Narrationes de Syntipa (3-6)

Ἀνὴρ γάρ τις ἦν πύθωνος πνεῦμα ἔχων, καὶ τοῖς βουλομένοις τὰ μέλλοντα δὴ μαντευόμενος καὶ δαψιλῆ ποριζόμενος κέρδη· οὐ μὴν ἀλλὰ καὶ ἰατρι- κῆς τέχνης τῇ μαντείᾳ ἔμπειρος ἦν. ὅθεν καὶ πᾶσι
τοῖς παῤ αὐτοῦ πυνθανομένοις περί τινων ἀδήλων ἑτοίμους ἐποιεῖτο τὰς ἀπολύσεις. οὕτως οὖν ὁ ἀνὴρ [*] [*] [*]

ἐπιστημόνως ἔχων οὐκ ὀλίγον αὐτῷ πλοῦτον ἐθη- σαύρισε. μιᾷ γοῦν τῶν ἡμερῶν τὸ ἐνοικοῦν αὐτῷ μαντικὸν πνεῦμα πρὸς τὸν ἄνδρα εἰρήκει· „ἔγωγε τοῦ λοιποῦ ὑπαναχωρῆσαί σου βούλομαι, καὶ οὐκέτι
ἕξεις με. πλὴν πρὸ τῆς ἐκδημίας μου λόγους τρεῖς διαστελῶ σοι, καὶ δὴ ἐν ἑκάστῳ τούτων ὃ ἂν θεόθεν αἰτήσῃ, παραχρῆμά σοι παρασχεθήσεται.“ καὶ ταῦτα λέξαν τὸ πνεῦμα τὰς τρεῖς ῥήσεις τἀνδρὶ δεδήλωκεν. εἶτα πόρρω μὲν αὐτὸ γέγονεν, ὁ δʼ ἀνὴρ ἐκεῖνος
ἀνακεχωρηκότος τοῦ πνεύματος οἴκαδε σὺν ἀθυμίᾳ πολλῇ ἀφῖκτο. καὶ τοῦτον ἡ σύζυγος οὕτως ἔχοντα θεασαμένη, „τί οὕτως“ ἔφησε ,,στυγνὸς καὶ ὠχριῶν παραγέγονας;“ ὃ δὲ αὐτῇ ἀπεκρίνατο· „ὅτιπερ, ὦ γύναι, τὸ τοῦ πύθωνος ἐκεῖνο πνεῦμα, ὃ δὴ ἐνε-
κατῴκει μοι, δἰ οὗ ἐμαντευόμην καὶ τὰς νόσους ἐθεράπευον, νῦν ἀπʼ ἐμοῦ ἐξελθόν, τελέως ἀνεχώ- ρησε. καὶ τούτου ἐρημωθείς, αὐτήν, ἴσθι, τὴν ζωήμ μου ἀπολέγομαι. ὑπ’ αὐτοῦ γὰρ ἅπαν ἀπόρρητον ἐμυούμην καὶ δαψιλῆ κέρδη ἐποριζόμην.“ ἡ δὲ γυνὴ
ταῦτα παρὰ τοῦ ἀνδρὸς ἀκούσασα, σφόδρα κἀκείνη ἐπὶ τῷ συμβάντι ἤλγησεν. ὀρῶν δὲ ταύτην ἐκεῖνος ἀνιωμένην πικρότερον, παρηγορεῖν ὡς ἐνὸν τὴν γυ- ναῖκα ἐπεχείρησε, καὶ εἴρηκε πρὸς αὐτήν· „θάρσει, ὦ γύναι, καὶ μὴ λυποῦ· τὸ γὰρ πνεῦμα ἐκεῖνο ῥή-
σεις μοι διεστείλατο τρεῖς, ὥστε διʼ ἑκάστου αὐτῶν πᾶν εἴ τι θυμῆρές μοι θεόθεν ἐξαιτήσασθαι. καὶ δε- [*] δήλωκέ μοι ὡς εἴ τι δʼ ἂν καὶ αἰτήσωμαι, (ἅμα) [*] θεόθεν γενήσεται μοι.“ τούτοις τοῖς λόγοις ἐπὶ τὸ εὐθυμότερον ἡ γυνὴ γενομένη, „αὐτάρκη σοι τὸ λοι- πόν“ ἔφησε τῷ ἀνδρί „ταῦτα τὰ τρία ῥησείδια.“ ὁ δʼ ἀνὴρ πρὸς τὴν σύζυγον αὖθις ἀντέφησε· „τί οὖν,
πρὸς θεοῦ, συμβουλεύεις μοι ἤδη αἰτήσασθαι;“ ἡ δὲ λίαν οὖσα πονηροτάτη καὶ πρὸς ἀτάκτους ὁρμὰς καὶ παραλόγους ὀρέξεις ἐνδόσιμός τε καὶ φιλοσώμα- τος, ,,οἶδας“ φησίν ,,ὦ ἄνερ, καθὰ καὶ αὐτὴ ἐπίστα- μαι, ὡς οὐδὲν συνουσίας τοῖς ἀνθρώποις προσφι-
