Pro Fonteio (18-21)

si hoc crimen optimis nominibus[*] delegare[*] possimus[*], et ita non ut culpam in alios transferamus, sed uti doceamus eos isti munitioni praefuisse qui facile officium suum et praestare et probare possunt, tamenne vos omnia in M. Fonteium iratis testibus freti conferetis? Cum maioribus rei publicae negotiis M. Fonteius impediretur, et cum ad rem publicam pertineret viam Domitiam muniri[*], legatis suis, primariis viris, C. Annio Bellieno et C. Fonteio, negotium dedit; itaque praefuerunt; imperaverunt pro dignitate sua[*] quod visum est et probaverunt; quod vos, si nulla alia ex re, ex litteris quidem nostris quas exscripsistis[*] et missis et adlatis certe scire potuistis. quas si antea non legistis, nunc ex nobis quid de eis rebus Fonteius ad legatos suos scripserit, quid ad eum illi rescripserint, cognoscite. L. M.

ad C. Annivm[*] leg., ad C. Fonteivm leg., L. A. [*] ab[*] C. Annio[*] leg., ab C.Fonteio leg.

satis opinor esse perspicuum, iudices, hanc rationem munitionis neque ad M. Fonteium pertinere et ab eis esse tractatam[*] quos nemo possit reprehendere.

cognoscite nunc de crimine vinario, quod illi invidiosissimum et maximum esse voluerunt. crimen a Plaetorio, iudices, ita constitutum est, M. Fonteio[*] non in Gallia primum venisse in mentem ut portorium vini institueret, sed hac[*] inita iam ac[*] proposita ratione Roma profectum. itaque Titurium Tolosae quaternos denarios in singulas vini amphoras portori nomine exegisse; Croduni Porcium et munium ternos et [*] victoriatum[*], Vulchalone Servaeum binos et victoriatum[*]; atque in his locis[*] ab eis portorium esse exactum si qui Cobiomago[*]—qui vicus inter Tolosam et Narbonem est—deverterentur[*] neque Tolosam ire vellent; Elesiodulis[*] C. Annium senos denarios ab eis qui ad hostem portarent exegisse.

video, iudices, esse crimen et genere ipso magnum—vectigal enim esse impositum fructibus nostris dicitur, et pecuniam permagnam ratione ista cogi potuisse confiteor—et invidia[*] vel maximum [*]; maxime enim inimici hanc rem sermonibus divolgare[*] voluerunt. sed ego ita existimo, quo maius crimen sit id quod ostendatur esse falsum, hoc maiorem ab eo iniuriam fieri qui id confingat. volt enim magnitudine rei sic occupare animos eorum qui audiunt ut difficilis aditus veritati relinquatur.

de crimine vinario.

de bello Vocontiorvm[*].

de

dispositione hibernorvm.

'at hoc Galli negant.' at ratio[*] rerum et vis argumentorum coarguit. potest igitur testibus iudex non credere? cupidis et iratis et coniuratis et ab religione remotis non solum potest sed etiam debet. etenim si, quia Galli dicunt, idcirco M. Fonteius nocens existimandus est, quid mihi opus est sapiente iudice, quid aequo quaesitore, quid oratore non stulto? dicunt enim Galli; negare non possumus. hic si ingeniosi et periti et aequi iudicis has partis esse existimatis ut, quoniam quidem testes dicunt, sine ulla dubitatione credendum sit, salus [*] ipsa virorum fortium innocentiam tueri non potest; sin autem in rebus iudicandis non minimam partem tenere [*] ad unam quamque rem aestimandam[*] momentoque suo ponderandam sapientiam[*] iudicis[*], videte [*] ne multo vestrae[*] maiores gravioresque partes sint[*] ad cogitandum quam ad dicendum meae.