse talis propter multitudinem cupidorum hominum nemo arbitratur.

difficile est dictu, Quirites, quanto in odio simus apud exteras nationes propter eorum quos ad eas per hos annos cum imperio misimus libidines et iniurias[*]. quod enim fanum[*] putatis in illis terris nostris magistratibus religiosum, quam civitatem sanctam, quam domum[*] satis clausam ac munitam fuisse? Vrbes iam locupletes et copiosae requiruntur quibus causa belli propter diripiendi facultatem[*] inferatur.