λέστερον· αἴτησαι (τοίνυν) τὸ θεῖον, πολλοὺς τῷ σώματί σου ἰθυφάλλους ἐπιφυῆναι. ὀ δὲ ματαιό- φρων ἐκεῖνος τὴν τοιαύτην αὐτίκα δέησιν προέθετο καὶ ἅμα τὸ ἑαυτοῦ σῶμα γέγονε κατάκομον (καὶ μεστὸν ἰθυφάλλων). οὓς ἑωρακὼς ὁ δείλαιος ἑαυ-
τὸν πικρῶς ἐμυσάττετο καὶ τὴν γυναῖκα θρασέως πλήττει καὶ καθυβρίζει, καὶ τοσοῦτον τῷ θυμῷ κατʼ αὐτῆς ἠγριαίνετο, ὡς καὶ ἀνελεῖν αὐτὴν ἀνηλεῶς βεβουλεῦσθαι. καὶ ἔλεγεν αὐτῇ· „αὕτη ἐστὶν ἡ ἐπω- φελής σου συμβουλία, ὦ κατάρατε; οὐκ ᾐδέσθης
τοιαύτης μοι ἀσχημοσύνης βουλὴν πονηρὰν ὑποθέ- σθαι;“ ἣ δὲ πρὸς αὐτὸν ἀντέφησε· „τί τοσοῦτον [*] ἐχαλέπηνας; μηδέν σοι ἔσται περὶ τούτου φροντίς· [περὶ τούτου μὴ διαταραχθήσῃ·] ἕτεροι γάρ σοι δύο ὑπελείφθησαν λόγοι· αἴτησοι τοίνυν τὸ θεῖον διὰ [*]τοῦ ἑνὸς ῥήματος, τοὺς ἰθυφάλλους τούςδε ἀφανι-
σθῆναι ἀπὸ σοῦ.“ ὃ δὲ τῇ συζύγῳ πεισθείς, αἰτεῖ- ται τοῦτο παρὰ θεοῦ, καὶ εὐθύς ἐκείνων μὲν ἀπηλ- λάγη τῶν ἰθυφάλλων, ἀπώλεσε δὲ σὺν αὐτοῖς καὶ ἃ δὴ γεννητὰ αἰδοῖα ἐκέκτητο. αὖθις οὖν ἐπὶ πλέον τῆς γυναικὸς καταθρασύνεται καὶ αὐτὴν ἐκ παντὸς
τρόπου ἀποκτεῖναι πειρᾶται. ἡ δὲ γυνή ,,ἵνα τί“ φησίν „ἀνελεῖν με σφαδάζεις; μηδʼ ἐπὶ τῷδε ἀσχάλ- λου. ἓν γάρ σοι ῥῆμα ὑπολέλειπται. αἴτησοι γοῦν τὸ θεῖον τὰ γεννητά σου ἀπολαβεῖν αἰδοῖα. ὃ δὲ τοῦτο ποιήσας μόγις τοῦ αἰτηθέντος ἐπέτυχεν. Ἴδε
οὖν, βασιλεῦ, οἷα ἐκείνῳ τἀνδρί συμβέβηκεν, ὅτι- περ ἀσυλλογίστως τῇ τῆς γυναικὸς κακίστῃ βουλῇ ὁ μάταιος συγκατέθετο. καὶ νῦν λοιπὸν μακροθύ- μησον, ἀξιῶ, καὶ μὴ κατεπείγου πρὸς τὴν ἄδικον τοῦ υἱοῦ σου ἀναίρεσιν μηδὲ οὕτως ἀνεξετάστως
συναρπαγῇς τῇ τῆς μοχθηρᾶς γυναικὸς σκαιωρίᾳ, [*]καὶ μᾶλλον ὅταν ἡ διαβάλλουσα δεινὴ λίαν ᾖ καὶ κακότροπος. ἀλλὰ καὶ ἄλλης διηγήσεως ἄκουσον.

Ἀνήρ τις ἦν, ὃς ἔνορκον ἑαυτῷ ὅρον ἔθετο μὴ ὅλως ἠρεμῆσαι ἢ ἑαυτῷ δοῦναι ἄνεσιν, μήτε μὴν
ἀγαγέσθαι γυναῖκα, ἕως ἂν πᾶσι τοῖς τῶν γυναικῶν ἐπισταίη μηχανήμασι. καὶ εὐθὺς τῆς πατρίδος ἐξιών, περιῄει τὰς χώρας πληρώσων τὸ σπουδαζόμενον. [*]

ἕτερος δέ τις αὐτῷ κατὰ τὴν ὁδοιπορίαν συνήντηκεν, ὃς καὶ μαθὼν πρὸς αὐτοῦ τὴν κατεπείγουσαν χρείαν, φησὶ τῷ ἀνδρί· „οὐ δυνήσῃ, ὦ ἄνθρωπε, τοὺς τῶν γυναικῶν κατανοῆσαι τρόπους οὐδὲ τὸ πέρας αὐ- τῶν ἐφευρεῖν, ἕως ἄν σποδιὰν συναγαγὼν καί τινα
