Pro S. Roscio Amerino (16-20)

hic[*] cum omni tempore nobilitatis fautor fuisset tum hoc tumultu proximo, cum omnium nobilium dignitas et salus in discrimen veniret, praeter ceteros in ea vicinitate eam partem causamque opera, studio, auctoritate defendit. etenim rectum putabat pro eorum honestate se pugnare propter quos ipse honestissimus inter suos numerabatur. postea quam victoria constituta est ab armisque recessimus, cum proscriberentur homines[*] atque ex omni regione caperentur ei qui adversarii fuisse putabantur, erat ille Romae frequens atque[*] in foro et in ore omnium cotidie versabatur, magis ut exsultare victoria nobilitatis videretur quam timere ne quid ex ea calamitatis sibi accideret.

erant ei veteres inimicitiae cum duobus Rosciis Amerinis, quorum alterum sedere in accusatorum subselliis video, alterum tria huiusce praedia possidere audio; quas inimicitias si tam cavere potuisset quam metuere solebat viveret. neque enim, iudices, iniuria metuebat. nam duo isti sunt Roscii, quorum alteri Capitoni cognomen est, iste qui adest Magnus vocatur, homines eius modi:[*] alter plurimarum palmarum vetus ac nobilis gladiator habetur, hic autem nuper se ad eum lanistam contulit, quique[*] ante hanc pugnam tiro esset quod sciam[*], facile ipsum magistrum scelere audaciaque superavit.

nam cum hic Sex. Roscius esset Ameriae, T. autem iste Roscius Romae, cum hic filius[*] adsiduus in praediis esset cumque se voluntate patris rei familiari vitaeque rusticae dedisset, ipse[*] autem frequens Romae esset, occiditur ad balneas Pallacinas[*] rediens a cena Sex. Roscius. spero ex hoc ipso non esse obscurum ad quem suspicio malefici pertineat; verum id quod adhuc est suspiciosum[*] nisi perspicuum res ipsa fecerit, hunc adfinem culpae iudicatote.

occiso Sex. Roscio primus Ameriam nuntiat Mallius Glaucia quidam, homo tenuis, libertinus, cliens et familiaris istius Rosci, et nuntiat domum non fili sed Capitonis inimici; et cum post horam primam noctis occisus esset, primo diluculo nuntius hic Ameriam venit; decem horis nocturnis sex et quinquaginta milia passuum cisiis[*] pervolavit, non modo ut exoptatum inimico nuntium primus adferret sed etiam cruorem inimici quam recentissimum telumque paulo ante e corpore extractum ostenderet.

quadriduo quo haec gesta sunt res ad Chrysogonum in castra Sullae Volaterras defertur; magnitudo pecuniae demonstratur; bonitas praediorum — nam fundos decem et tris reliquit qui Tiberim fere omnes tangunt — huius inopia et solitudo commemoratur; demonstrant, cum pater huiusce Sex. Roscius, homo tam splendidus et gratiosus, nullo negotio sit occisus, perfacile hunc hominem incautum et rusticum[*] et Romae ignotum de medio tolli posse; ad eam rem operam suam pollicentur.