Characteres Epistolici [Sp.] (1-12)

ὁ μὲν ἐπισταλτικὸς χαρακτὴρ ποικίλος τε καὶ πολυ- σχιδὴς ὑπάρχει, ὅθεν τῷ γράφειν βουλομένῳ προσήκει μὴ ἁπλῶς μηδ’ ὡς ἔτυχεν ἐπιστέλλειν, ἀλλὰ σὺν ἀκριβείᾳ πολλῇ καὶ τέχνη· ἄριστα δ’ ἄν τις ἐπιστεῖλαι δυνηθείη, 6 εἰ γνοίη, τί τέ ἐστιν ἐπιστολὴ καὶ τί λέγειν ὅλως ἐν αὐτῇ θέμις καὶ εἰς πόσας προσηγορίας διαιρεῖται.

2. Ἐπιστολὴ μὲν οὖν ἐστιν ὁμιλία τις ἐγγράμματος ἀπόντος πρὸς ἀπόντα γινομένη καὶ χρειώδη σκοπὸν ἐκ- πληροῦσα, ἐρεῖ δέ τις ἐν αὺτῇ ὧσπερ παρών τις πρὸς 10 παρόντα.

3. διαιρεῖται δὲ εἰς συχνάς τε καὶ παμπόλλους προσ- ηγορίας. οὐ γὰρ ἐπειδὴ ἐπιστολὴ προσαγορεύεται ἑνικῷ [*] [*] [*] [*] [*] [*] [*] [*] [*] [*] [*] [*] [*] [*]

4. Εἰσὶ δὲ πᾶσαι αἱ προσηγορίαι αἷς ὁ ἐπιστολιμαῖος
ὑποβάλλετ’ αἰ χαρακτήρ, αἵδε· ἁ παραινετική, β μεμπτι- κή, γ παρακλητική, δ συστατική, ε εἰρωνική, ς εὐ- χαριστική, ζ φιλική, η εὐκτική, θ ἀπειλητική, ι ἀπαρ- νητική, ια παραγγελματική, ιβ μεταμελητική, ιγ ὀνειδι- στική, ιδ συμπαθητική, ιε θεραπευτική, ις συγχαρη-
τική, ιζ παραλογιστική, ἴη ἀντεγκληματική, ἴθ’ ἀντεπι- σταλτική, κ παροξυντική, κα παραμυθητική, κβ ὐβρι- στική, κγ ἀπαγγελτική, κδ σχετλιαστική, κε πρεσβευ- τική, κς ἐπαινετική, κζ διδασκαλική, κη ἐλεγκτική, κθ διαβλητική, λ ἐπιτιμητική, λα ἐρωτηματική, λβ παρα-
θαρρυντική, λγ ἀναθετική, λδ ἀποφαντική, λε’ σκωπτική, λς μετριαστική, λζ αἰνιγματική, λη ὑπομνηστική, ’λθ’ λυπητική, μ ἐρωτική, μα μικτή.

5. Παραινετικὴ μὲν οὖν ἐστι δι’ ἧς παραινοῦμέν τινι προτρέποντες αὐτὸν ἐπί τι ὁρμῆσαι ἢ καὶ ἀφέξεσθαί τινος. ἡ παραίνεσις δὲ εἰς δύο διαιρεῖται, εἴς τε προτρο- χὴν καὶ ἀποτροπήν. ταύτην δέ τινες καὶ συμβουλευ- τικὴν εἷπον οὐκ εὖ, παραίνεσις γὰρ συμβουλῆς διαφέρει.
παραίνεσις μὲν γάρ ἐστι λόγος παραινετικὸς ἀντίρρησιν οὐκ ἐπιδεχόμενος, οἷον ὡς εἴ τις εἴποι, ὅτι δεῖ τὸ θεῖον τιμᾶν· οὐδεὶς γὰρ ἐναντιοῦται τῇ παραινέσει ταύτῃ μὴ πρότερον μανείς· συμβουλὴ δ’ ἐστι λόγος συμβουλευτι- κὸς ἀντίρρησιν ἐπιδεχόμενος, οἶον ὡς εἴ τις εἴποι, ὅτι
δεῖ πολεμεῖν, πολλὰ γάρ ἐστι τὰ ἐκ πολέμου κέρδη, ἕτερος δέ τις ἂν ἀντείποι, ὧς οὐ δεῖ πολεμεῖν, πολλὰ γάρ ἐστι τὰ ἐκ πολέμου συμβαίνοντα, οἷον ἧττα, αἰχμαλωσία, πληγαί, πολλάκις καὶ πόλεως κατασκαφή.

6. Μεμπτικὴ δ’ ἐστὶ δι’ ἧς μεμφόμεθά τινα.

7. παρα-
κλητικὴ δι’ ἧς ἀξιοῦμέν τινα διά τι πρᾶγμα.

8. συστα- [*] [*] [*] [*] [*] [*] [*] [*] [*] [*] [*] [*] [*] [*] [*]

εἰρωνικὴ δι’ ἧς ἐπαινοῦμέν τινα ἐν ὑποκρίσει περὶ τὴν ἀρχήν, ἐπὶ τέλει δὲ τὸν ἑαυτῶν σκοπὸν ἐμφαίνομεν, ὡς τὰ ῥηθέντα καθ’ ὑπόκρισιν εἰρή- 5 καμεν.

εὐχαριστικὴ δι’ ἧς χάριν γινώσκομέν τινι διά τι.

φιλικὴ δι’ ἧς φιλίαν ψιλὴν ἐμφαίνομεν μόνον.

εὐκτικὴ δι’ ἧς τυχεῖν τινος εὐχόμεθα.