τόπον διʼ αὐτῆς καταπάσας τεσσαράκοντα ἡμέρας καὶ τεσσαράκοντα νύκτας ἐπʼ αὐτῆς διατελέσῃς καθή- μενος καὶ μετρίας τροφῆς καὶ πόσεως μεταλαμβά- [*] νων. οὕτω γὰρ δυνήσῃ ἀπαριθμῆσαι καὶ σημήνασθαι τὰς τῶν γυναικών πανουργίας.“ ὁ δὲ τῶν ῥημάτων
τούτων ἀκούσας παρὰ τοῦ αὐτῷ συναντήσαντος, ἐποίησε καθὼς οὗτος αὐτῷ ἐνετείλατο, καὶ διετέλει ἐπὶ σποδιᾶς καθήμενος καὶ εὐτελεῖ τῇ διαίτῃ χρώ- μενος καὶ παῤ ὅλας τὰς τεσσαράκοντα ἡμέρας καὶ τεσσαράκοντα νύκτας ἀπογραφόμενος τὰς τῶν γυ-
ναικῶν μηχανουργίας· ἃς δὴ καὶ περαιωθῆναι ἐδόκει ἐσύστερον καὶ μηδεμίαν τούτων καταλιπεῖν ἄγρα- φον. λαβὼν οὖν ἃς ἐπεποιήκει ἀπογραφάς, πρὸς τὴν ἑαυτοῦ οἰκίαν ἐπανῄει. πορευόμενος (δʼ) ἐπί τι χωρίον παρεγένετο, ἐν ᾧ καὶ κατέλυσεν. ἦν δέ τις
ἀνὴρ ἐν τῷδε τῷ χωρίῳ, ὃς καὶ παρασκευασάμενος ἑστίασίν τινα, τοὺς τοῦ χωρίου οἰκήτορας κέκληκε μεθʼ ὧν κἀκεῖνον τὸν ἀπογραφέα εἰς δεξίωσιν μετε- καλέσατο. ὃ δὲ ἐλθὼν καὶ ἀναπεσών μετὰ τῶν ἄλλων δαιτυμόνων, οὐχ ὁμοίως αὐτοῖς τῶν παρατιθεμένων
ἤσθιεν, ἀλλʼ ἄσιτος ἐκαθέζετο. λέγει οὖν ὁ ἑστιάτωρ αὐτῷ· ‘πόθεν καὶ τίς εἶ, ὦ ἑταῖρε;ʼ ὁ δὲ ἀπεκρί- νατο· ‘ὁδίτης εἰμί, ὡς ὁρᾷς, κὰκ μακρᾶς παραγί- [*] νομαι χώρας. ἐκ γὰρ τῆς ἐνεγκαμένης ἐξῆλθον τοῦ σοφίαν μαθεῖν καὶ τὰ τῶν πονηρῶν κατανοῆσαι γυναικῶν μηχανήματα.’ ταῦτα αὐτοῦ εἰρηκότος, φη- σὶν ὁ ἑστιάτωρ πρὸς τὴν ἑαυτοῦ σύζυγον· ‘ὁ ἀνὴρ
οὗτος ξένος τοῦδε τοῦ χωρίου πεφύκει καὶ οὐδὲν [*]ὅλως ἔφαγεν. ἐξελθὼν δὲ τῆς ἰδίας πατρίδος καὶ τὰς χώρας περιιών, τὰς τῶν γυναικῶν ἁπάσας, ὡς φησίν, ἐκμεμαθήκει μηχανουργὶας, καὶ ταύτας γραφῇ παραδέδωκεν. ἀλλʼ ἀναστᾶσα, γύναι, παρασκεύασον
αὐτῷ τὰ πρὸς βρῶσιν καὶ πόσιν ἁρμόζοντα αὐτῷ, ὡς ἂν παῤ ἡμῶν δεόντως φιλοφρονηθείη.’ ὁ μέντοι ἀνὴρ ἐξειπὼν ἔξεισιν. ἡ δέ γε γυνὴ τὸν ὁδοιπόρον (ἐρωτῶσα) ‘τί πεποίηκαςʼ φησίν ‘ἄνθρωπε; γέ- γραφας πᾶσαν τῶν γυναικῶν τὴν πονηρίαν;ʼ ὃ δὲ
‘ναί’ φησί ‘πάσας αὐτῶν ἀπεγραψάμην τὰς μηχα- νουργίας καὶ τοὺς αὐτῶν δόλους καὶ σκαιωρίας διελαβόμην, μηδέν τι τούτων τὸ παράπαν ἐάσας ἀσήμαντον. ἐκείνη δὲ ταῦτα παρ αὐτοῦ ἐνωτισθεῖσα, ἔγνωκεν ὡς ματαιόφρων ὁ ὁδοιπόρος καὶ ἀσύνετος
καθέστηκε. καὶ πρὸς αὐτὸν κατʼ εἰρωνείαν ἐφθέγ- ξατο· ‘καὶ ἐπείπερ, ὡς φάσκεις, τὰ γυναικεῖα μηχα νήματα γέγραφας, ἀδύνατόν ἐστι γυναικί, εἴτε κἀμοὶ αὐτῇ, τεχνάσασθαί τι πρὸς σὲ ἢ διὰ λόγου ἢ διά [*]τινος πράξεως; πλὴν ἄκουσον τῶν ἐμῶν ῥημάτων.
