Oratio 64 (49-55)

πόθεν δὴ καὶ τοῦτο οὕτως ἔχει; παρ’ Εὐριπίδου δέχου τὴν ἀπόκρισιν λέγοντος ὧς ἡ σώφρων οὐδ’ ἂν ἐν βακχεύμασι διαφθαρείη. παῦ- σαι δὴ τὴν ὄρχησιν συκοφαντῶν κἂν ἴδης ὀρχηστὴν
ἀκόλαστον, ἐκεῖνο λέγε πρὸς σαυτόν, ὡς οὗτος μέντοι καὶ σκυτοτόμος ὢν ἢ τἕκτων γύννις ἂν ἦν, κἂν ἴδῃς τέκτονα σωφρονοῦντα, πάλιν ἐκεῖνο λέγε πρὸς σαυτόν, ὡς οὗτος οὐδ’ ἂν ἐν ὀρχήσει τὸ σωφρονεῖν ἀπώλλυ.

50. Τὰς γὰρ κόμας, φησίν, ὑπὲρ τὴν Φαίδραν ἠσκήκασι. τί μᾶλλον ἢ κατὰ Θετταλοὺς τοὺς τῷ Σπερχειῷ τρέφοντας τὰς τρίχας; ἐπεὶ καὶ οὗτοι οὐ κείρονται ἀλλ’ ἢ Διονύσῳ θεάτρων ἐφόρῳ θεῷ, καθά-
περ ἐκεῖνοι τῷ ποταμῷ εἰ μὲν οὖν αὐτὸ τὸ τῇ κόμῃ συγχωρεῖν προβαίνειν αἰτιᾷ, καρηκομόωντας ’Αχαι- οὺς ἀκούεις· εἰ δὲ τὸ προσάγειν ἐπιμέλειαν τῇ κόμῃ, Λακεδαιμονίους ὁρᾷς ἐν Θερμοπύλαις κτενιζομένους καὶ μετὰ τὴν φροντίδα τῶν τριχῶν τὸ κάλλιστον ἔργον
ἐξειργασμένους. μένους. καίτοι εἰ τὴν ἀνδρείαν ἐξέτεμνεν [*] ἡ τῆς κόμης πρόνοια, πῶς ἐν ἀκμῇ τῶν ἀγώ- νων ἐπεμελοῦντο τῆς κόμης; πῶς δὲ ἐντεῦθεν ἐπὶ τὴν μάχην ἥκοντες ἄνδρες ἦσαν;

εἰ δ’ ἀκριβολογεῖταί τις περὶ τὰ μέρη τῆς κεφαλῆς καὶ μέμφεται τὸ κομᾶν
ὄπισθεν, οὐκ ἀνέξονται, μὰ τοὺς θεούς, οἱ πλεύσαντες εἰς Τροίαν ἀπ’ Εὐβοίας οὐδὲ τούτους μᾶλλον ἢ σφᾶς [*] [*] [*]

52. Οὐ τοίνυν ἀπὸ τῆς ἐσθῆτος ἰχῶ καταγνῶναι τοῦ βίου τῶν ὀρχηστῶν. οὔτε γὰρ τὸ χρυσὸν ἐνυφάν- θαι τῷ χιτωνίσκῳ βιάσαιτ’ ἂν εἰς αἰσχύνην τὸν τῇ
φύσει κρείττονα τούτου, τοὺς γὰρ ἱερεῖς οὕτω γ’ ἂν ἑωρῶμεν ἐν τοῖς πόρνοις τεταγμένους, οὕς ἐν ταῖς πανηγύρεσιν ὁ χρυσὸς κοσμεῖ κατὰ τῶν ἐσθημάτων ἐσπαρμένος, οὔτ’ εἴ τις τὸ μέχρι τῶν σφυρῶν καθει- μένον καί τινα τοῦ λοιποῦ σχήματος εἰς τὸ γυναικεῖον
ἐπικλίνειν φησί, δεῖγμα ἀναμφισβήτητον πορνείας ὁ τύπος τοῦ χιτωνίσκου.