ἰδοὺ [ὡς] ὁρᾷς τὸν ἐμὸν ἄνδρα ὡς εἰς βαθὺ ἐλη- [*] λάκει γῆρας, νεᾶνις δʼ ἐγὼ καὶ (τῆς) τῶν ἀνδρῶν συνουσίας πάνυ ἐφίεμαι. καὶ σὺ δʼ ὡς ὁρῶ νέος εἶ, ἔτυχες δὲ καὶ κατακόρως φαγὼν καὶ πιών, ἔτυχε δʼ ὡςαύτως καὶ ὁ σύνευνος ὁ ἐμὸς ἀποδὴμῶν. ἐγερ- θεὶς οὖν, τὴν ἔφεσίν μοι ἐκπλήρουʼ. ταῦτα εἰπούσης
τῆς γυναικὸς πρὸς ἀπάτην τοᾶ ὁδοιπόρου, πείθεται τοῖς λόγοις αὐτῆς. καὶ ἀναστὰς ὡς εὐήθης καὶ ὄν- τως ἠλίθιος, τὴν ζώνην ἔλυε τοῦ ἰδίου φιμιναλίου τοῦ τὴν κλίνην ἐπαναβῆναι. ἰδοῦσα δὲ ἡ γυνὴ τὸ πρὸς ἐπιμιξίαν αὐτοῦ ταχυρρεπές τε καὶ ῥᾴδιον, τὰς
χεῖρας τῇ ἑαυτῆς ἐπιθεῖσα κεφαλῇ μεγαλοφώνως ἐκραύγασεν. εὐθέως δὲ οἱ τοῦ χωρίου κάτοικοι ἐπὶ τῇ αὐτῆς κραυγῇ πρὸς τὴν οἰκίαν ἐπέθεον ἰδεῖν τί τοῦτʼ ἦν. ὁ δέ γε ὁδοιπόρος, ἐκείνης οὕτω βοώσης τῶν τʼ ἐγχωρίων πρὸς αὐτὴν ἐρχομένων καὶ τῆς
τραπέζης ἔτι πρὸ αὐτοῦ ἱσταμένης, ἦν δεδιὼς ἐς τὰ μάλιστα, ἐρυθριῶν καὶ ἀμηχανῶν ἐπὶ τῷδε. εἰσ- ελθόντες δὲ οἱ ἀγροῖκοι λέγουσι τῇ γυναικί· ‘τίνος ἕνεκεν ἐπὶ τοσοῦτον, ὦ γύναι, ἀνεβόησας; ἣ δέ φησι πρὸς αὐτούς· ‘οὗτος ὁ ξένος παῤ ἡμῶν φιλοφρο-
νούμενος καὶ ἀπὸ τῆςδε τῆς τραπέζης ἐσθίων, ὑπό [*] τινος θρύμματος τὴν φάρυγγα χαλεπῶς ἐπεσχέθη καὶ μικρὸν ὅσον ἐκινδύνευεν ἀπαγχονισθῆναι. ἐγὼ δʼ αὐτίκα ἐπὶ τῷδε τῷ συμβάντι ἀθρόον καιρίως ἀλγήσασα καὶ τὸν ἄνδρα τελέως ἐκλιπεῖν ὑποτοπά-
[*] σασα οὕτως ἐκραύγασα. νυνὶ δὲ τῆς τοῦ θεοῦ ἀρω- γῆς προφθασάσης, ἀπηλλάγη ταύτης τῆς συνοχῆς καὶ τῆς προτέρας εὐεξίας ἐν καταστάσει γέγονε. ταῦτα εἰπούσης αὐτῆς ἐξίασιν οἱ ἐπιδραμόντες ἅπαν-
τες. ἡ δὲ γυνὴ προσπελάσασα τῷ ὁδοιπόρῳ ἔφησεν οὕτως· ‘ἆρά γε τοῦτο, ὅπερ ἤδη διεπραξάμην εἰς σέ, τοῖς λοιποῖς προσαπεγράψω; ὁ δὲ ξένος ‘οὔ’, φη- σέν ‘οὐδαμῶς.’ ἡ δὲ ‘μάτην τοίνυν, ὦ ἄνθρωπε. τοὺς κόπους καὶ τὴν δαπάνην ἀνάλωσας. πολλὰ γὰρ
ἀγωνισάμενος ἀνηνύτοις ἐπεχειρήσω, τὰς δὲ τῶν γυναικῶν μηχανουργίας οὔπω κατενόησας.ʼ ὁ δὲ, ἅμα τῷ λόγῳ διεγερθεὶς καὶ τὰ γραφέντα διενεγκών, τῷ πυρὶ ἀπετέφρωσεν. εἶτα καὶ θειαζόμενος ἔλεγεν οὐδεὶς βροτῶν διαγνῶναι δύναιτʼ ἂν τὰ τῶν γυναι-
κῶν πανουργεύματα. μετὰ δὲ ταῦτα διαπορούμενος καὶ μηκέτι προσθείς τὰ γυναικεῖα ζητεῖν, πρὸς τὴν ἰδίαν πατρίδα ἐπάνεισι καὶ ἀπεριέργῳ τῇ γνώμῃ νόμιμον ἑαυτῷ γυναῖκα ἠγάγετο.

Ἐκ τούτων τοίνυν, ὦ βασιλεῦ, τῶν τῷ κράτει
σου νῦν ἐξηγημένων πρὸς τῆς ἐμῆς εὐτελείας, ἴσθι ἀσφαλῶς ὡς ἀπέραντος ἡ τῶν γυναικῶν μοχθηρία. [*]καὶ μὴ οὕτως ἀσυλλογίστως πρὸς τὴν τοῦ παιδός σου συναρπαγῇς διαχείρισιν ψιλαῖς ὑποθήκαις οὕτω (κακοτρόπου) γυναικός. εἰ γὰρ τὸν υἱὸν θανάτῳ
ὑποβάλοις, τίς ἄρα ἔσται τὸ ἀπὸ τοῦδε ἐπὶ τῇ σῇ [*]

πεποιθὼς προσπαθείᾳ;’ τούτων ὁ Κῦρος πρὸς τοῦ ἑβδόμου συμβούλου τοῦ σοφωτάτου ἀκροασάμενος, εὐθέως ἕνα τῶν δορυφόρων αὐτοῦ προσεκαλέσατο, στείλας τῷ σπεκουλάτωρι καὶ κελεύων μηδαμῶς ἀπο- κτεῖναι τὸν υἱὸν αὐτοῦ. εἶτα τῆς ὀγδόης ἐφισταμέ-
νης ἡμέρας λύεται μὲν τοῦ τῆς σιωπῆς δεσμοῦ ἡ τοῦ παιδὸς γλῶττα, καὶ ἀρξάμενος φθέγγεσθαι λέγει [*] πρός τινα κόρην πρὸ τῶν ὀφθαλμῶν αὐτοῦ ἱστα- μένην· ‘ταχέως ἀπελθοῦσα, νεᾶνις, κάλεσόν μοι τὸν τῶν φιλοσόφων τοῦ ἐμοῦ πατρὸς καὶ βασιλέως πρω-
τεύοντα.’ ἡ δὲ τῆς φωνῆς ἀσμένως τοῦ νεανίσκου ἀκούσασα, πορεύεται πρὸς τὸν φιλόσοφον τὸν τῶν ἑτέρων διαφορώτατον καὶ ἀπαγγέλλει αὐτῷ λέγουσα ὡς ‘ὁ τοῦ βασιλέως υἱὸς φθέγγεσθαι ἀπήρξατο καὶ προσκαλεῖταί σε εἰς αὐτὸν παραγίνεσθαι.ʼ ὁ δὲ αὐ-
τίκα δρομαίως πρὸς αὐτὸν παραγίνεται καὶ τοῦτον χαριέστατα περιπτυξάμενος ἠσπάσατο. εἶτα ὁ παῖς προσφθεγξάμενος τῷ φιλοσόφῳ, ἀνακαλύπτει αὐτῷ ὅτου χάριν παῤ ὅλας τὰς ἑπτὰ ἡμέρας σιωπῶν διε- τέλει· ἀλλὰ μὴν καὶ ὅσα πρὸς αὐτὸν ἡ πονηρὰ τοῦ
βασιλέως παλλακὴ ἀφρόνως λελάληκε, δῆλα τῷ φι- λοσόφῳ πεποίηκε. καὶ προσέθετο λέγων ‘μεγάλας τὰς εὐ χαριστίας ὑπέχω τῷ θεῷ τε καὶ ὑμῖν, ὅτι με βιαίου καὶ ἀδίκου θανάτου τὸν ἀναίτιον ἐλυτρώ- σασθε, καὶ τὸν πατέρα μου καὶ βασιλέα τῶν τῆς
μοχθηρᾶς σκαιωριῶν [γυναικὸς] ἐξηρπάσατε. ἀλλά μοι, κύριέ μου, πορεύθητι πρὸς τὸν βασιλέα καὶ [*] γνώρισον αὐτῷ ὅσα σοι δεδήλωκα καὶ διωμίληκα, πρὶν ἡ κακότροπος γυνὴ πρὸς αὐτὸν εἰσέλθοι καὶ τὰς τούτου διαφθείραι ἀκοὰς ὡς τὸ πρότερον.’ ὁ δὲ φιλόσοφος τῷ παιδὶ ἀπεκρίνατο· ‘γίνωσκε, ὦ νεα-
νία, ὡς καὶ ὁ σὸς διδάσκαλος ἅμα τῷ τὰ τῆς σῆς λαλιᾶς ἀκουτισθὴναι αὐτῷ πρὸς τὸν βασιλέα παρα- γενήσεται.’ ὁ δὲ παῖς ‘ἀληθῶς’ φησί τοῦτο εἶπας, κύριέ μου· τὴν σήμερον γὰρ κἀκεῖνος πρὸς τὸν βα- σιλέα ἐλεύσεται.’ τούτων οὕτω παῤ ἀμφοτέρων πρὸς
ἀλλήλους διαλεχθέντων, ἐγείρεται ὁ φιλόσοφος μετὰ σπουδῆς καὶ πρὸς τὸν βασιλέα πορεύεται. καὶ εἰσελ- ν 80 θὼν πρὸς αὐτὸν καὶ τὴν συνήθη τούτῳ ἀποδιδοὺς προσκύνησιν, λέγει αὐτῷ· ‘βασιλεῦ, ζῆθι εἰς τὸν αἰῶνα. χαρᾶς σοι κομίζω εὐαγγέλια· σήμερον γὰρ ὁ
υἱός σου τῶν τῆς σιωπῆς δεσμῶν λέλυται καὶ φθέγ- γεσθαι ἤρξατο καί με πρὸς τὸ σὸν ἐστείλατο κράτος δηλῶσαι τῇ σκηπτουχίᾳ σου τὰ περὶ αὐτοῦ ἅπανταʼ. καὶ ταῦτα εἰπὼν διεσάφησεν αὐτῷ ὅσα παρὰ τοῦ παιδὸς ἠκηκόει. ὁ δὲ βασιλεύς χαρᾶς ὅτι πλείστης