εἰ γάρ τοσοῦτον ἴσχυε τὰ τῆς ἀμπεχόνης εἴδη καὶ τἀς μεταβολὰς ὁ τρόπος ἐκεῖθεν ἐλάμβανεν, ἕρμαιον ἂν ἣν τοὺς ἐπ’ οἰκήματος τούτους ἐνσκευάσασθαι κατὰ τὸν Ἡρακλέα καὶ τῇ
λεοντῇ καὶ τῷ ῥοπάλῳ μεταστῆσαι τὸν βίον. ἀλλ’ οὐκ ἔστιν, ὥσπερ οὐδὲ τὸν οἰκέτην ἀμεῖψαι τὴν τύχην, [*] [*] [*]

ἐντεῦθεν ἤδη τις ἀθλητὴς μακρὰ βαίνων καὶ διά- βροχος ἐλαίῳ τῆς ἐσχάτης δυσωδίας ἀναβεβλημένος [*] ἱμάτιον ἐν αὐτοῖς τούτοις τοῖς ἀνδρείοις ἐσθή-
μασι τὰ γυναικῶν ἔδοξε ποιεῖν. καίτοι πρὸς θεῶν τί θαυμαστόν, εἰ, ὥσπερ ἐκεῖνον οὐ κατέσχεν ὁ τρίβων ἐν τῷ σωφρονεῖν, οὕτω τοῦτον ὁ τρόπος ἐν τοιούτοις ἐσθήμασιν ἐποίησε σωφρονεῖν; οὐδὲ γὰρ οἱ τοὺς περὶ
Μεγάβαζον ἀποκτείναντες ἐν Μακεδονίᾳ μετὰ τὸ δεῖ- πνον ἐκφερομένους εἰς Ἀφροδίτην ἄδικον ὑπὸ τῆς μέθης οὐδ’ οἱ τὴν ἐν Θήβαις τυραννίδα καταλύσαντες ὕστερον καὶ τὴν Λακεδαιμονίων φρουρὰν ἐκβαλόντες ἑκάτεροι γυναῖκες εἶναι δόξαντες ἀπὸ τῆς ἐσθῆτος ἤδη [*] [*] [*]

δύο τοίνυν ταῦτα πάντες ὁμολογοῦσιν ἄριστόν τἑ τῶν ἐπὶ Τροίαν ἡκόντων εἷναι τὸν Ἀχιλλέα καὶ τοῦτον αὐτὸν εἰς παρθένου δόξαν αὑτὸν καταστῆσαι τοῖς σχή-
μασιν ἀφανίσαντα τὴν φύσιν. καίτοι προσῆκεν, εἰ τὰ τοιαῦτα βλάπ·τειν ἴσχυε, φαυλότατον ἐλθεῖν εἰς Τροίαν ἡγεῖσθαι τὸν Ἀχιλλέα. νῦν δὲ εἰς ἐκεῖνον τὸν τὰ παρθένων ἀνασχόμενον τὰ πάντα τοῖς Ἕλλησιν ἀνέ- κειτο καὶ οἱ πόρρω τῶν γυναικείων σχημάτων τοῦ ταῦτα
ὑποδύντος ἐδέοντο, ὥσπερ τῆς Ὀδυσσέως φρονήσεως μετὰ τὴν πεπλασμένην μανίαν. οὐδὲ γὰρ ἐκείνῳ τὴν σύνεσιν ἔβλαψεν ἃ περὶ τὸ ζεῦγος ἐπλάττετο. οὕτως οὔτε βάδισις οὔτε προσωπεῖον οὔτε σχῆμα στολῆς οὔτε κουρᾶς εἶδος οὔτ’ ἄλλο τῶν ἀπάντων οὐδὲν κυριώ-
τερον ἄν ποτε τῆς προαιρέσεως γένοιτο.