ἐπὶ τῇ ἀγγελίᾳ τοῦ φιλοσόφου πληρωθεὶς καὶ ὥσπερ ἄλλος ἐξ ἄλλου ὑφ’ ἡδονῆς καταστὰς, πρῶτα μὲν δώροις τὸν ἄνδρα τῶν ἀγαθῶν εἵνεκεν ἀγγελιῶν ἐδεξιώσατο, εἶτα καί τινας τῶν αὐτοῦ δορυφόρων ἀπέστειλε, μετακαλούμενος τὸν παῖδα σὺν πολλῇ
ταχυτῆτι. ὃς πρὸς τὸν βασιλέα ταχύ παραγίνεται καὶ εἰσελθών προσεκύνησεν αὐτῷ. ἀνέστη δὲ τοῦ θρό- νου ὁ βασιλεὺς ἐκ περιχαρίας καὶ τῷ υἱῷ χαριέντως προσυπήντησε καὶ αὐτὸν περιπτυξάμενος ποθεινό- [*] τατα ἠσπάσατο. ὁ δὲ παῖς ἀνοίξας τὸ στόμα, χαίρειν προσφθέγγεται τῷ βασιλεῖ. ὁ δὲ τῆς χειρὸς τοῦτον κρατήσας συνεδριάζειν αὐτῷ ἐπὶ τῆς βασιλικῆς κα- θέδρας ἐκέλευσεν. εἶτά φησι πρὸς τὸν φίλτατον υἱόν· ‘τίς ἄρα ἡ αἰτία ἐτύγχανεν, ὦ τέκνον ποθεινότατον,
τῆς ἐπὶ ταῖς προλαβούσαις ἑπτὰ ἡμέραις τοσαύτης σου σιωπῆς καὶ ἀφωνίας, καὶ ὅτου χάριν οὐδʼ ὅλως μοι ἐν αὐταῖς λελάληκας, ὡς κἀμὲ διὰ τῆς σῆς σιγῆς ὑπὸ τῶν τῆς γυναικὸς ῥημάτων πρὸς ὄλεθρόν σου συναρπάζεσθαι καὶ πειρᾶσθαί σε ἀνελεῖν;ʼ ὁ δὲ νέος
τῷ βασιλεῖ καὶ πατρὶ ἀπεκρίνατο· ‘ὁ θεὸς, βασιλεῦ, ὅς ἐστιν ἀρωγὸς τῷ ἀνθρωπείῳ γένει, οὖτός με τῆς σφαγῆς διεφύλαξεν. ὅτι δὲ μὴ ἐφθεγγόμην τῷ κρά- [*] τει σου ἐφʼ ὅλαις ταῖς προλαβούσαις ἑπτὰ ἡμέραις, γίνωσκε, ὦ δέσποτα, ὡς ὑπὸ τοῦ διδασκάλου μου
Συντίπα ἐντεταλμένος ἐτύγχανον, μὴ τὸ παράπαν ἐντὸς τῶν ἑπτὰ ἡμερῶν λόγον τινὰ φθέγξασθαι. ὅτι δὲ καὶ ἡ γυνὴ αὕτη πρὸς τὴν σφαγήν μου τὸ κράτος σου παρώρμα, γνωρίζω σοι, βασιλεῦ, καὶ περὶ ταύτης, ὡς ὅτε πρὸς σὲ μετὰ τὸ πέρας τῆς διδασκαλίας τοῦ
ἐμοῦ μυσταγωγοῦ παραγέγονα, καί με μετʼ ὀλίγον τῇ γυναικὶ ταύτῃ παρέδωκας, κἀκείνη με πρὸς τὴν αὐτῆς οἰκίαν ἀπήγαγεν, εὐθὺς ἡ γυνὴ ἀκολάστως ἔχειν τυγχάνουσα, πρὸς συνουσίαν ἑαυτῆς με ἠρέ- θιζε καὶ ᾑρεῖτο με συγγενέσθαι αὐτῇ. ἐγὼ δὲ σφο-
δρῶς ἐπὶ τῷ ἀτόπῳ τοῦ πράγματος, ὡς ἔδει, χαλε- πήνας καὶ κατʼ αὐτῆς ὀξύτατα θυμωθείς, ὑπὸ τῆς κατασχούσης με τότε τοῦ θυμοῦ συγχύσεως καὶ τα- ραχῆς ἐπελαθόμην τῆς τοῦ διδασκάλου ἐντολῆς, ἥν [*] μοι ἐν ταῖς ἑπτὰ ἡμέραις σιγᾶν διεστείλατο. καὶ ἀποκριθεὶς ἔφην τῇ γυναικί· „οὐδὲν τό γε νῦν ἔχον περὶ ὧν μοι ἔφης, ὦ γύναι, πρὸς σὲ ἀντιφθέγξομαι, ἄχρις ἂν ἑπτὰ ἡμέραι τὸ ἀπὸ τοῦδε παρέλθοιεν, πα-
ραρρυεισῶν δὲ τούτων καθώς σοι προσήκει περὶ ὧν [*]μοι λελάληκας ἀπολογήσομαι.“ ταῦτα οὖν, ὦ βασι- λεῦ, μόνα τῇ γυναικὶ τῷ τότε ἀντεφθεγξάμην, μηδὲν ἕτερον μηκέτι προσθεὶς ἢ ἄλλο τι φθεγξάμενος ἄχρι τῆςδε τῆς σήμερον ἡμέρας. καθὸ δέ γε τὰ τῇ γυ-
ναικὶ ἀρεστὰ οὐδαμῶς ἐγὼ τότε διεπραξάμην, εὐθὺς ἐκείνη πολλῷ δέει ληφθεῖσα κἀντεῦθεν κινδυνεῦσαι διʼ ἐμοῦ ὑφορωμένη ἔσπευδεν ἐντὸς τῶν ἑπτὰ ἡμερῶν ἀπωλείας με θέσθαι παρανάλωμα, καὶ σέ, ὦ βασιλεῦ, πρὸς τὴν σφαγήν μου παρώτρυνεν ἡ κακότροπος.
ἀλλὰ τὸ μὲν τῆς ἐμῆς γε σιωπῆς αἴτιον ἤδη σου τῇ σκηπτουχίᾳ δεδήλωται· τοῦ λοιποῦ δὲ εἴπερ εὐδο- κοίη καὶ ἐθέλοι τὸ κράτος σου, προσταξάτω ἱκανὸν ὄχλον συνελθεῖν καὶ πάντας τοὺς φιλοσόφους, ὅπως ἐπʼ ἀκροάσει αὐτῶν ἀνακαλύψω ἐπὶ τοῦ ἀνακτορικοῦ
σου βήματος ἥν με διδασκαλίαν ὁ φιλόσοφος Συν- τίπας ἐξεδίδαξε.ʼ

Τούτων ἀκούσας ὁ βασιλεὺς παρὰ τοῦ υἱοῦ τῶν ῥημάτων, ἐπὶ πλεῖον ἔχαιρε μᾶλλον καὶ σφόδρα ἠγαλ- λιᾶτο. ὃς καὶ κελεύει πάντας τοὺς φιλοσόφους καὶ
εἰδήμονας συναθροισθῆναι, ἀλλὰ μὴν καὶ τοὺς με- γιστᾶνας αὐτοῦ. καὶ μὲν δὴ πάντες ἐπὶ τὸ αὐτὸ πρὸς τὸν βασιλέα συνῆλθον. παραγίνεται δὲ καὶ ὁ [*]

τοῦ παιδὸς διδάσκαλος, καὶ εἰσελθών προσεκύνησε τὸν βασιλέα ἐπὶ τῆς γῆς. ὁ δέ βασιλεὺς ὑπολαβὼν ἔφη πρὸς αὐτόν· ‘ποῦ ἦσθα μέχρι τοῦ νῦν, σοφώ- τατε Συντίπα; ὅτι γε διὰ τῆς σῆς ἀποδημίας μικροῦ δεῖν τὸν υἱόν μου ἀπέκτεινα. ὁ δὲ Συντίπας αὐτῷ
ἀπεκρίνατο· ‘ἐγώ, βασιλεῦ, τῷ υἱῷ σου ἐφʼ ὅλαις ἡμέραις (ἑπτὰ) σιγᾶν ἐνετειλάμην, καθότι τὰ περὶ [*] τῆς αὐτοῦ τύχης διʼ ἀστρολογικῆς συζητήσεως ἐξε- ρευνήσας, ἔγνων ὡς, εἰ ἐντὸς τῶν ἑπτὰ ἡμερῶν φθέγξοιτο, παραχρὴμα θανάτῳ ὑποβληθείη· ὅθεν
καὶ τοῦ σοῦ κράτους ἐμαυτὸν πόρρω πεποίηκα, ἕως ἂν ἡ τῶν ἑπτὰ ἡμερῶν περαιωθείη διωρία. καὶ κα- λῶς ὁ υἱός σου πεποίηκε, μηδαμῶς σοι φθεγξάμενος ἐν αὐταῖς.’ ὁ δὲ βασιλεὺς ἔφη· ‘χάρις μεγίστη τοί- νυν τῷ ἀθανάτῳ θεῷ, ὅτι μου τὸν υἱόν τῆς σφαγῆς
διεφύλαξεν. εἰ γὰρ τοῦτον παῤ ἐμοῦ ἀναιρεθῆναι συνέβαινεν, ἐξαρθῆναι ἂν ἐκινδύνευε τὸ ἐμὸν τῆς γῆς ὄνομα.ʼ ταῦτα εἰπὼν ὁ βασιλεὺς προσκαλεῖται τούς φιλοσόφους, οὓς ἐγγυτέρω σὺν τῷ Συντίπᾳ παραστησάμενος, τοῦ παιδὸς ἐκ δεξιῶν συνέδρου
τῷ βασιλεῖ καθεστηκότος, ἐπηρώτα τοὺς φιλοσόφους λέγων· ‘γνωρίσατέ μοι νῦν, εἴπερ ἄρα τὸν ἐμὸν υἱὸν ἐντὸς τῶν ἑπτὰ ἡμερῶν ἀνῃρηκέναι εἶχον, τίνι τὸ σἴτιον τῆς ἐκείνου σφαγῆς ἐπεγράφετο, ἐμοί, τῷ υἱῷ μου ἢ τῇ γυναικί;’ ἐγγίζουσι δὲ τῷ βασιλεῖ
τέτταρες τῶν φιλοσόφων. ὧν θάτερος ἀποκριθεὶς ἔφη· ‘ἡ αἰτία αὕτη, ὦ βασιλεῦ, τοῦ Συντίπα ἐτύγ- [*] [*] [*] χανεν. ἐπειδὴ γὰρ ἐκεῖνος ὡς ἡ ἐντὸς τῶν ἑπτὰ ἡμερῶν τοῦ σοῦ παιδὸς λαλιὰ κίνδυνον αὐτῷ ᾔδει ὅτι ἐπάγει, ἵνα τί μὴ παῤ ἑαυτῷ τοῦτον ἐτήρει, ἀλλὰ πρὸς τὸ σὸν κράτος ἀπέστειλεν;ʼ οὕτω τοῦ
ἑνὸς φιλοσόφου εἰπόντος, ὁ δεύτερος ἀπεκρίνατο· ‘οὐ τοῦτό γε ὃ φάσκεις εὐάρμοστον· οὐ γάρ τις αἰτία τῷ Συντίπᾳ πρόσεστι, καθότι οὐχ οἷός τε ἦν τὸν παῤ αὐτοῦ πρὸς τὸν βασιλέα ὑποσχεθέντα ὅρον ἐλλεῖψαι ἢ πλεονάσαι, οὔτε τῷ βασιλεῖ τὸ παράπαν
διαψεύσασθαι. καὶ διὰ τοῦτο πόρρω τῶν ὀφθαλμῶν αὐτοῦ ἀπομακρύνας ἑαυτὸν ἀπέκρυψε, τὸν δέ γε παῖδα τῷ βασιλεῖ ἐξαπέστειλεν. ὅθεν ἡ αἰτία τῷ τὴν τοῦ παιδὸς ἀναίρεσιν ἐπιτάξαντι πρόσεστιν.’ ἀπο- κριθεὶς δὲ καὶ ὁ τρίτος φιλόσοφος ἔφησεν· ‘οὐχ
οὕτως ἐστὶν ὡς σὺ φής· οὐ γὰρ ὁ βασιλεὺς τοῦ πράγματος αἴτιος· ἀλλʼ ὥσπερ οὐδὲν ψυχρότερον τῆς τε καφουρᾶς καὶ τοῦ εύλου ὃ σάνταλον ἡ συνή-. θεια οἶδε καλεῖν, ἀμφότερα δὲ ἀλλήλοις παρά τινος συντριβόμενα σπινθῆρας πυρὸς μᾶλλον ἀποτελοῦ-
σιν, οὕτω καὶ ἅπας ἀνὴρ κἂν ἄγαν εἴη συνετὸς καὶ ἀγχίνους, ἅμα τῷ αὐτὸν γυναικὶ προσομιλῆσαι καὶ [*]μᾶλλον τῇ παῤ ἑαυτοῦ ποθουμένῃ, εὐθὺς ὑπ’ αὐ- τῆς τοῦ ἰδίου σκοποῦ πρὸς τὸ ταύτης μεθέλκεται θέλημα. ἡ γυνὴ τοίνυν τούτου ἐστὶν αἰτία τοῦ
πράγματος, ὅτιπερ ψευδῶς τοῦ παιδὸς κατειποῦσα πρὸς ἀπώλειαν αὐτοῦ τὸν βασιλέα παρώτρυνε.’ παρ- ελθὼν δὲ καὶ ὁ τέταρτος φιλόσοφος ἔφη· ‘οὐδ’ [*] οὕτως ἔχει ὡς εἴρηται. οὐδὲ γὰρ ἡ γυνὴ αἰτία κα- θέστηκεν, ἐπεὶ καὶ εἴωθεν ὡς τὰ πολλὰ ὄψις εὐει- δοῦς νεανίσκου θέλγειν τὴν φύσιν τῆς γυναικός, καὶ ὡς ἁπαλωτέραν θηρᾶσθαι μᾶλλον, εἰ ἐτύγχανε καὶ ἀλλήλοις αὐτούς κατὰ μόνας προσομιλεῖν. τότε
γὰρ ἡ γυνὴ ἐπὶ πλέον πρὸς τὴν τοῦ νέου γαργαλίζε- ται συνουσίαν καὶ διερεθίζει αὐτὸν εἰς ἐκπλήρωσιν τῆς ἰδίας ἐφέσεως. ὅθεν καὶ αὕτη ἡ γυνὴ τῷ αὐτῷ συνεσχέθη ἔρωτι, ἐπεὶ δὲ οὐδαμῶς ὁ τοῦ βασιλέως υἱὸς αὐτῇ συγκατέθετο, ἀλλὰ καὶ μᾶλλον διαπειλεῖν
ἐδόκει αὐτῇ, ἐδεδίει πάντως αὐτὸν ἡ γυνὴ καὶ ἑαυ- [*] τὴν ἔσπευδεν ὑφορωμένου κινδύνου διατηρῆσαι. κἀντεῦθεν τὴν τοῦ νέου ἀναίρεσιν ὡς αὐτῇ συμφέ- ρουσαν ἐπετήδευεν. ὅθεν ἡ αἰτία τῷ νεανίσκῳ πρόσ- εστιν, ὅτι μὴ τὴν ἐντολὴν τοῦ διδασκάλου τετή-
ρηκεν, ἀλλʼ ἐφθέγξατο τῇ γυναικὶ δειμαλέον καὶ ἀπότομον λόγον.ʼ ὑπολαβὼν δὲ καὶ ὁ Συντίπας λέγει οὐκ ἔστιν οὕτως ὡς ὑμεῖς φατε· οὐδὲ ὁ παῖς αἴτιος καθέστηκε. καὶ γὰρ οὐδὲν τῆς ἀληθείας μεῖζον, καὶ πᾶς ὃς φάσκει σοφιστικὸν ἑαυτὸν τυγχάνειν, καὶ
διαψεύδεται ἐς τὰ μάλιστα, ἐξουδένωται πᾶσα ἡ αὐ- τοῦ σύνεσις, καὶ οὐκ ἔστι σοφὸς ὁ τοιοῦτος οὔτε μοίρᾳ σοφῶν συνηρίθμηται, ἀλλὰ τῆς τῶν ψευδολ- λόγων καὶ ὑποκριτῶν ὁμηγύρεως καθέστηκεν.ʼ